pachnąć. Prędżej przyścigają podkładając pod nią deski, albo cegiełki, albo skorupy. Trzeba też odcinać koło nich wypuszczające się pasymki, gdy się powiązą. Izaak Filozof radzi, po melonie żadnej nie jesć potrawy, aż się on strawi w żołądku. O Ekonomice, mianowicie o Ogrodzie Włoskim.
Serenius Medyk wylicza 12. radzajów melonowych. Przyrodzenie melonów zimne, wilgotne, Znak doścignienia jego, kiedy się łatwo od swej szypułki da urwać. Nie tuczy ciała ludzkiego jedzenie nielonów według Galena, womity wzbudza i febry czasem. Sałaty, albo łocygi natura jest zimna, i wilgotna. Nasienie jej bardziej szkodzi niż sama sałata. Ona chęć do jedżenia sprawuje,
páchnąć. Prędźey przyścigaią podkładaiąc pod nię deski, albo cegiełki, albo skorupy. Trzeba też odcinać koło nich wypuszczaiące się pasymki, gdy się powiązą. Izaak Filozof radzi, po melonie żadney nie iesć potrawy, aż się on stráwi w zołądku. O Ekonomice, mianowicie o Ogrodzie Włoskim.
Serenius Medyk wylicza 12. radzaiow melonowych. Przyrodzenie melonow zimne, wilgotne, Znak doścignienia iego, kiedy się łatwo od swey szypułki da urwać. Nie tuczy ciała ludzkiego iedzenie nielonow według Galena, womity wzbudza y febry czasem. Sałaty, albo łocygi natura iest zimna, y wilgotna. Nasienie iey bardziey szkodzi niż sama sałata. Ona chęć do iedźenia sprawuie,
Skrót tekstu: ChmielAteny_III
Strona: 439
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 3
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1754
Data wydania (nie wcześniej niż):
1754
Data wydania (nie później niż):
1754
dla którejś przystąpił do zażywania wanien/ nie jest rzecz dobra i pożyteczna w klisterze kłasdź miód/ i nasienia kminów abo koprów obojga: gdyż w takich ciałach gorącość jest przyczyną zatwardzenia żywota. Przeto do onych polewek abo żuru. nie kłaśdź ani kminów/ ani miodu: ale jeśli możesz dostać nasienia ogórkowego/ baniowego/ i melonowego/ choć też jednego rodzaju z tych trzech/ przetłukszy trochę wrzucisz w polewkę i uwarzysz: a gdy wywrę/ trzecią część onej polewki przecedzisz pięknie/ i przydasz masła samego/ i żółtków dwa: a będzieszli miał też kasyą która bywa dla klister w Aptekach/ przyłóż ze dwa łoty/ i będziesz miał klisterę. Ado
dla ktoreyś przystąpił do zażywánia wánien/ nie iest rzecż dobra y pożytecżna w klisterze kłásdź miod/ y naśienia kminów ábo koprów oboyga: gdyż w tákich ćiałách gorącosć iest przycżyną zatwárdzenia żywotá. Przeto do onych polewek ábo żuru. nie kłáśdź áni kminów/ áni miodu: ále iesli możesz dostać naśienia ogórkowego/ baniowego/ y melonowego/ choć też iednego rodzáiu z tych trzech/ przetłukszy trochę wrzućisz w polewkę y vwárzysz: á gdy wywrę/ trzećią cżęść oney polewki przecedzisz pięknie/ y przydasz másłá samego/ y żołtkow dwá: á będźieszli miał też kásyą ktora bywa dla klister w Aptekách/ przyłoż ze dwá łoty/ y będźiesz miał klisterę. Ado
Skrót tekstu: SykstCiepl
Strona: 155.
Tytuł:
O cieplicach we Skle ksiąg troje
Autor:
Erazm Sykstus
Drukarnia:
Krzysztof Wolbramczyk
Miejsce wydania:
Zamość
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1617
Data wydania (nie wcześniej niż):
1617
Data wydania (nie później niż):
1617
Pułnocka. Powietrze ma różniące się w tak obszernym Kraju. Ziemię nie barzo żyzną bo płonną, i napełnioną błotami i bagniskami osobliwie na Pułnoc, na Południe zaś obfituje w jedwabie, wełny, i Muskaty. Ma tam być jeden Rodzaj według Geografów blisko Iwigny nad Morzem Kaspijskim, z pewnego nasienia wrzuconego w ziemię na kształt Melonowego rodzi się jedna Planta, mająca formę baranka, zowie się w tym tam Kraju Bonaret albo Baranek, mający głowę, oczy, uszy, i wszystkie członki jak Barankowe, smak zaś mięsa podobny do ostrygi, które mięso jest okryte skorką delikatną z futrem zażywanym pod czapki, albo na baranki do czapek, u nóg także
Pułnocká. Powietrze ma rożniące się w ták obszernym Kráiu. Ziemię nie bárzo żyzną bo płonną, y nápełnioną błotámi y bágniskámi osobliwie ná Pułnoc, ná Południe záś obfituie w iedwábie, wełny, y Muskaty. Ma tám bydź ieden Rodzay według Geográfow blisko Iwigny nád Morzem Kaspiyskim, z pewnego nasienia wrzuconego w ziemię ná ksztáłt Melonowego rodzi się iedná Plantá, máiąca formę báránká, zowie się w tym tám Kráiu Bonaret álbo Báránek, máiący głowę, oczy, uszy, y wszystkie członki iák Báránkowe, smák záś mięsá podobny do ostrygi, ktore mięso iest okryte skorką delikátną z futrem záżywánym pod czapki, álbo ná báránki do czapek, u nog tákże
Skrót tekstu: ŁubŚwiat
Strona: 549
Tytuł:
Świat we wszystkich swoich częściach
Autor:
Władysław Aleksander Łubieński
Drukarnia:
Wrocławska Akademia Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Wrocław
Region:
Śląsk
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
relacje
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1740
Data wydania (nie wcześniej niż):
1740
Data wydania (nie później niż):
1740
pacjentowi: a za Boską pomocą skutecznie go uleczysz. Gdy zaś przez gwałtowną gorącość ospa wysadzona na wierzch była, a twarz nią nie jest obsypana, i spadać zaczyna, skora między ospą blada, to się choremu wielce od gorących potraw i trunku wystrzegać trzeba, i dla ochłodzenia krwi mleko lub emulsyą z nasienia makowego, melonowego i ogórkowego przydawszy pułtora łota maczkowego julepku i zmieszawszy pospołu, z wodą bukwicową dawaj pić choremu, które lekarstwo sen sprawi, i chorego orzeźwi. Jeżeli w tym razie pacjent zostaje wniejakim pomieszaniu zmysłów i rozumu zdrowego zoddaleniem potu, w umiejszeniem uryny, śmierć w drzwiach stoi, i zapewne pacjent taki ztym światem pozegnać
pacyentowi: a za Boską pomocą skutecznie go uleczysz. Gdy zas przez gwałtowną gorącość ospa wysadzona na wierzch była, a twarz nią nie iest obsypana, y spadać zaczyna, skora między ospą blada, to się choremu wielce od gorących potraw y trunku wystrźegać trźeba, y dla ochłodzenia krwi mleko lub emulsyą z nasienia makowego, melonowego y ogorkowego przydawszy pułtora łota maczkowego julepku y zmieszawszy pospołu, z wodą bukwicową daway pić choremu, ktore lekarstwo sen sprawi, y chorego orzeźwi. Jeżeli w tym razie pacyent zostaie wnieiakim pomięszaniu zmysłow y rozumu zdrowego zoddaleniem potu, w umieyszeniem uryny, smierć w drzwiach stoi, y zapewne pacyent taki ztym swiatem pozegnać
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 68
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
Salitry preparowanej ćwierć łota. Zębów szczupakowych preparowanych. Antimonii Dyaphoretici. Ostrzyg morskich preparowanych. Z każdego 40. gran. Czystego Cynobru 12. gran.
Zmięszawszy, na drobny proszek starszy zażywaj namienionym dpiero sposobem. Bogatsi zaś ludzie mogą sobie następującą emulsyą dać zrobić, wktórej przerzeczony proszek zażywać. Emulsja ta jest: Weźmi nasienia melonowego, ogórkowego, ostowego, lub cardui Mariae, każdego po pułłota, migdałów zskorek ociągnionych łot jeden, wody zostu, czeresniowej, poziomkowej, każdego po 4. łoty, wody kwiatu bukwicowego, lipowego po trzy łoty, ckuru lodowatego białego łot jeden. To pijąc, w kilka dni pożądanej transpiracyj zlekkim wyrzutem materyj
Salitry preparowaney ćwierć łota. Zębow szczupakowych preparowanych. Antimonii Dyaphoretici. Ostrzyg morskich preparowanych. Z każdego 40. gran. Czystego Cynobru 12. gran.
Zmięszawszy, na drobny proszek starszy zażyway namienionym dpiero sposobem. Bogatsi zaś ludźie mogą sobie następuiącą emulsyą dać zrobić, wktorey przerzeczony proszek zażywać. Emulsya ta iest: Weźmi naśienia melonowego, ogorkowego, ostowego, lub cardui Mariae, kazdego po pułłota, migdałow zskorek ociągnionych łot ieden, wody zostu, czeresniowey, poźiomkowey, każdego po 4. łoty, wody kwiatu bukwicowego, lipowego po trźy łoty, ckuru lodowatego białego łot ieden. To piiąc, w kilka dni pożądaney transpiracyi zlekkim wyrzutem materyi
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 103
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
i rozdzieliwszy na sześć części, co 4. godziny pacjentowi dawać. Oprócz tego niech pije ciepło herbatę. w którą trochę szafranu przyłożyć możesz. Ten trunek pory zwolna otwiera, pragnienie gasi, i krew rozwalnia.
Na ochłodzenie i uśmierzenie gwałtownej gorączki i pragnienia daj sobie w pierwszym rozdziale opisaną emulsyą z konopnego nasienia i melonowych ziarnek, migdałów zrobić, pijąc po kilka łyżek. Zwierzchu na głowę przikładać plastry; których preparacją w anotacjach i Domowej Aptece obszerniej opiszę. Mianowicie wtej okoliczności najlepiej służy żywcem rozdarta kura lub gołąb młody: także świeżo wyrwane z żywego cielęcia płuca, na głowę przykładając. A jeżeli tego mieć nie możesz, to
y rozdźieliwszy na sześć częśći, co 4. godźiny pacyentowi dawać. Oprocz tego niech piie ćiepło herbatę. w ktorą trochę szafranu przyłożyć możesz. Ten trunek pory zwolna otwiera, pragnienie gaśi, y krew rozwalnia.
Na ochłodzenie y uśmierzenie gwałtowney gorączki y pragnienia day sobie w pierwszym rozdźiale opisaną emulsyą z konopnego naśienia y melonowych źiarnek, migdałow zrobić, piiąc po kilka łyżek. Zwierzchu na głowę prźykładać plastry; ktorych preparacyą w annotacyach y Domowey Aptece obszerniey opiszę. Mianowicie wtey okolicznośći naylepiey służy zywcem rozdarta kura lub gołąb młody: takźe swieżo wyrwane z żywego ćielęćia płuca, na głowę przykładaiąc. A ieżeli tego mieć nie możesz, to
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 119
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
i puchlinę wpadnie. Przytym bardzo chłodzących rzeczy tak w potrawach jak wnapoju wystrzegaj się, żebyś bardziej nie drażnił choroby. Dla uskromienia zaś gorączki, utrzymania sił, masz migdałową emulsyą.
Weźmi półłota migdałów słodkich i nalawszy na nie wrzącej wody, skórkę znich ściągnij; przydaj nasienia Ogórkowego, Tykwowego, nasienia Melanowego, każdego trzy ćwierci łota. Te nasienia zmigdałami w Możdzierzu stłukszy, pokrop wodą Kryniczną; jeszcze lepiej zamiast wody Klejkiem jęczmiennym cienkim; a kiedy się Masa zgęśnie to więcej a więcej tego klejku przylewaj, a przecadź przez chustę; i znowu tłucz w moździerzu nasiona pozostałe w chustce, i coraz jak pierwszą razą
y puchlinę wpadnie. Przytym bardzo chłodzących rzeczy tak w potrawach iak wnapoiu wystrzegay się, żebyś bardźiey nie draźnił choroby. Dla uskromienia zaś gorączki, utrzymania sił, masz migdałową emulsyą.
Weźmi połłota migdałow słodkich y nalawszy na nie wrzącey wody, skorkę znich sciągniy; przyday naśienia Ogorkowego, Tykwowego, naśienia Melanowego, każdego trzy ćwierći łota. Te naśienia zmigdałami w Możdzierzu stłukszy, pokrop wodą Kryniczną; ieszcze lepiey zamiast wody Kleykiem ięczmiennym ćienkim; a kiedy się massa zgęśnie to więcey a więcey tego kleyku przyleway, a przecadź przez chustę; y znowu tłucz w mozdzierzu nasiona pozostałe w chustce, y coraz iak pierwszą razą
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 174
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
