nowy tryb wojowania z inwentowany, ręcznej strzelby, dział, moździerzy, i innych instrumentów. Gdy pewny Mnich nazwiskiem Bartold Czarny, a według Wolfa i de Schalez: Schunac rzeczony, wynalazł sposób robienia prochu strzelniczego. Ten proch jest Masa z saletry, siarki, i węgli zmięszana, pod pewną tych trzech ingredyencyj miarą, ugranizowana. Zaczym cały sposób robienia prochu zawisł, na należytym wyczyszczeniu saletry i siarki, wypaleniu sposobnych węgli, pod pewną wagą tych trzech materyj zmięszaniu, i granizowaniu. Sposób czyszczenia saletry.
I. Saletra inaczej sal petrae, sól skały nazwana, w ten sposób się czyści. 1mo. W kocieł lub gliniane jakie naczynie włóż
nowy tryb woiowania z inwentowany, ręczney strzelby, dział, mozdzierzy, y innych instrumentow. Gdy pewny Mnich názwiskiem Bartold Czarny, á według Wolffa y de Schalez: Schunatz rzeczony, wynálazł sposob robienia prochu strzelniczego. Ten proch iest massa z saletry, siárki, y węgli zmięszana, pod pewną tych trzech ingredyencyi miarą, ugranizowana. Záczym cáły sposob robienia prochu záwisł, ná należytym wyczyszczeniu saletry y siárki, wypaleniu sposobnych węgli, pod pewną wagą tych trzech materyi zmięszaniu, y granizowaniu. Sposob czyszczenia saletry.
I. Saletra inaczey sal petrae, sol skały názwana, w ten sposob się czyści. 1mo. W kocieł lub gliniane iákie naczynie włoż
Skrót tekstu: BystrzInfArtyl
Strona: O2
Tytuł:
Informacja artyleryjna o amunicji i ogniach wojennych
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Drukarnia:
Drukarnia lubelska Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
materią w stępę albo moździerz. Tłucz przez godzin 24. A co trzy albo cztery godziny, gdy materia tłuczeniem wysychać i zagrzewać się będzie, aby niezpłoneła, zakrapiai czystą wodą lub uryną, a co lepiej octem, albo Spiritu vini. Gdy już materia należycie się wytłucze i wymięsza, wilgotną przecierai przez sito, tak ugranizowaną wysusz na słońcu lub w wolnym cieple, mieć będziesz proch wyborny.
Z mniejszą zaś pracą mieć proch możesz w ten sposób. Saletry siarki i węgli według proporcyj włóz w garnek, nalei wody, warz przez trzy lub cztery godziny, póki woda niewywre. Tę massę tak wysusz, aby nieco wilgoci w
materyą w stępę álbo mozdzierz. Tłucz przez godzin 24. A co trzy álbo cztery godziny, gdy materya tłuczeniem wysycháć y zágrzewáć się będzie, áby niezpłonełá, zakrapiai czystą wodą lub uryną, á co lepiey octem, álbo Spiritu vini. Gdy iuż máterya należycie się wytłucze y wymięsza, wilgotną przecierai przez sito, ták ugranizowaną wysusz ná słońcu lub w wolnym cieple, mieć będziesz proch wyborny.
Z mnieyszą zaś pracą mieć proch możesz w ten sposob. Saletry siarki y węgli według proporcyi włoz w garnek, nálei wody, warz przez trzy lub cztery godziny, poki woda niewywre. Tę massę ták wysusz, áby nieco wilgoci w
Skrót tekstu: BystrzInfArtyl
Strona: O3
Tytuł:
Informacja artyleryjna o amunicji i ogniach wojennych
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Drukarnia:
Drukarnia lubelska Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
, aby blisko było jej rozpuszczenia. 3tio. Tę siarkę z mięszai z saletrą tak ostroźnie, aby ognia zawziąwszy nie spłonęła. 4to. Tę materią odsunąwszy od ognia, przymięszai całkiego prochu funtów 8. 5to. Tak zmięszaną materią wylei na stół kamienny lub jaką blachę, i wystudzoną granizui wielkością orzecha laskowego. Każdą część ugranizowaną obwieć nicią pirotechniczną. 6to. Te tedy grana z tej massy wyrobione w sferze drewnianej prochem suchem przesypui. J dopełniwszy sfery, przypraw do lochtu takąż rurkę z racową materią, jako i w bombie. Może być taż sama sfera chustą obwinięta i żywicą oblana. Zapalona materia racowa w rurce, i z moździerza
, áby blisko było iey rozpuszczenia. 3tio. Tę siarkę z mięszai z saletrą ták ostroźnie, áby ognia zawziąwszy nie zpłonęła. 4to. Tę materią odsunąwszy od ognia, przymięszai całkiego prochu funtow 8. 5to. Ták zmięszaną materyą wylei ná stoł kámienny lub iáką blachę, y wystudzoną granizui wielkością orzecha láskowego. Każdą część ugranizowaną obwieć nicią pirotechniczną. 6to. Te tedy grana z tey massy wyrobione w sferze drewnianey prochem suchem przesypui. J dopełniwszy sfery, przypraw do lochtu takąż rurkę z racową máteryą, iáko y w bombie. Może być taż sama sfera chustą obwinięta y zywicą oblána. Zapalona materya rácowa w rurce, y z mozdzierza
Skrót tekstu: BystrzInfArtyl
Strona: P3
Tytuł:
Informacja artyleryjna o amunicji i ogniach wojennych
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Drukarnia:
Drukarnia lubelska Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
