bydlęcia/ i tyle czworo soli do tego przydawszy/ każdego dnia dawać im tego lizać. Bydłu dychawicz:
Dychawicznemu bydłu toż czynić dobrze. Koniom dychawiczynym
Koń któryby był dychawiczny/ dla ciasnych piersi/ może wielkie mieć poratowanie tym sposobem: Wziąć korzenia Miarzowego/ Imbieru białego/ Cytwaru/ Piołynu/ Gałganu/ Lebiodki/ Fengrekowego nasienia/ Konopnego nasienia/ Bobku po dwa łoty. To wszytko utłukszy/ dawać mu z obrokiem przed wodą rano/ a na wieczor po napojeniu. Postrzały ynie rzeczy tkwiące z ciała wyciąga.
Postrzały z Rusznic/ z Luków/ także inne rzeczy w ciele tkwiące wyciąga/ i rany goi/ trunek tym sposobem przyprawiony:
bydlęćiá/ y tyle czworo soli do tego przydawszy/ káżdego dniá dáwáć im tego lizáć. Bydłu dycháwicz:
Dycháwicznemu bydłu toż czynić dobrze. Koniom dycháwiczynym
Koń ktoryby był dycháwiczny/ dla ćiasnych pierśi/ może wielkie mieć porátowánie tym sposobem: Wźiąć korzenia Miarzowego/ Imbieru białeg^o^/ Cytwaru/ Piołynu/ Gáłganu/ Lebiodki/ Fengrekowego naśienia/ Konopnego naśienia/ Bobku po dwá łoty. To wszytko vtłukszy/ dawáć mu z obrokiem przed wodą ráno/ á ná wieczor po nápoieniu. Postrzały ynie rzeczy tkwiące z ćiáłá wyćiąga.
Postrzały z Rusznic/ z Lukow/ tákże ine rzeczy w ćiele tkwiące wyćiąga/ y rány goi/ trunek tym sposobem przypráwiony:
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 118
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
strawienia wina/ a tym żywot bolejący/ i członki pokurczone nacierać. Item.
Toż nasienie przetłuczone/ i na ryncę przysmażone/ a na żywot co nacieplej przykładane czyni. Piersiom
Piersiom Białogłowskim zbytnie nabrzmiałym/ z obfitości mleka w nich zsiadłego/ lekarstwo z tegoż nasienia/ wziąwszy go miałko utartego sześć łotów/ maski Fengrekowej/ Słoneczniku/ po trzy łoty: Mirry łot/ Szafranu tłuczonego pół ćwierci łota. To wespół warzyć w białym winie/ przylawszy sześć łotów Rumienkowego olejku/ tak długo warząc/ aż zgęstnieje jako maść/ i tym co nacieplej plastrować. Miesięcznej.
Paniam chorobę Miesięczną/ nad przyrodzenie zahamowaną/ wzbudza i wywodzi/ Nasienie albo
strawienia winá/ á tym żywot boleiący/ y członki pokurczone náćieráć. Item.
Toż naśienie przetłuczone/ y ná ryncę przysmáżone/ á ná żywot co naćiepley przykłádáne czyni. Pierśiom
Pierśiom Białogłowskim zbytnie nábrzmiáłym/ z obfitośći mleká w nich zśiádłego/ lekárstwo z tegoż naśienia/ wźiąwszy go miáłko vtárte^o^ sześć łotow/ maski Fengrekowey/ Słoneczniku/ po trzy łoty: Mirrhy łot/ Száfránu tłuczonego poł czwierći łotá. To wespoł wárzyć w białym winie/ przylawszy sześć łotow Rumienkowego oleyku/ ták długo wárząc/ áż zgęstnieie iáko máść/ y tym co naćiepley plastrowáć. Mieśięczney.
Pániam chorobę Mieśięczną/ nád przyrodzenie záhámowáną/ wzbudza y wywodźi/ Naśienie álbo
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 140
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
wziąwszy tego ziela i z korzeniem ze trzy garści/ Bylice/ Slazu małego także z korzenim/ Slazu wysokiego/ Rumnu/ Sabiny/ kwiecia Lawendowego/ Marunki/ Rozmarynu/ kwiatu Bzowego/ po garści/ Kopytniku z korzeniem pół garści: nasienia Pietruszczanego/ Anyżowego/ Kopru włoskiego/ i Kopru ogródnego swojskiego/ nasienia Lnianego/ Fengrekowego/ przerażonych w Moździerzu/ po dwa łoty. To wszystko we Lnianym worku w niemałym przeszyć/ w ciekącej wodzie warzyć/ a próg łona/ krzyże/ przez krok i otwór łona położywszy/ co nacieplej trzy kroć na dzień nagrzewać/ poranu dwie godzinie na czczo: po południu we dwie albo we trzy godziny/
wźiąwszy tego źiela y z korzeniem ze trzy gárśći/ Bylice/ Slazu máłeg^o^ tákże z korzenim/ Slazu wysokie^o^/ Rumnu/ Sábiny/ kwiećia Láwendowego/ Márunki/ Rozmárynu/ kwiátu Bzowego/ po gárści/ Kopytniku z korzeniem poł gárści: naśienia Pietrusczánego/ Anyżowego/ Kopru włoskiego/ y Kopru ogrodnego swoyskiego/ naśienia Lniánego/ Fengrekowego/ przeráżonych w Możdżerzu/ po dwá łoty. To wszystko we Lniánym worku w niemáłym przeszyć/ w ćiekącey wodźie wárzyć/ á prog łoná/ krzyże/ przez krok y otwor łoná położywszy/ co naćiepley trzy kroć ná dźień nágrzewáć/ poránu dwie godźinie ná czczo: po południu we dwie álbo we trzy godźiny/
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 174
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
naszego/ ma tak wielka moc/ że wszystkie Soki i Żywice przechodzi. Przeto Scjatyce/ Podagrze/ Chiragrze/ Artetyce/ Genagrze/ z zimnych flusów/ jest wielkim a znamienitym lekarkarstwem ćwierć łota tego Soku/ i tak wiele Bdelium, abo Mastyki wziąwszy/ a Konfektu/ którzy zowią Benedictam laxatiuam z łot/ z juchą Fengrekową pić dając. (Plat.) Scjatyce Podagre Chiragrz Artetyce. Genagrz: Kolice.
Kolice/ także z zimnej przyczyny/ w Klisterze dany/ z jakąkolwiek polewką/ z ziół do tego przystojnych. (tenże.) Głowy bolenie
Głowy boleniu/ Apopleksiej/ i Slaku/ Padającej chorobie/ Także z zimnych wilgotności flegmistych
nászego/ ma ták wielka moc/ że wszystkie Soki y Zywice przechodźi. Przeto Scyátyce/ Podágrze/ Chirágrze/ Artetyce/ Genágrze/ z źimnych flusow/ iest wielkim á známięnitjm lekárkárstwem czwierć łotá tego Soku/ y ták wiele Bdelium, ábo Mástyki wźiąwszy/ á Konfektu/ ktorzy zowią Benedictam laxatiuam z łot/ z iuchą Fengrekową pić dáiąc. (Plat.) Scyátyce Podágre Chirágrz Artetyce. Genágrz: Kolice.
Kolice/ tákże z źimney przyczyny/ w Klisterze dány/ z iákąkolwiek polewką/ z zioł do tego przystoynych. (tenże.) Głowy bolenie
Głowy boleniu/ Apoplexiey/ y Sláku/ Pádáiącey chorobie/ Tákże z źimnych wilgotnośći flágmistych
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 207
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
