Solonie/ Solonie. Co usłyszawszy Cyrus/ pytał kogoby to wspominał: A wziąwszy wiadomość dostateczną od niego o Solonie/ i rozprawowaniu jego z nim: nie kazał go palić. Przeto żaden nie ma nazbyt dufać szczęściu swemu: Bo wiele z tąd i z owąd na człowieka przypaść może: i wnet z bogatego uczynić gołotę. Jako Poeta napisał Ouidius Trist. lib. 3 . Eleg. 7.14 Irus et est subitò, qui modò Craesus erat. A inszy pisze: Anneus Seneca Cordub. Nemo confidat nimium secundis Nemo desperet meliora lapsis. Ille qui donat diadema fronti, Cum volet aufert. t. i. Niech nikt nie
Solonie/ Solonie. Co vsłyszawszy Cyrus/ pytał kogoby to wspominał: A wźiąwszy wiádomość dostátecżną od niego o Solonie/ y rozpráwowániu iego z nim: nie kazał go palić. Przeto żaden nie ma názbyt dufáć szćżęśćiu swemu: Bo wiele z tąd y z owąd ná cżłowieká przypáść może: y wnet z bogátego vcżynić gołotę. Iáko Poetá nápisał Ouidius Trist. lib. 3 . Eleg. 7.14 Irus et est subitò, qui modò Craesus erat. A inszy pisze: Anneus Seneca Cordub. Nemo confidat nimium secundis Nemo desperet meliora lapsis. Ille qui donat diadema fronti, Cum volet aufert. t. i. Niech nikt nie
Skrót tekstu: BudnyBPow
Strona: 46
Tytuł:
Krotkich a wezłowatych powieści [...] księgi IIII
Autor:
Bieniasz Budny
Drukarnia:
Piotr Blastus Kmita
Miejsce wydania:
Lubcz
Region:
ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Tematyka:
filozofia, historia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1614
Data wydania (nie wcześniej niż):
1614
Data wydania (nie później niż):
1614
widział w swej majętności/ tego w cudzej nie czyń.
Tenże Cesarz zawżdy tego postrzegał/ aby Żołnierzom pieniędzy nie zatrzymawano/ i mawiał więc: Żołnierz niedba niocz/ gdy dobrze odziany/ uzbrojony/ chleb ma/ a do tego kopę w mieszku. Żołnierz im dostaniejszy/ tym jest czujniejszy: ale gołota/ którego nędza gryzie/ nie wiele nabije.
Niejakiego Wetroniusa/ który zwykł był wielkie podarki brać/ obiecując każdemu siła u Cesarza wyprawić/ a zawsze kłamał gdy się to nań pokazało/ rozkazał u pala uwiązać i kurzyć podeń/ a Podwojskiemu w te słowa wołać: Oto dymem tego kurzą/ który ludziom przedawał
widźiał w swey máiętnośći/ tego w cudzey nie cżyń.
Tenże Cesarz záwżdy tego postrzegał/ áby Zołnierzom pieniędzy nie zatrzymawano/ y mawiał więc: Zołnierz niedba niocż/ gdy dobrze odźiany/ vzbroiony/ chleb ma/ á do tego kopę w mieszku. Zołnierz im dostánieyszy/ tym iest cżuynieyszy: ále gołotá/ ktorego nędzá gryźie/ nie wiele nábiie.
Nieiákiego Wetroniusá/ ktory zwykł był wielkie podárki bráć/ obiecuiąc káżdemu śiłá v Cesárzá wypráwić/ á záwsze kłamał gdy się to nań pokazáło/ roskazał v pálá vwiązáć y kurzyć podeń/ á Podwoyskiemu w te słowa wołáć: Oto dymem tego kurzą/ ktory ludźiom przedawał
Skrót tekstu: BudnyBPow
Strona: 96
Tytuł:
Krotkich a wezłowatych powieści [...] księgi IIII
Autor:
Bieniasz Budny
Drukarnia:
Piotr Blastus Kmita
Miejsce wydania:
Lubcz
Region:
ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Tematyka:
filozofia, historia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1614
Data wydania (nie wcześniej niż):
1614
Data wydania (nie później niż):
1614
: Albo ustąp ma rada/ Zapłaci się twa zdrada. Staniesz martwy z Sajdakiem Przed namniejszym polakiem. W Polaku męstwo/ siła/ By tylko trzeźwość była. Jedno że swe intraty/ W karczmie kładziem na raty. Aż zjęty niedostatkiem/ To do Żyda z ostatkiem: A tak przed swą dobrotą/ Został Polak gołotą. Są i insze przywary/ Niezgoda koło wiary Luter.
LUter wszytko o wierzę/ Zarzucił wkąt pacierze. Oracyje pogniły/ Post mu jakiś nie miły. Chodzi skrzywiwszy gębę/ Wieręć pościć niebę. Jałmużną się zastawię/ Przez dziady to odprawię. A kiedy dysputuje/ Tym wszytko aleguje. Pawłem Ewangelią/ A iż
: Albo vstąp ma rádá/ Zápłáći się twa zdrádá. Stániesz martwy z Sáydakiem Przed namnieyszym polakiem. W Polaku męstwo/ śiłá/ By tylko trzeźwość byłá. Iedno że swe intraty/ W kárczmie kłádźiem ná raty. Aż zyęty niedostátkiem/ To do Zydá z ostátkiem: A ták przed swą dobrotą/ Został Polak gołotą. Są y insze przywáry/ Niezgodá koło wiáry Luter.
LVter wszytko o wierzę/ Zárzućił wkąt paćierze. Orácyie pogniły/ Post mu iákiś nie miły. Chodźi skrzywiwszy gębę/ Wieręć pośćić niebę. Iáłmużną się zástáwię/ Przez dźiády to odpráwię. A kiedy dysputuie/ Tym wszytko álleguie. Páwłem Ewángelią/ A iż
Skrót tekstu: FraszSow
Strona: B4v
Tytuł:
Fraszki Sowiźrzała nowego
Autor:
Jan z Kijan
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
wiersz
Rodzaj:
liryka
Gatunek:
fraszki i epigramaty
Poetyka żartu:
tak
Data wydania:
1614
Data wydania (nie wcześniej niż):
1614
Data wydania (nie później niż):
1614
, potem na Baranie Przetoki, potem na Zawichwost, potem na Kapinos, potem na Krupy do Piasków, na Kosobudy, na Koziegłowy, na Błysczywody, na Parzymiechy, na Kadłuby, na Pluskowęsy, na Suchostrzygi, na Pułhije, na Łysobyki, potem do Jangrora, na Konojady, z Kiełpia do Pigzy, z Gołot do Głodowa, do Miedzyrzecza przez Pohoryłce, Ozohowce, Pohrebyszcze na Rusi. Dalej nie wiem, bom nie mógł ostatka przeczytać, co się snadź w sakwach potarło. Ale o dalszej drodze dowiesz się, tylko trafiaj prima Aprilis, ostatka wypytaj się u skotarów na polu.
Te tedy „Sakwy” darowałem Janiczkowi
, potem na Baranie Przetoki, potem na Zawichwost, potem na Kapinos, potem na Krupy do Piasków, na Kosobudy, na Koziegłowy, na Błysczywody, na Parzymiechy, na Kadłuby, na Pluskowęsy, na Suchostrzygi, na Pułhije, na Łysobyki, potem do Jangrora, na Konojady, z Kiełpia do Pigzy, z Gołot do Głodowa, do Miedzyrzecza przez Pohoryłce, Ozohowce, Pohrebyszcze na Rusi. Dalej nie wiem, bom nie mógł ostatka przeczytać, co się snadź w sakwach potarło. Ale o dalszej drodze dowiesz się, tylko trafiaj prima Aprilis, ostatka wypytaj się u skotarów na polu.
Te tedy „Sakwy” darowałem Janiczkowi
Skrót tekstu: NowSakBad
Strona: 342
Tytuł:
Sakwy
Autor:
Cadasylan Nowohracki
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
utwory synkretyczne
Gatunek:
satyry
Poetyka żartu:
tak
Data wydania:
nie wcześniej niż 1649
Data wydania (nie wcześniej niż):
1649
Data wydania (nie później niż):
1650
Tekst uwspółcześniony:
tak
Tytuł antologii:
Polska satyra mieszczańska. Nowiny sowiźrzalskie
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Karol Badecki
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Kraków
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Polska Akademia Umiejętności
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1950
spiącemu głowę ugryzła/ tak tym Panom co posag nie żony pojmują/ nie raz potym głowę/ nie ugryzieć cale/ ale dobrze we dnie i w nocy gryzie. I narzekacie na żony że pozwalają sobie wszytkiego/ a jeśli co Mąż rzecze/ wyrzucają mu/ że zemnieś powstał/ jam cię Paniem uczyniła/ nie gołotęś pojął. A toż to stąd/ że się na pieniądze łakomicie. Stąd Mędrzec mówi. Gniew i niewstyd i urąganie jest przy Niewieście, jeżeli żywi Męża swego. To łakomstwo pieniędzy i dostatków przywodzi was do tego/ że nierówne sobie w urodzeniu bierzecie/ chocieś Szlachcic/ weźmiesz prostego Rodu dla pieniędzy: z
spiącemu głowę ugryzłá/ ták tym Pánom co posag nie żony poymuią/ nie raz potym glowę/ nie ugryźieć cále/ ále dobrze we dnie y w nocy gryźie. Y nárzekaćie ná żony że pozwaláią sobie wszytkiego/ á ieśli co Mąż rzecze/ wyrzucaią mu/ że zemnieś powstał/ iam ćię Pániem uczyniłá/ nie gołotęś poiął. A tosz to ztąd/ że się ná pieniądze łákomićie. Ztąd Mędrzec mowi. Gniew y niewstyd y urągánie iest przy Niewieśćie, ieżeli żywi Mężá swego. To łákomstwo pieniędzy y dostátkow przywodźi was do tego/ że nierowne sobie w urodzeniu bierzećie/ choćieś Szláchćic/ weźmiesz prostego Rodu dla pieniędzy: z
Skrót tekstu: GorzWol
Strona: 73
Tytuł:
Gorzka wolność młodzieńska
Autor:
Andrzej Żydowski
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
mieszany
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Tematyka:
obyczajowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1670 a 1700
Data wydania (nie wcześniej niż):
1670
Data wydania (nie później niż):
1700
i autoryzacyje nam w tym poselstwie zadane i zażyte, na które sigillatim odpisować za rzecz mało potrzebną poczytamy, lecz dla ichm. pp. braci stanu rycerskiego, którzi sir podobno per ignorantiam unoszą strony naszego zamysłu około dokończenia rakoszu, krótką sprawę dając, opowiedamy się z tym, iż jako z łaski Bożej nie gołotami, ale dobrze osiadłemi i w starożytnych familiach spłodzonemi jesteśmy, tak też pewnie życzylibychmy sobie byli tego, abyśmy ordinariis remediis R. P. leczyć, pokoju miłego i wczasów swych zażywać i spokojnie w ojczyźnie żyć mogli, ale gwałt sam, niewola oczywista nolentes volentes z domów nas na te trudy i fatygi
i autoryzacyje nam w tym poselstwie zadane i zażyte, na które sigillatim odpisować za rzecz mało potrzebną poczytamy, lecz dla ichm. pp. braci stanu rycerskiego, którzy sir podobno per ignorantiam unoszą strony naszego zamysłu około dokończenia rakoszu, krótką sprawę dając, opowiedamy się z tym, iż jako z łaski Bożej nie gołotami, ale dobrze osiadłemi i w starożytnych familijach spłodzonemi jesteśmy, tak też pewnie życzylibychmy sobie byli tego, abyśmy ordinariis remediis R. P. leczyć, pokoju miłego i wczasów swych zażywać i spokojnie w ojczyźnie żyć mogli, ale gwałt sam, niewola oczywista nolentes volentes z domów nas na te trudy i fatygi
Skrót tekstu: AktaPozn_I_1
Strona: 364
Tytuł:
Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego tom I
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty urzędowo-kancelaryjne
Gatunek:
akta sejmikowe
Tematyka:
polityka, prawo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1601 a 1616
Data wydania (nie wcześniej niż):
1601
Data wydania (nie później niż):
1616
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Włodzimierz Dworzaczek
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Poznań
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1957
JEZUSA to potęga/ jemu przypisuj/ żeś tak potężny. Dojmąć do żywego językami/ uwlokąć znacznie sławy/ tak żebyś wolał aby cię rany niewiedzieć jakie potkały: jeśli miłujesz takie języki/ a nie rad widzisz pochwały; Jezusa to potęga/ jemu przypisuj/ żeś tak jest mężny w wytrzymaniu. Przyjdzie gołota: przyjdzie choroba/ że cię ani do ziemie ani do nieba dla ciężkich bólów/ a ty na Boga wołasz: jeszcze więcej Panie? mocą to czynisz Jezusa/ jemu przypisuj żeś tak łakomy na bole. Tyś nam potęgi Jezu przyczyną/ z ciebie/ dla ciebie/ dla twej potęgi/ takie w nas
IEZVSA to potęgá/ iemu przypisuy/ żeś ták potężny. Doymąć do żywego ięzykámi/ vwlokąć znácznie sławy/ ták żebyś wolał áby ćię rany niewiedźieć iákie potkáły: ieśli miłuiesz tákie ięzyki/ á nie rad widźisz pochwały; Iezusá to potęgá/ iemu przypisuy/ żeś ták iest mężny w wytrzymániu. Przyidźie gołotá: przyidźie choroba/ że ćię áni do źiemie áni do niebá dla ćiężkich bolow/ á ty ná Bogá wołasz: ieszcze więcey Pánie? mocą to czynisz Iezusá/ iemu przypisuy żeś ták łákomy ná bole. Tyś nam potęgi IEZV przyczyną/ z ćiebie/ dla ćiebie/ dla twey potęgi/ tákie w nas
Skrót tekstu: HinPlęsy
Strona: 244
Tytuł:
Plęsy Jezusa z aniołami
Autor:
Marcin Hińcza
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1636
Data wydania (nie wcześniej niż):
1636
Data wydania (nie później niż):
1636
siebie zupełnie Monarsze swemu oddawali/ wiedząc że wolność ta nawiętsza/ żyć dla Chrystusa w wszelkiej pogardzie; a zaś niewola jeśli może być wymyślona/ żyć w wszelkich wczasach na świecie. Wolnyś jest każdy/ któryś się podał w Boską niewolą. Jęczysz w niewoli/ który żażywasz świeckiej swobody; i nic nie różny od gołoty który się świata świetnością zdobi/ a zaś nie zrówna żaden choć Jaśnie Oświecony temu/ który dla Boga swego przyodział siebie siermięgą/ zrzuciwszy z siebie/ co świat za świetne być rozumie. Taką niewolą Dziecię Pan JEZUS sobie obrał/ gdy się na mierzwie położył/ gdy nagi/ stanął gospodą w cudzej stajni. Taką ozdobą
śiebie zupełnie Monársze swemu oddawáli/ wiedząc że wolność ta náwiętsza/ żyć dla Chrystusá w wszelkiey pogárdźie; á záś niewola ieśli może być wymyślona/ żyć w wszelkich wczásach ná świećie. Wolnyś iest káżdy/ ktoryś się podał w Boską niewolą. Ięczysz w niewoli/ ktory źáżywasz świeckiey swobody; y nic nie rożny od gołoty ktory się świátá świetnośćią zdobi/ á zaś nie zrowna żaden choć Iaśnie Oświecony temu/ ktory dla Bogá swego przyodźiał siebie śiermięgą/ zrzućiwszy z siebie/ co świát zá świetne być rozumie. Táką niewolą Dźiećię Pan IEZVS sobie obrał/ gdy się ná mierzwie położył/ gdy nági/ stánął gospodą w cudzey stayni. Taką ozdobą
Skrót tekstu: HinPlęsy
Strona: 266
Tytuł:
Plęsy Jezusa z aniołami
Autor:
Marcin Hińcza
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1636
Data wydania (nie wcześniej niż):
1636
Data wydania (nie później niż):
1636
od siebie ziemskie oddałać wczasy. O kiedyby to w jednym momencie wszytko od siebie odrzucić/ żeby zgoła oraz ze wszytkiego było wyniszczenie. Zagrałby taki podobną Jezusowi. Gdyby to człowiek po sobie pojrzał/ a nic na sobie/ ani około siebie/ ani pod sobą/ ani nad sobą nie obaczył/ tylko gołotę/ tylko wytartość/ tylko twardości/ tylko kapanie/ żeby się nie miał na czym wyleżeć/ i owszem żeby nie miał na czym głowy położyć; żeby sukienka wytarta zgoła z niego leciała/ aby nie tylko świetne go nie pokrywały namiotki/ ale też aby nie całe dachy/ a on to mile wszystko przyjmował/ i
od siebie źiemskie oddałáć wczasy. O kiedyby to w iednym momenćie wszytko od siebie odrzućić/ żeby zgoła oraz ze wszytkiego było wyniszczenie. Zágrałby taki podobną Iezusowi. Gdyby to człowiek po sobie poyrzáł/ á nic ná sobie/ áni około siebie/ ani pod sobą/ áni nad sobą nie obaczył/ tylko gołotę/ tylko wytártość/ tylko twárdośći/ tylko kapánie/ żeby się nie miał ná czym wyleżeć/ y owszem żeby nie miał ná czym głowy położyć; żeby sukienká wytárta zgołá z niego lećiała/ aby nie tylko świetne go nie pokrywały namiotki/ ale też aby nie całe dachy/ á on to mile wszystko przyimował/ y
Skrót tekstu: HinPlęsy
Strona: 422
Tytuł:
Plęsy Jezusa z aniołami
Autor:
Marcin Hińcza
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1636
Data wydania (nie wcześniej niż):
1636
Data wydania (nie później niż):
1636
Wszytkie dostatki takowych podobne trzcinie będą/ bo się od płochych potomka obyczajów wszytkie wyniszczą i za lada poradnikami/ za złej czeladzi namową/ za ustawicznym zbytkiem/ jako od wiatru trzcina/ rozchwieją/ tak że pieniądźmi sklepy napełnione prędko czce zostaną/ a majętności zastawnikom pójdą w posiłek/ i co ok odchodząc od potomka szerokie włości gołotą światu na wieczny pośmiech pokażą. Gdzie woli Bożej kto nie przestrzega/ wszytko się po nim w niwecz obraca: a potomek jeśli tą wolą Boga pogardzi i wszytek pójdzie na swą wolą/ nie obaczy jak prędko z Pana gołotą będzie. Nie powinien Bóg na familii żacność respektować/ gdy familia/ od woli jego odstępuje.
Wszytkie dostatki tákowych podobne trzćinie będą/ bo się od płochych potomká obyczáiow wszytkie wyniszczą y za ládá poradnikámi/ zá złey czeladźi namową/ zá vstáwicznym zbytkiem/ iáko od wiátru trzćina/ rozchwieią/ tak że pieniądźmi sklepy nápełnione prędko czce zostáną/ á máiętności zástáwnikom poydą w pośiłek/ y co ok odchodząc od potomká szerokie włości gołotą świátu ná wieczny pośmiech pokażą. Gdźie woli Bożey kto nie przestrzega/ wszytko się po nim w niwecz obráca: á potomek iesli tą wolą Bogá pogárdźi y wszytek poydźie ná swą wolą/ nie obaczy iák prędko z Pána gołotą będźie. Nie powinien Bog ná familiey źacność respektowáć/ gdy familia/ od woli iego odstępuie.
Skrót tekstu: HinPlęsy
Strona: 635
Tytuł:
Plęsy Jezusa z aniołami
Autor:
Marcin Hińcza
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1636
Data wydania (nie wcześniej niż):
1636
Data wydania (nie później niż):
1636