WIELORYB dziwnie wielki, trawą obrosły, ruszać się poczoł. Co słuchający Mszy Z: postrzegłszy, uciekać Poczęli, a Święty Celebrant zatrzymał ich, dobrą im czyniąc nadzieję; jakoż bestia do końca Ofiary już się nie ruszając przetrwała: Było przytomnych tego cudu Mężów 180, jako świadczy Segebertus i Vincentius. Beczki im Flisi rzucają, aby się bawiąc, żeglugi nietamowały. Jak ich łowią, i gdzie? opisałem w NOWYM PEREGRYNANCIE o Danii i Szwecyj traktując, tam się Obróć curiosè Lector. Albertus Magnus świadczy, że widział tak wieką RYBĘ, że same dołki oczu 20 ludzi objąć mogły. Toż potwierdza Olaus Magnus, referując
WIELORYB dziwnie wielki, trawą obrosły, ruszać się poczoł. Co słuchaiący Mszy S: postrzegłszy, uciekać poczeli, á Swięty Celebrant zatrzymał ich, dobrą im czyniąc nadzieię; iakoż bestya do końca Ofiary iuż się nie ruszaiąc przetrwała: Było przytomnych tego cudu Mężow 180, iako świadczy Segebertus y Vincentius. Beczki im Flisi rzucaią, aby się bawiąc, żeglugi nietamowały. Iak ich łowią, y gdzie? opisałem w NOWYM PEREGRYNANCIE o Danii y Szwecyi traktuiąc, tam się obroć curiosè Lector. Albertus Magnus świadczy, że widział tak wieką RYBĘ, że same dołki oczu 20 ludzi obiąć mogły. Toż potwierdza Olaus Magnus, referuiąc
Skrót tekstu: ChmielAteny_I
Strona: 624
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 1
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1755
Data wydania (nie wcześniej niż):
1755
Data wydania (nie później niż):
1755
Afryce z długiemi czuprynami; u których co rok ku czci Minerwy Bogini, Panny potyczkę miewały, kamieniami na się rzucając, to palcami się bijąc, która została na placu zabita, miano ją za przestępnicę panieństwa: a triumfatorkę w orężę uzbrojoną, na wozie prowadzono triumfalnym, przez inne Panny ciągnionym.
ARGONAUTE, to jest Flisi, z Argos Miasta Achai krainy, którzy za manudykacją Jazona w liczbie 54. Rycerzów okręt wielki sporządziwszy, Argo nazwany, pływali do Kolchickiej krainy valgo Mingrelii, po runo złote. Oprócz Jazona Pryncypała, byli w tej kompanii ci znaczni Kawalerowie : Tyfis, Castor, Series Różnych w Świecie Narodów
Polluks, Herkules,
Afryce z długiemi czuprynami; u ktorych co rok ku czci Minerwy Bogini, Panny potyczkę miewały, kamieniami na się rzucaiąc, to palcami się biiąc, ktora została na placu zabita, miano ią za przestępnicę panieństwa: a tryumfatorkę w orężę uzbroioną, na wozie prowadzono tryumfalnym, przez inne Panny ciągnionym.
ARGONAUTAE, to iest Flisi, z Argos Miasta Achai krainy, ktorzy za manudykacyą Iazona w liczbie 54. Rycerzow okręt wielki sporządziwszy, Argo nazwany, pływali do Kolchickiey krainy valgo Mingrelii, po runo złote. Oprocz Iazona Pryncypałá, byli w tey kompanii ci znaczni Kawalerowie : Typhis, Castor, Series Rożnych w Swiecie Narodow
Pollux, Hercules,
Skrót tekstu: ChmielAteny_IV
Strona: 124
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 4
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1756
Data wydania (nie wcześniej niż):
1756
Data wydania (nie później niż):
1756
93. Wsi porządnych 1455.
HERB tejże Rzeczy-Pospolitej i Prowincyj Holandyj jest LEW czerwony na polu żółtym do góry wzdarty, jedną łapą trzymający snopek strzał, drugą miecz.
Druga HolenDERSKA Prowincja Zeelandia, Hrabstwo na 7. Insułach rozłożone. Tłumaczy się z imienia, Morska Ziemia, że na wodnistych gruntach. Tu najlepsi są Flisi.
Trzecia Prowincja ULTRAIECTUM olim Arcybiskupstwo, od Miasta swego Stołecznego Ultraiectum, vulgò Ultrecht nazwana, od przeprawy przez Ren tam płynący; Traiectus bowiem u Łacinników sonat przeprawę. W tym Mieście Fryderyk Barbosa aliàs Brodaty Cesarz, za grzech popełniony w rabunku Mediolanu, fundował Kościół pod tytułem Najświętszej PANNY, ale z trudnością, bo kopając
93. Wsi porządnych 1455.
HERB teyże Rzeczy-Pospolitey y Prowincyi Hollandyi iest LEW czerwony ná polu żołtym do gory wzdarty, iedną łapą trzymaiący snopek strzał, drugą miecz.
Druga HOLLENDERSKA Prowincya Zeelandia, Hrábstwo na 7. Insułach rozłożone. Tłumaczy się z imienia, Morska Ziemia, że ná wodnistych gruntach. Tu náylepsi są Flisi.
Trzecia Prowincya ULTRAIECTUM olim Arcybiskupstwo, od Miasta swego Stołecznego Ultraiectum, vulgò Ultrecht názwana, od przepráwy przez Ren tam płynący; Traiectus bowiem u Łacinnikow sonat przepráwę. W tym Mieście Frideryk Barbosa aliàs Brodaty Cesarz, zá grzech popełniony w rábunku Medyolanu, fundowáł Kościoł pod tytułem Nayświętszey PANNY, ale z trudnością, bo kopaiąc
Skrót tekstu: ChmielAteny_II
Strona: 250
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 2
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1746
Data wydania (nie wcześniej niż):
1746
Data wydania (nie później niż):
1746
zewsząd przybywają na łodkach, pocisk ostro zakowany na niego ze wszystkich sił rzucają, nazad się cofając i sznur z pociskiem owym w nim utkwionym puszczając. Wieloryb ból czując, to do dna, to do góry z impetem wielkim i szumem tłucze się, interim krew go uchodzi, zdycha, na wierzch wypływa. Tak umorzonego Flisi na brzeg wyciągają, rąbią toporami, sadło w kotły kładą, topią, tłustości albo tronu wiele wysmażając. Jedna Łowka im czasem na 120. barył tronu uczyni, i nie dziw, bo jeden Wieloryb bywa często na stop 200. teste Ortellio. Żeby zaś żeglującym nie były Wieloryby na przeszkodzie, tedy Castoreum, to
zewsząd przybywaią ná łodkach, pocisk ostro zákowany ná niego ze wszystkich sił rzucaią, názad się cofaiąc y sznur ź pociskiem owym w nim utkwionym puszczaiąc. Wieloryb bol czuiąc, to do dná, to do gory z impetem wielkim y szumem tłucze się, interim krew go uchodzi, zdycha, ná wierzch wypływa. Ták umorzonego Flisi ná brzeg wyciągaią, rąbią toporami, sadło w kotły kładą, topią, tłustości albo tronu wiele wysmáżaiąc. Iedna Łowka im czasem ná 120. barył tronu uczyni, y nie dźiw, bo ieden Wieloryb bywá często ná stop 200. teste Ortellio. Zeby zaś żegluiącym nie były Wieloryby ná przeszkodźie, tedy Castoreum, to
Skrót tekstu: ChmielAteny_II
Strona: 269
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 2
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1746
Data wydania (nie wcześniej niż):
1746
Data wydania (nie później niż):
1746
. Po łacinie się zowie Vistula, Vistillus, Visela, Bisula, Visula, Iustula, Istula; od Tatarów i Turków Biła Woda rzeczona, od Niemców Weizel Wisłą się zaś zowie, że, albo ze skały wysokiej na dół spada, i niby wisi z góry na dół: albo od wiosła, do którego się Flisi często zwołują; Do wiosła, do wiosła. Vandalus się zaś nazywa od mieszkańców starożytnych Wandalów po nad tę rzekę, albo od Wandy Księżny Polskiej na Ofiarę Bożków oraz ochronę Panieństwa swego, w Wiśle się topiącej pod Krakowem. Oprócz Wandalów najliczniejszych, mieszkało po nad Wisłę Narodów osobliwych imion koło piętnaście, których wyliczają Autorowie.
. Po łacinie się zowie Vistula, Vistillus, Visela, Bisula, Visula, Iustula, Istula; od Tatarow y Turkow Biła Woda rzeczoná, od Niemcow Weizel Wisłą się zaś zowie, że, albo ze skały wysokiey ná doł spadá, y niby wisi z gory ná doł: albo od wiosła, do ktorego się Flisi często zwołuią; Do wiosła, do wiosła. Vandalus się zaś názywa od mieszkańcow starożytnych Wandalow po nád tę rzekę, albo od Wándy Xiężny Polskiey ná Ofiarę Bożkow oráz ochronę Panieństwá swego, w Wiśle się topiącey pod Krákowem. Oprocz Wandalow naylicznieyszych, mieszkało po nád Wisłę Národow osobliwych imion koło pietnáście, ktorych wyliczaią Autorowie.
Skrót tekstu: ChmielAteny_II
Strona: 327
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 2
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1746
Data wydania (nie wcześniej niż):
1746
Data wydania (nie później niż):
1746
moi. Pan widząc wszytkie zarosłe jak sowy/ Bo im plewami bielały się głowy/ Po plecach była zmierzwą pajęczyna/ A zatym taka potka ich nowina. Wasza rzecz będzie brony/ radła/ pługi/ Będziecie orać tak jeden jak drugi/ Drudzy będziecie koniarze/ wołowcy/ Inni pilnować na ugorze owcy. Koszarze/ flisi/ żeńcy/ i tak kmieci Was chce mieć wiecznie/ także wasze dzieci/ A wy zaś drudzy te dary odnieście/ Rzemiosła macie pilnować przy mieście. Z was kołodzieje/ smolarze/ i krawcy/ Kopcidymowie/ garbarze/ plugawcy. Próżno się tedy frasujem na pany/ Onym od Boga rząd na nas podany. Przedtym
moi. Pan widząc wszytkie zárosłe iák sowy/ Bo im plewámi bieláły się głowy/ Po plecách byłá zmierzwą páięczyná/ A zátym táka potka ich nowina. Wászá rzecz będzie brony/ rádłá/ pługi/ Będziećie oráć ták ieden iák drugi/ Drudzy będziećie koniarze/ wołowcy/ Inni pilnowáć ná vgorze owcy. Koszarze/ fliśi/ żeńcy/ y ták kmieći Was chce mieć wiecznie/ tákże wásze dzieći/ A wy záś drudzy te dáry odnieśćie/ Rzemiosłá maćie pilnowáć przy mieśćie. Z was kołodzieie/ smolarze/ y krawcy/ Kopćidymowie/ gárbárze/ plugáwcy. Prożno się tedy frasuiem ná pány/ Onym od Bogá rząd ná nas podány. Przedtym
Skrót tekstu: LamChłop
Strona: A3v
Tytuł:
Lament chłopski na pany
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
wiersz
Rodzaj:
liryka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1618 a 1624
Data wydania (nie wcześniej niż):
1618
Data wydania (nie później niż):
1624
przy odkładaniu od pala in vim frochtu wypłaciło, tym się kontentować, ani więcej od utopionej soli bynajmniej pretendować nie powinien. Z drugich jednak statków, jeżeli je tenże frochtarz mieć będzie, frocht zasłużony powinien mu być zatrzymany.
40-mo. Po nastąpieniu takowego nieszczęścia obowiązani będą pp. frochtarze i ich szyprowie tudzież poprzednicy i flisi do przyciągnienia do brzegu i upalowania utopkowego statku lub galeru wszelkiej dołożyć ostrożności i starania, ażeby - gdy sól wytopnieje - tenże utopkowy statek lub galer dalej nie popłynął i drugich poniżej stojących nie poraził et similiter nie potopił. In quem finem oraz człowieka jakiego pewnego przy utopkowym, już do brzegu sprowadzonym i upalowanym statku
przy odkładaniu od pala in vim frochtu wypłaciło, tym się kontentować, ani więcej od utopionej soli bynajmniej pretendować nie powinien. Z drugich jednak statków, jeżeli je tenże frochtarz mieć będzie, frocht zasłużony powinien mu być zatrzymany.
40-mo. Po nastąpieniu takowego nieszczęścia obowiązani będą pp. frochtarze i ich szyprowie tudzież poprzednicy i flisi do przyciągnienia do brzegu i upalowania utopkowego statku lub galeru wszelkiej dołożyć ostrożności i starania, ażeby - gdy sól wytopnieje - tenże utopkowy statek lub galer dalej nie popłynął i drugich poniżej stojących nie poraził et similiter nie potopił. In quem finem oraz człowieka jakiego pewnego przy utopkowym, już do brzegu sprowadzonym i upalowanym statku
Skrót tekstu: InsGór_3
Strona: 163
Tytuł:
Instrukcje górnicze dla żup krakowskich z XVI-XVIII wieku, cz. 3
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty urzędowo-kancelaryjne
Gatunek:
instrukcje
Tematyka:
górnictwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1706 a 1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1706
Data wydania (nie później niż):
1743
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Antonina Keckowa
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1963
komorami przypaść miał, tedy powinien szyper albo jego ludzie im. p. pisarza na najbliższej komorze zostającego o tym zawiadomić; tenże im. p. pisarz na miejsce utopku zjechać i tam rzetelnej tegoż nieszczęścia przyczyny inquirere powinien będzie. A potym w najbliższym grodzie lub mieście przy przysiędze, którą pp. frochtarze i flisi super hunc casum złożyć mają, być obecnym, ponieważ według prawa koronnego jurament, non attentante parte wykonany pro invalido reputatur.
43-tio. W tych tedy wszystkich dotąd opisanych przypadkach i innych, jakiekolwiek tylko ex re defluitacji soli skarbowej przytrafić się mogą, uchodząc prawnych kłótni, ekspens niepotrzebnych i w różne jurysdykcyje inwolucji, pp.
komorami przypaść miał, tedy powinien szyper albo jego ludzie im. p. pisarza na najbliższej komorze zostającego o tym zawiadomić; tenże im. p. pisarz na miejsce utopku zjechać i tam rzetelnej tegoż nieszczęścia przyczyny inquirere powinien będzie. A potym w najbliższym grodzie lub mieście przy przysiędze, którą pp. frochtarze i flisi super hunc casum złożyć mają, być obecnym, ponieważ według prawa koronnego jurament, non attentante parte wykonany pro invalido reputatur.
43-tio. W tych tedy wszystkich dotąd opisanych przypadkach i innych, jakiekolwiek tylko ex re defluitacyi soli skarbowej przytrafić się mogą, uchodząc prawnych kłótni, ekspens niepotrzebnych i w różne jurysdykcyje inwolucyi, pp.
Skrót tekstu: InsGór_3
Strona: 164
Tytuł:
Instrukcje górnicze dla żup krakowskich z XVI-XVIII wieku, cz. 3
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty urzędowo-kancelaryjne
Gatunek:
instrukcje
Tematyka:
górnictwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1706 a 1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1706
Data wydania (nie później niż):
1743
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Antonina Keckowa
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1963
