Sancianum, śmiercią i grobem Świętego Ksawerego sławna. Które insuły Hiszpani w Roku 1546. opanowali. Moluckie pod samym ekwatorem wielką częścią położone: do których należą Borneo, Celebes, Gilolo, etc. Częścią do Króla Hiszpańskiego, częścią do Portugalskiego, częścią do Holandyj należą. Najwięcej z nich pochodzi aromatycznych kupi. Jako to muszkatołowego kwiatu i gałek, pieprzu, imbieru, goździków, Mastyksu, kamfory, Aloesowego i Santalowego drzewa. Sumatra Java i inne przyległe pomniejsze obfitują w słonie osobliwej wielkości i dzielności do wojny: W złoto i inne kruszce. Na kilka prowincyj się dzielą, najwięcej pod władzą Maurów zostają. Cejlon insuła z innemi pomniejszemi na morzu
Sancianum, śmiercią y grobem Swiętego Xawerego słáwná. Ktore insuły Hiszpáni w Roku 1546. opánowáli. Moluckie pod samym ekwatorem wielką częścią położone: do ktorych náleżą Borneo, Celebes, Gilolo, etc. Częścią do Krolá Hiszpáńskiego, częścią do Portugalskiego, częścią do Hollandyi náleżą. Náywięcey z nich pochodzi aromátycznych kupi. Iáko to muszkátołowego kwiátu y gáłek, pieprzu, imbieru, goździkow, Mástyxu, kámfory, Aloesowego y Sántálowego drzewá. Sumatra Java y inne przyległe pomnieysze obfituią w słonie osobliwey wielkości y dzielności do woyny: W złoto y inne kruszce. Na kilka prowincyi się dzielą, náywięcey pod włádzą Máurow zostáią. Ceylon insułá z innemi pomnieyszemi ná morzu
Skrót tekstu: BystrzInfGeogr
Strona: E
Tytuł:
Informacja geograficzna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Drukarnia:
Drukarnia lubelska Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
którym Mojżesz wódz Izraelski wód gorzkich dotknąwszy się, je słodkiemi uczynił. Tirinus mówi, że te drzewo z natury musiało być jakieś słodkie, mając to za verosimile. W nowym świecie są takie drzewa, które naciąwszy, likwor z siebie wydają na ran gojenie bardzo skuteczne. W Hiszpanioli znajdują się drzewa, frukt do gałki muszkatelowej podobny, odoru i gustu miłego, a sok z nich jest śmiertelny, strzały nim pośmarowawszy. Koło Malaki z tego samego drzewa mors et salus: albowiem, korzenie jego od strony zachodu truciznę przynoszą, a które od strony wschodu, są lekarstwem przeciw truciznie. Historia Sinensis parte 4. cap. 17. Gregorius Turonensis
ktorym Moyżesz wodz Izraelski wod gorzkich dotknąwszy się, ie słodkiemi uczynił. Tirinus mowi, że te drzewo z natury musiało bydź iakieś słodkie, maiąc to za verosimile. W nowym swiecie są takie drzewa, ktore naciąwszy, likwor z siebie wydaią na ran goienie bardzo skuteczne. W Hiszpanioli znayduią się drzewa, frukt do gałki muszkatelowey podobny, odoru y gustu miłego, á sok z nich iest smiertelny, strzały nim posmarowawszy. Koło Malaki z tego samego drzewa mors et salus: albowiem, korzenie iego od strony zachodu truciznę przynoszą, a ktore od strony wschodu, są lekarstwem przeciw truciznie. Historia Sinensis parte 4. cap. 17. Gregorius Turonensis
Skrót tekstu: ChmielAteny_III
Strona: 322
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 3
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1754
Data wydania (nie wcześniej niż):
1754
Data wydania (nie później niż):
1754
, noże Damasceńskie, daktyle, Szafran, kafę, koral, balsam, Aloe, Mastyks, myrrę: Z Chyn i Indyj drogie kamienie, karbunkuły; Bezoar, kamień Lazulus, gummilakę, Cordamomum, kamforę, kolory, drogie drzewa alias heban, Sandalum, pieprz, imbier, ryż, gozdziki, orzechy, kwiat muszkatołowy, Cynnamon, kość słoniową, srebro, złoto, Magnes, cynober, vitriolum, porcellanę, bawełnę, Ziele Te, złote nici; z Europy mianowicie z Polski, ma wełnę, maszty, łuj, deszki, płótna, jarzyny, smołę, żyto, psżenicę, potasz len, miód wosk, skory, futra
, noże Damasceńskie, daktyle, Szafran, kaffę, koral, balsam, Aloe, Mástyx, myrrę: Z Chyn y Indyi drogie kamienie, karbunkuły; Bezoár, kamień Lazulus, gummilakę, Cordamomum, kamforę, kolory, drogie drzewa alias heban, Sandalum, pieprz, imbier, ryż, gozdziki, orzechy, kwiat muszkatołowy, Cynnamon, kość słoniową, srebro, złoto, Magnes, cynober, vitriolum, porcellanę, bawełnę, Ziele The, złote nici; z Europy mianowicie z Polski, ma wełnę, maszty, łuy, deszki, płutna, iarzyny, smołę, żyto, psźenicę, potasz len, miod wosk, skory, futra
Skrót tekstu: ChmielAteny_IV
Strona: 242
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 4
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1756
Data wydania (nie wcześniej niż):
1756
Data wydania (nie później niż):
1756
. mówi. Cessante enim morbi causa cessabit effectus, jakoby rzekł, jeżeli z grzechu chorobę cierpisz do duchownego lekarzra w przód się uciekaj, a potym do lekarza ciała: Tu się opisuje sposób aby człek został wolny od zarazy P. M. niżeli z domu wynidzie wziąć Driakwie przedniej a trochę Aquą vitae popić: Kwiat muszkatołowy dobry trzymać w ustach, drudzy to czynią że weźmą czerwony złoty i rozpalą go kilkakroć a gaszą w winie; to wino wypiwszy wolni od zarazy, lecz to wiedz abyś nie wychodził na dwór aż słońce wznidzie, a gdy słońce zachodzić ma, zawierać gmachy, mieszkanie swoje odkurzywszy dębowym liściem.
Albertus lib. 2
. mowi. Cessante enim morbi causa cessabit effectus, iakoby rzekł, ieżeli z grzechu chorobę ćierpisz do duchownego lekárzrá w przod śię ućiekay, á potym do lekárza ćiáła: Tu śię opisuie sposob áby człek został wolny od zarázy P. M. niżeli z domu wynidźie wźiąć Dryakwie przedniey á trochę Aquą vitae popić: Kwiat muszkatołowy dobry trzymać w ustach, drudzy to czinią że weźmą czerwony złoty y rospalą go kilkakroć a gaszą w winie; to wino wypiwszy wolni od zarázy, lecz to wiedz abyś nie wychodźił ná dwor aż słońce wznidźie, á gdy słońce zachodźić ma, zawierać gmachy, mieszkánie swoie odkurzywszy dębowym liściem.
Albertus lib. 2
Skrót tekstu: LubiecKsiążka
Strona: B
Tytuł:
Książka bardzo potrzebna każdemu człowiekowi do uchronienia się morowego powietrza
Autor:
Paweł Lubiecki
Drukarnia:
Daniel Vetter
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1653
Data wydania (nie wcześniej niż):
1653
Data wydania (nie później niż):
1653
cybulkę kilka główek i uwiercieć ją jako najlepiej, przydaj miodu i mydła, to smażyć dobrze, potym na końcu mąki pszenicznej trochę, a gdy odejmiesz od ognia, dodaj szafranu, wieleć się zda, tak będziesz miał flaster doświadczony, który wyciągnie wszelakie wrzody powietrzne. Ocet warzyć z piołynem i z rożą i z kwiatem Muszkatołowym, a dom w którym mieszkasz pokrapiaj często, famforą kurzyć, też Koriander, gwoździki, Bobek warzyć a kropić, kędy sypiasz, miej zioła pachnące, słac też zioła dobrze w gmachu na ziemi kędy sypiasz wykurzyć piołynem, rutą, jałowcem, otworzywszy okna, potym kadzidłem, mirrą, albo trociszkami zamknąwszy okna, z
cybulkę kilka głowek y vwierćieć ią iáko naylepiey, przyday miodu y mydła, to smażyć dobrze, potym ná końcu mąki pszeniczney trochę, á gdy odeymiesz od ogniá, doday száfránu, wieleć śię zda, ták będźiesz miał flaster doświadczony, ktory wyciągnie wszelákie wrzody powietrzne. Ocet warzyć z piołynẽ y z rożą y z kwiátem Muszkatołowym, á dom w ktorym mieszkasz pokrapiay często, famforą kurzyć, też Koryander, gwoźdźiki, Bobek warzyć á kropić, kędy sypiasz, miey źiołá páchnące, słác też źiołá dobrze w gmáchu ná źiemi kędy sypiasz wykurzyć piołynem, rutą, iáłowcem, otworzywszy okná, potym kadźidłem, mirrą, álbo trociszkámi zamknąwszy okná, z
Skrót tekstu: LubiecKsiążka
Strona: Cv
Tytuł:
Książka bardzo potrzebna każdemu człowiekowi do uchronienia się morowego powietrza
Autor:
Paweł Lubiecki
Drukarnia:
Daniel Vetter
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1653
Data wydania (nie wcześniej niż):
1653
Data wydania (nie później niż):
1653
ku zatkaniu wątrobnych żyły słodzony sposobne czyni, czego zakazują wszyscy lekarze w morowe powietrze zażywać.
Jałowcowy olejek barzo dobry w tych przypadkach kto go zażywa na każde zaranie po 9. kropli.
Kozłku nie trzeba wychwalać, gdyż nas samo doświadczenie uczy. Mewę także kto pije trzy razy w tydzień, zachowa zdrowie swoje. Gałkę Muszkatołową namoczywszy w wodzie, przez noc, nakłowszy ją dobrze wprzód, i zażywać jej na każde zaranie po trosze. Gdyby zaś kto powietrza zarwał weźmiże jaskółczego ziela korzonków, idest Celidoniae, na proch u trzy pół łota, czwartą część łota driakwie, to z winem zmieszawszy wypić, a potym się spocić jak nalepiej,
ku zatkaniu wątrobnych żyły słodzony sposobne czyni, czego zákazuią wszyscy lekárze w morowe powietrze záżywáć.
Jałowcowy oleiek barzo dobry w tych przypadkách kto go záżywá ná każde zaránie po 9. kropli.
Kozłku nie trzebá wychwaláć, gdyż nas samo doświadczenie vczy. Mewę tákże kto piie trzy rázy w tydźień, záchowa zdrowie swoie. Gałkę Muszkatołową namoczywszy w wodźie, przez noc, nakłowszy ią dobrze wprzod, y záżywáć iey ná káżde záranie po trosze. Gdyby záś kto powietrza zarwał weźmiże iaskołczego źielá korzonkow, idest Celidoniae, ná proch v trzy puł łota, czwartą częśc łotá dryakwie, to z winem zmieszawszy wypić, á potym śię spoćić iák nalepiey,
Skrót tekstu: LubiecKsiążka
Strona: C3
Tytuł:
Książka bardzo potrzebna każdemu człowiekowi do uchronienia się morowego powietrza
Autor:
Paweł Lubiecki
Drukarnia:
Daniel Vetter
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1653
Data wydania (nie wcześniej niż):
1653
Data wydania (nie później niż):
1653
zażywawszy, że ciało gdy nastąpi trwoga, nie będzie tak skłonne do zarazy. Olejek Scorpionowy ten się też wszelakim jadom sprzeciwia pułsy nim nasmarowawszy u rąk, i pieski, albo choć wszytko ciało, nie wadzi, i owszem pomaga. Na zatrzymanie Womitu lubo w te czasy dobre ją jednak omne nimium nocet. Weźmi gałki muszkatołowej dragmę jednę, Goździków dwie dragmie. Kwiatu muszkatołowego pół dragmy, Miętki trzy dragmy. Kadzidła kramnego dragmę. Woreczek uszywszy, to wsypać weń, przywarzywszy w małmazji albo w occie przyłóż na żołądek. Gdyby zarwał już M. P. tedy mu dać Kopytniku, co czech zaważy, to jest samego korzenia, aby
záżywawszy, że ćiáło gdy nastąpi trwoga, nie będźie ták skłonne do zarazy. Oleiek Scorpionowy ten się też wszelákim iádom sprzećiwia pułsy nim nasmarowawszy v rąk, y pieski, álbo choć wszytko ćiáło, nie wadźi, y owszem pomaga. Ná zátrzymánie Womitu lubo w te czásy dobre ią iednák omne nimium nocet. Weźmi gałki muszkatołowey dragmę iednę, Goźdźikow dwie dragmie. Kwiátu muszkatołowego puł dragmy, Miętki trzy dragmy. Kadźidła kramnego dragmę. Woreczek vszywszy, to wsypáć weń, przywarzywszy w małmazyey álbo w ocćie przyłoż ná żołądek. Gdyby zarwał iuż M. P. tedy mu dáć Kopythniku, co czech zaważy, to iest sámego korzenia, áby
Skrót tekstu: LubiecKsiążka
Strona: C3v
Tytuł:
Książka bardzo potrzebna każdemu człowiekowi do uchronienia się morowego powietrza
Autor:
Paweł Lubiecki
Drukarnia:
Daniel Vetter
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1653
Data wydania (nie wcześniej niż):
1653
Data wydania (nie później niż):
1653
będzie tak skłonne do zarazy. Olejek Scorpionowy ten się też wszelakim jadom sprzeciwia pułsy nim nasmarowawszy u rąk, i pieski, albo choć wszytko ciało, nie wadzi, i owszem pomaga. Na zatrzymanie Womitu lubo w te czasy dobre ją jednak omne nimium nocet. Weźmi gałki muszkatołowej dragmę jednę, Goździków dwie dragmie. Kwiatu muszkatołowego pół dragmy, Miętki trzy dragmy. Kadzidła kramnego dragmę. Woreczek uszywszy, to wsypać weń, przywarzywszy w małmazji albo w occie przyłóż na żołądek. Gdyby zarwał już M. P. tedy mu dać Kopytniku, co czech zaważy, to jest samego korzenia, aby mógł mieć womit, i wyrzucić to zachwycenie powietrza
będźie ták skłonne do zarazy. Oleiek Scorpionowy ten się też wszelákim iádom sprzećiwia pułsy nim nasmarowawszy v rąk, y pieski, álbo choć wszytko ćiáło, nie wadźi, y owszem pomaga. Ná zátrzymánie Womitu lubo w te czásy dobre ią iednák omne nimium nocet. Weźmi gałki muszkatołowey dragmę iednę, Goźdźikow dwie dragmie. Kwiátu muszkatołowego puł dragmy, Miętki trzy dragmy. Kadźidła kramnego dragmę. Woreczek vszywszy, to wsypáć weń, przywarzywszy w małmazyey álbo w ocćie przyłoż ná żołądek. Gdyby zarwał iuż M. P. tedy mu dáć Kopythniku, co czech zaważy, to iest sámego korzenia, áby mogł mieć womit, y wyrzućić to záchwycenie powietrza
Skrót tekstu: LubiecKsiążka
Strona: C3v
Tytuł:
Książka bardzo potrzebna każdemu człowiekowi do uchronienia się morowego powietrza
Autor:
Paweł Lubiecki
Drukarnia:
Daniel Vetter
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1653
Data wydania (nie wcześniej niż):
1653
Data wydania (nie później niż):
1653
weń wina naprzedniejszego włożywszy w to wino dwanaście czerwonych złotych, rozkazał warzyć na węglistym ogniu, aby trzecia część wywrzała tego wina, gdy dał prawie na pół umierającemu łyżkę wypić, w tej minucie do sił swoich przyszedł. Dla wąchania czasu powietrza jabłko tak zgotować które zachowywa od wszelkiej zarazy ustawnie go wąchając. Wziąć kwiatu muszkatołowego, roży czerwonej, skorek cytrynowych po dwie dragmie, dragma waży czerwonyzłoty, Cynamonu, szafranu każdego zosobna co dwa czechy zaważy, Kamfory i Koriandru po trosze przydać, Ambry co czech zaważy, rozpuścić w rożanej wódce, tragantu co potrzeba, i zmieszać to wszytko wspuł, i uczynić na kształt jabłka wonianie. Kopytnik
weń winá naprzednieyszego włożywszy w to wino dwánáśćie czerwonych złotych, roskazał warzyć ná węglistym ogniu, áby trzećia część wywrzała tego winá, gdy dał prawie ná puł vmieráiącemu łyszkę wypić, w tey minućie do śił swoich przyszedł. Dla wąchánia czásu powietrza iabłko ták zgotowáć ktore záchowywa od wszelkiey zárazy vstawnie go wącháiąc. Wźiąć kwiátu muszkatołowego, roży czerwoney, skorek cytrynowych po dwie dragmie, dragma waży czerwonyzłoty, Cynamonu, száfranu káżdego zosobna co dwá czechy záważy, Kamfory y Koryandru po trosze przydáć, Ambry co czech zaważy, rospuśćić w rożaney wodce, tragantu co potrzebá, y zmieszáć to wszytko wspuł, y vczynić ná kształt iábłká woniánie. Kopytnik
Skrót tekstu: LubiecKsiążka
Strona: D2
Tytuł:
Książka bardzo potrzebna każdemu człowiekowi do uchronienia się morowego powietrza
Autor:
Paweł Lubiecki
Drukarnia:
Daniel Vetter
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1653
Data wydania (nie wcześniej niż):
1653
Data wydania (nie później niż):
1653
na sercu z tymi ziołami ustawnie, tak zgotowany, wziąć fiołkowego korzenia łotów 4, roży czerwonej, Sandałów białych, styraksu pachniącego, wszytkiego po dwa łoty, tatarskiego ziela dwa łoty, marejanki łot jeden, goździków co dziewięć czechów zaważy, coriandru co sześć czechów zaważy, lawendy, trochę, piżma dziesięć ziarn, gałki muszkatołowej, co dwa czerwone złote zaważy, z tego dla panów, zgotować woreczek, na sercu dać im nosić: to trzeba wiedzieć, że kiedy powietrze grasuje, zimnych czasów tedy ciepłych albo zagrzewających lekarstw zażywać: kiedy zaś w gorące, tedy się strzec od wszelkich zapalających rzeczy; przy tym łazień się strzec tak publicznych,
ná sercu z tymi źiołámi vstawnie, ták zgotowány, wźiąć fiołkowego korzenia łotow 4, roży czerwoney, Sandałow białych, styraksu páchniącego, wszytkiego po dwá łoty, tatárskiego źiela dwá łoty, máreianki łot ieden, goźdźikow co dźiewięć czechow záważy, coryandru co sześć czechow záważy, lawendy, trochę, piżmá dźieśięć źiarn, gałki muszkatołowey, co dwá czerwone złote záważy, z tego dla panow, zgotowáć woreczek, ná sercu dáć im nośić: to trzebá wiedźieć, że kiedy powietrze grásuie, źimnych czásow tedy ćiepłych álbo zágrzewáiących lekarstw záżywáć: kiedy zaś w gorące, tedy się strzec od wszelkich zápaláiących rzeczy; przy tym łaźień śię strzec ták publicznych,
Skrót tekstu: LubiecKsiążka
Strona: D2v
Tytuł:
Książka bardzo potrzebna każdemu człowiekowi do uchronienia się morowego powietrza
Autor:
Paweł Lubiecki
Drukarnia:
Daniel Vetter
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1653
Data wydania (nie wcześniej niż):
1653
Data wydania (nie później niż):
1653
