co w nich instytucja Missyonarzów Zakonnych dobrego sprawiła. Pod władzą są Królów Hiszpańskich. Nowa Granada, albo Meksico, także w władzy Hiszpańskiej. Obywatele jej dość ludzcy i do obyczajów dobrych sposobni. Kraj dość żyzny. Atoli ku zachodowi letniemu mało co jeszcze znajomy. California, między morze Wermejskie i Ocean, klinem wpada, styka się z nową Granadą, ciągnie się ku zachodowi i pułnocy. Po której następują dwa Królestwa: Qvivira, i Anian, aż ku Tartaryj Azjatyckiej północej wyciągnione. Atoli tylko brzegi tych krajów znajome. Nowa Hiszpania od Meksico albo Granady ciągnie się aż ku Ameryce południowej, i z nią łący. Ze wszystkich krajów Ameryckich najludniejsze,
co w nich instytucya Missyonárzow Zákonnych dobrego sprawiłá. Pod władzą są Krolow Hiszpáńskich. Nowá Granada, álbo Mexico, tákże w włádzy Hiszpańskiey. Obywátele iey dość ludzcy y do obyczaiow dobrych sposobni. Kráy dość żyzny. Atoli ku záchodowi letniemu máło co ieszcze znáiomy. California, między morze Wermeyskie y Ocean, klinem wpádá, ztyká się z nową Gránádą, ciągnie się ku záchodowi y pułnocy. Po ktorey nástępuią dwá Krolestwá: Qvivira, y Anian, áż ku Tártáryi Azyátyckiey pułnocney wyciągnione. Atoli tylko brzegi tych kráiow znáiome. Nowá Hiszpania od Mexico álbo Gránády ciągnie się áż ku Ameryce południowey, y z nią łączy. Ze wszystkich kráiow Ameryckich náyludnieysze,
Skrót tekstu: BystrzInfGeogr
Strona: E2
Tytuł:
Informacja geograficzna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Drukarnia:
Drukarnia lubelska Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
Asturyj. Drudzy Królewiczowie nazywają się Infantami. Książęta Hiszpańskie są Grandes Hispaniae. Wielkim Panom Hiszpani i Luzytani dają tytuł Don. Królestwo Hiszpańskie zaczęło się w roku 414. miało Królów 84. FRANCJA.
LVIII. FRancja od zachodu graniczy z Hiszpanią górami Pirenejskiemi, od południa ma morze Medyterrańskie: od pułnocy Ocean, od wschodu styka się z Pedemontium, Sabaudyą, Alsacją, Księstwem Luksemburskim, i Belgium. Biorąc od gór Pirenejskich, do koła krążąc Francją, ma te pograniczne Prowincje. 1. Lunguadocją albo Languedoc: w której są przedniejsze miasta, Tolossa Narbona, Albiga, Mons pessulanus, Carcassona etc. 2. Prowincją albo Provence: w której miasta
Asturyi. Drudzy Krolewicowie názywáią się Jnfantami. Xiążętá Hiszpańskie są Grandes Hispaniae. Wielkim Pánom Hiszpáni y Luzytani daią tytuł Don. Krolestwo Hiszpańskie zaczęło się w roku 414. miáło Krolow 84. FRANCYA.
LVIII. FRancya od zachodu graniczy z Hiszpanią gorámi Pireneyskiemi, od południa má morze Medyterráńskie: od pułnocy Oceán, od wschodu ztyka się z Pedemontium, Sabaudyą, Alsácyą, Xięstwem Luxemburskim, y Belgium. Biorąc od gor Pireneyskich, do kołá krążąc Francyą, má te pográniczne Prowincye. 1. Lunguadocyą álbo Languedoc: w ktorey są przednieysze miástá, Tolossa Narboná, Albigá, Mons pessulanus, Carcassoná etc. 2. Prowincyą álbo Provence: w ktorey miástá
Skrót tekstu: BystrzInfGeogr
Strona: E4
Tytuł:
Informacja geograficzna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Drukarnia:
Drukarnia lubelska Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
Doszedł kochanej trynakryjskiej rzeki, Tak choć nam dłuższy rozdział Bóg wymyśli, Niechaj się sforne nawiedzają myśli. Gwiazdy na niebie, chociaż różnym torem Bieżąc, przyjaznym łączą się wyborem, I choć przeciwną osiędą linią, Chętnymi na się aspektami biją, I drzewo z drzewem, choć ich grunt rozmyka, Jeśli nie liściem, korzeniem się styka; Więc i my w naszej chęci bez nagany Ślijmy swe dusze sobie na zamiany: Twoja w mych piersiach odpocznie, a moja Nie chce milszego nad twoje pokoja. Lecz serce z ciałem będzie duszy wściekle Zajrzeć, że ona w raju, a to w piekle. NA SEN
Jeszcze i w nocy, i przez sen
Doszedł kochanej trynakryjskiej rzéki, Tak choć nam dłuższy rozdział Bóg wymyśli, Niechaj się sforne nawiedzają myśli. Gwiazdy na niebie, chociaż różnym torem Bieżąc, przyjaznym łączą się wyborem, I choć przeciwną osiędą liniją, Chętnymi na się aspektami biją, I drzewo z drzewem, choć ich grunt rozmyka, Jeśli nie liściem, korzeniem się styka; Więc i my w naszej chęci bez nagany Ślijmy swe dusze sobie na zamiany: Twoja w mych piersiach odpocznie, a moja Nie chce milszego nad twoje pokoja. Lecz serce z ciałem będzie duszy wściekle Zajrzeć, że ona w raju, a to w piekle. NA SEN
Jeszcze i w nocy, i przez sen
Skrót tekstu: MorszAUtwKuk
Strona: 239
Tytuł:
Utwory zebrane
Autor:
Jan Andrzej Morsztyn
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
wiersz
Rodzaj:
liryka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1654
Data wydania (nie wcześniej niż):
1654
Data wydania (nie później niż):
1654
Tekst uwspółcześniony:
tak
Tytuł antologii:
Utwory zebrane
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Leszek Kukulski
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Warszawa
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Państwowy Instytut Wydawniczy
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1971
każdego Powiatu. Inne miejsca znakomite są te: Oliwa Klasztor i Opactwo Cysterskie o milę od Gdańska. Peplin Opactwo także Cysterskie. Gniew pod znaczk. o. miasteczko nad Wisłą dosyć porządne. c. Dyrschau albo Tczewo Ekonomia Królewska, etc. O Księstwie i Biskupstwie Warmińskim. Pod num. IV.
Warmia ku północy styka się z Województwem Malborskim, z innych stron w około opasana jest Królestwem Pruskim. Kraj żyzny, obfitujący we wszystko, jeziora i rzeki rybne. Biskup Warmiński jest Panem jego, Rządcą, i Sędzią bez apelacyj. Żadnego Arcy-Biskupa Jurysdykcyj, ale samej tylko Stolicy Apostol. podlega: ma prawo w swojej Diecezyj Palliusza i Krzyża Arcy-Biskupiego
każdego Powiatu. Inne mieysca znakomite są te: Oliwa Klasztor y Opactwo Cysterskie o milę od Gdańska. Peplin Opactwo także Cysterskie. Gniew pod znaczk. o. miasteczko nad Wisłą dosyć porządne. c. Dirschau albo Tczewo Ekonomia Krolewska, etc. O Xięstwie y Biskupstwie Warmińskim. Pod num. IV.
Warmia ku połnocy styka się z Woiewodztwem Malborskim, z innych stron w około opasana iest Krolestwem Pruskim. Kray żyzny, obfituiący we wszystko, ieziora y rzeki rybne. Biskup Warmiński iest Panem iego, Rządcą, y Sędzią bez appellacyi. Zadnego Arcy-Biskupa Jurisdykcyi, ale samey tylko Stolicy Apostol. podlega: ma prawo w swoiey Diecezyi Palliusza y Krzyża Arcy-Biskupiego
Skrót tekstu: SzybAtlas
Strona: 153
Tytuł:
Atlas dziecinny
Autor:
Dominik Szybiński
Drukarnia:
Michał Groell
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
astronomia, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1772
Data wydania (nie wcześniej niż):
1772
Data wydania (nie później niż):
1772
¤ Nowa Gwinea leży na południe Azyj, ¤ Nowa Holandia w Północnych stronach Azyj jeszcze nie zewszystkim odkryte i osiadłe. P. Jakie są granice Azyj, i jak się długo i szeroko rozciąga? O. Azja na Zachód łący się A. z Europą B. ma Morze Czarne i C. Morze Wśrzodziemne, styka się Afryką, i ma D. morze Czerwone. Na Południe E. Ma Morze Indyjskie Na wschód F. Morze Wielkie Południowe czyli Spokojne. Na Północ GG. Morze Lodowate. Rozciąga się od Śmirny i. to jest, od Zachodu aż do Kamszatki cc. Na Wschód, na mil tysiąc dwieście siedemdziesiąt pięć: A
¤ Nowa Gwinea leży na południe Azyi, ¤ Nowa Hollandya w Połnocnych stronach Azyi jeszcze nie zewszystkim odkryte i osiadłe. P. Jakie są granice Azyi, y iak się długo y szeroko rozciąga? O. Azya na Zachod łączy się A. z Europą B. ma Morze Czarne y C. Morze Wśrzodziemne, styka się Afryką, y ma D. morze Czerwone. Na Południe E. Ma Morze Indyiskie Na wschod F. Morze Wielkie Południowe czyli Spokoyne. Na Połnoc GG. Morze Lodowate. Rozciąga się od Smirny i. to iest, od Zachodu aż do Kamszatki cc. Na Wschod, na mil tysiąc dwieście siedemdziesiąt pięć: A
Skrót tekstu: SzybAtlas
Strona: 235
Tytuł:
Atlas dziecinny
Autor:
Dominik Szybiński
Drukarnia:
Michał Groell
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
astronomia, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1772
Data wydania (nie wcześniej niż):
1772
Data wydania (nie później niż):
1772
Rokiem Księżycowym opisany, składa się z 12 Miesięcy, o których tu mówię,
MENSIS u Łacinników, a Metiendo, od wymiaru i pewnej liczby dni w Miesiącu się zawierających, u Polaków zaś toż samo słówko Mensis, jest na język Polski transformowane, Mensiąc, vulgo Miesiąc.
MIESIĄCOW tá iest SERIES y PORZĄDEK.
STYCZEN styka się z Rokiem, LUTY srogi, MARZEC Ze marzy, i w nim umarł już nie jeden starzec. KWIECIEN od Kwiatów rannych; a MAJ, że zielony, CZERWIEC od Czerwca; LIPIEC z Lip kwiatu rzeczony, SIEPIEN od sierpa, zniwa. WRZESIEN jest Maikiem, Październik od pazdziorów LISTOPAD, że Likiem o CHRONOLOGII
Rokiem Xiężycowym opisany, składa się z 12 Miesięcy, o ktorych tu mowię,
MENSIS u Łacinnikow, à Metiendo, od wymiaru y pewney liczby dni w Miesiącu się zawieraiących, u Polákow zaś toz samo słowko Mensis, iest na ięzyk Polski transformowane, Mensiąc, vulgo Miesiąc.
MIESIĄCOW tá iest SERIES y PORZĄDEK.
STYCZEN ztyka się z Rokiem, LUTY srogi, MARZEC Ze marzy, y w nim umarł iuż nie ieden starzec. KWIECIEN od Kwiatow rannych; a MAY, że zielony, CZERWIEC od Czerwca; LIPIEC z Lip kwiatu rzeczony, SIEPIEN od sierpa, zniwa. WRZESIEN iest Maikiem, PAZDZIERNIK od pazdziorow LISTOPAD, że Likiem o CHRONOLOGII
Skrót tekstu: ChmielAteny_I
Strona: 192
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 1
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1755
Data wydania (nie wcześniej niż):
1755
Data wydania (nie później niż):
1755
, ale na legarach, standarach, albo w szafach obszernych mocnych. Masło i syr tamże może stać na wysokich podkładzinach, ale w ką cię chłodnym, albo piwnicy, jeśli jest czysta, sucha, aby nabiał ziemią nie śmierdział. Tuż w spiżarni słoniny, sadła, wędzonki, kiełbasy mają się konserwować, ale nie stykając się dla plesnizny uwarowania: jeśli też rzeczy wędzone są zbytnie suche, zapłodzi się wnich mul wlecie, a raczej jakieś robactwo wołochate, które wędzone rzeczy, w mąkę obraca: trzeba temu zabieżeć, mule te gubiąc, ogartując miotełką, solą skrapiając etc. w szpiżarniach dają się kraty w oknach dla wentylacyj; które
, ale na legarach, standarach, albo w szafach obszernych mocnych. Masło y syr tamże może stać na wysokich podkładzinach, ale w ką cie chłodnym, albo piwnicy, iezli iest czysta, sucha, aby nabiał ziemią nie smierdział. Tuż w spiżarni słoniny, sadła, wędzonki, kiełbasy maią się konserwować, ale nie stykaiąc się dla plesnizny uwarowania: iezli też rzeczy wędzone są zbytnie suche, zapłodzi się wnich mul wlecie, á raczey iakieś robactwo wołochate, ktore wędzone rzeczy, w mąkę obraca: trzeba temu zabieżeć, mule te gubiąc, ogartuiąc miotełką, solą skrapiaiąc etc. w szpiżarniach daią się kraty w oknach dla wentylacyi; ktore
Skrót tekstu: ChmielAteny_III
Strona: 410
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 3
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1754
Data wydania (nie wcześniej niż):
1754
Data wydania (nie później niż):
1754
zwyczajnym taboreciku tylko przesiedział całą noc, który, po rozproszonym Turku, jak prędko stanął w namiocie na noc, zaraz, czyli jeden, czyli dwa regimenty cesarskiej piechoty, której było circiter na dwa tysiące przyszło i stanęli w cyrkuł koło namiotu, w którym był Król, tak gęsto, że ramię z ramieniem stykało się, tak obszyrno, jak cyrkuł namiotów mógł zasiągnąć i kogo przy Królu zastali już nazad wyniść nie pozwolili, a kto do Króla wniść chciał, już go nie dopuścili, oprócz jednego z reportera, który dał znać, że janczarowie jak atakowali Wideń, tak jeszcze atakują, nie wiedząc, że Wezyr uciekł; zarazże
zwyczajnym taboreciku tylko przesiedział całą noc, który, po rozproszonym Turku, jak prędko stanął w namiocie na noc, zaraz, czyli jeden, czyli dwa regimenty cesarskiej piechoty, której było circiter na dwa tysiące przyszło i stanęli w cyrkuł koło namiotu, w którym był Król, tak gęsto, że ramię z ramieniem stykało się, tak obszyrno, jak cyrkuł namiotów mógł zasiągnąć i kogo przy Królu zastali już nazad wyniść nie pozwolili, a kto do Króla wniść chciał, już go nie dopuścili, oprócz jednego z reportera, który dał znać, że janczarowie jak atakowali Wideń, tak jeszcze atakują, nie wiedząc, że Wezyr uciekł; zarazże
Skrót tekstu: DyakDiar
Strona: 66
Tytuł:
Diariusz wiedeńskiej okazji
Autor:
Mikołaj Dyakowski
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
pamiętniki, relacje
Tematyka:
historia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1717 a 1720
Data wydania (nie wcześniej niż):
1717
Data wydania (nie później niż):
1720
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Józef A. Kosiński, Józef Długosz
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Warszawa
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Ministerstwo Obrony Narodowej
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1983
leniwego z koniem. Żałuję przy trojgu M w herbie twej urody, Że cię wziął Melancholik, Mizerny, choć Młody, Mskłą, Marską, Modną damę; mogłaś sobie smyka Przybrać, żebyć prostował korek u trzewika. 116. DO HERBOWNEGO
Troje M na się wlazło, gdzie nogi ze spodku Rozłożone, brzuchy się stykają we śrzodku.
Co ten herb znaczy, nie wiem, aż z kupy rozbierę I z osobna każdą z tych położę literę. Żeby Miłość znaczyły, ktoś niedobrze marzy: Jakoż by się tym herbem pisali już starzy? Chyba tak: Młodyś, Miłuj póki czas, Marcinie; Możesz, Masz co, nie
leniwego z koniem. Żałuję przy trojgu M w herbie twej urody, Że cię wziął Melankolik, Mizerny, choć Młody, Mskłą, Marską, Modną damę; mogłaś sobie smyka Przybrać, żebyć prostował korek u trzewika. 116. DO HERBOWNEGO
Troje M na się wlazło, gdzie nogi ze spodku Rozłożone, brzuchy się stykają we śrzodku.
Co ten herb znaczy, nie wiem, aż z kupy rozbierę I z osobna każdą z tych położę literę. Żeby Miłość znaczyły, ktoś niedobrze marzy: Jakoż by się tym herbem pisali już starzy? Chyba tak: Młodyś, Miłuj póki czas, Marcinie; Możesz, Masz co, nie
Skrót tekstu: PotPoczKuk_III
Strona: 448
Tytuł:
Poczet herbów szlachty
Autor:
Wacław Potocki
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
wiersz
Rodzaj:
liryka
Gatunek:
herbarze
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1696
Data wydania (nie wcześniej niż):
1696
Data wydania (nie później niż):
1696
Tekst uwspółcześniony:
tak
Tytuł antologii:
Dzieła
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Leszek Kukulski
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Warszawa
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Państwowy Instytut Wydawniczy
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1987
męskiej i najwaleczniejszych w całej Azyj, chociaż w obyczajach mniej chwalebnych dla religii zabobonnej. Nazywają się oni w prawdzie Chrześcijanami i mają swego Patriarchę na górze Synaj, którego obiera Król Perski; wiara ich jednak skłąda się z zabobonów Syzmatyckich Ormiańskich, cała zależy na ścisłych postach. Georgia dzieli się na wschodnią i zachodnią. Zachodnia styka się z morzem czarnym, zawiera trzy Księstwa Mingrelskie, Gurielskie, Imererskie, Książęta byli Turkom poddani, płacili roczną daninę płótnami i włąsnemi dziećmi posyłając co rok chłopięta i dziewczęta co najpiękniejsze do Carogrodu: Nieznośnym to było ciężarem dla Rodziców na hańbę swą ustawicznie utyskujących, co też bez wątpienia pochop dało do teraźniejszej wojny. Książę Gurielski
męskiey i naywalecznieyszych w całey Azyi, choćiaż w obyczaiach mniey chwalebnych dla religii zabobonney. Nazywaią śię oni w prawdźie Chrześćianami i maią swego Patryarchę na górze Sinai, którego obiera Król Perski; wiara ich iednak skłąda śię z zabobonów Syzmatyckich Ormiańskich, cała zależy na śćisłych postach. Georgia dźieli śię na wschodnią i zachodnią. Zachodnia styka śię z morzem czarnym, zawiera trzy Xięstwa Mingrelskie, Gurielskie, Imererskie, Xiążęta byli Turkom poddani, płacili roczną daninę płótnami i włąsnemi dźiećmi posyłaiąc co rok chłopięta i dźiewczęta co naypięknieysze do Carogrodu: Nieznośnym to było ćiężarem dla Rodziców na hańbę swą ustawicznie utyskuiących, co też bez wątpienia pochop dało do teraźnieyszey woyny. Xiążę Guryelski
Skrót tekstu: GazWil_1766_24
Strona: 7
Tytuł:
Gazety Wileńskie
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Akademicka
Miejsce wydania:
Wilno
Region:
ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
wiadomości prasowe i druki ulotne
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1766
Data wydania (nie wcześniej niż):
1766
Data wydania (nie później niż):
1766