jest zbytnie lisowaty/ albo rumienny/ przeźroczysty/ a zapach Mirry mocny mając: gęsty/ czyrwiem nie wytoczony/ ani dziurkowaty/ smaku przyjemnego: Do rozpuszczenia snadny/ jaki bywa w Cyrenie/ z samego korzenia. Medycki i Syryjski/w skutkach podlejszy. Zapachu smrodliwego. Do tego soku/ niżli stwardnieje/ przydają Soku Sagapeńskiego Kopru/ albo Bobowej mąki. Ale ten fałsz/smak i zapach/ i wzrok sam rozezna: a kremu/ do rozpuszczenia i rozpłynienia trudny. Ten w lekarstwach ma pierwsze miejsce. Wtóre/ Liście. Trzecie/ Kłącze. Dioscorydes. Zielnik D. Symona Syrenniusa/ Moc i skutki. Do stołowego używania przychodzi.
iest zbytnie lisowáty/ álbo rumienny/ przeźroczysty/ á zapách Mirrhy mocny maiąc: gęsty/ czyrwiem nie wytoczony/ áni dźiurkowáty/ smáku przyiemnego: Do rospusczenia snádny/ iáki bywa w Cyrenie/ z sámego korzeniá. Medycki y Syryyski/w skutkách podleyszy. Zapáchu smrodliwego. Do tego soku/ niżli stwárdnieie/ przydáią Soku Ságápeńskiego Kopru/ álbo Bobowey mąki. Ale ten fałsz/smák y zapách/ y wzrok sam rozezna: á kremu/ do rozpusczenia y rozpłynienia trudny. Ten w lekárstwách ma pierwsze mieysce. Wtore/ Liśćie. Trzećie/ Kłącze. Dioscorides. Zielnik D. Symoná Syrenniusá/ Moc y skutki. Do stołowego vżywánia przychodźi.
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 189
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
kości w ciele odłupione i odewstałe/ wyciąga/ z Maśleszką/ którą też Złotogłowem mianujemy/ utłukszy plastrując. Rany goi.
Toż też Rany wychędaża i goi.
W innych chorobach toż może i czyni co samice/ jeno nie tak potężnie. Białymgłowom służy.
Białogłowskiemu ciału więcej służy/ niżli męskiemu. Księgi Pierwsze. Sagapeński Kopr/ i Sok jego: Rozdział/ 59.
Sagapenifera ferula, Sagapenum Serapinum.Sagapenisch ferul. Sagapenischer saffe. SAgapeński Kopr jaki by był/ nie opisał nam/ ani Dioscorydes, ani Galenus: ni żaden z starodawnych Ziołopisów. A nie dziw/ gdyż i dzisiejszych czasów ludzie/ niemniej przewagi wielkiej/ żeglując
kośći w ćiele odłupione y odewstáłe/ wyćiąga/ z Másleszką/ ktorą też Złotogłowem miánuiemy/ vtłukszy plastruiąc. Rány goi.
Toż też Rány wychędaża y goi.
W inych chorobách toż może y czyni co sámice/ ieno nie ták potężnie. Białymgłowom służy.
Białogłowskiemu ćiáłu więcey służy/ niżli męzkiemu. Kśięgi Pierwsze. Ságápeński Kopr/ y Sok iego: Rozdźiał/ 59.
Sagapenifera ferula, Sagapenum Serapinum.Sagapenisch ferul. Sagapenischer saffe. SAgápeński Kopr iáki by był/ nie opisał nam/ áni Dioscorides, áni Galenus: ni żaden z stárodawnych Ziołopisow. A nie dźiw/ gdyż y dźiśieyszych czasow ludźie/ niemniey przewagi wielkiey/ żegluiąc
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 102
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Toż też Rany wychędaża i goi.
W innych chorobach toż może i czyni co samice/ jeno nie tak potężnie. Białymgłowom służy.
Białogłowskiemu ciału więcej służy/ niżli męskiemu. Księgi Pierwsze. Sagapeński Kopr/ i Sok jego: Rozdział/ 59.
Sagapenifera ferula, Sagapenum Serapinum.Sagapenisch ferul. Sagapenischer saffe. SAgapeński Kopr jaki by był/ nie opisał nam/ ani Dioscorydes, ani Galenus: ni żaden z starodawnych Ziołopisów. A nie dziw/ gdyż i dzisiejszych czasów ludzie/ niemniej przewagi wielkiej/ żeglując w podpołudniejsze kraje/ do Libiej/ Egiptu/ i w dalsze strony Indyjskie dla wiadomości krain/ poznania w nich ludzi/
Toż też Rány wychędaża y goi.
W inych chorobách toż może y czyni co sámice/ ieno nie ták potężnie. Białymgłowom służy.
Białogłowskiemu ćiáłu więcey służy/ niżli męzkiemu. Kśięgi Pierwsze. Ságápeński Kopr/ y Sok iego: Rozdźiał/ 59.
Sagapenifera ferula, Sagapenum Serapinum.Sagapenisch ferul. Sagapenischer saffe. SAgápeński Kopr iáki by był/ nie opisał nam/ áni Dioscorides, áni Galenus: ni żaden z stárodawnych Ziołopisow. A nie dźiw/ gdyż y dźiśieyszych czasow ludźie/ niemniey przewagi wielkiey/ żegluiąc w podpołudnieysze kráie/ do Lybiey/ AEgiptu/ y w dálsze strony Indyiskie dla wiádomośći kráin/ poznánia w nich ludźi/
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 102
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
jest ratunkiem wielkiem/ dwie trzeciacce od ćwierci łota wziąwszy/ Pigułki z tego utoczyć a połknąć. Także w occie roztarty/ a pod nosem trzymany/ biorąc nosem i usty z tego zapach (Dios.) Mocz pędzi.
Mocz nad przyrodzenie zatrzymany wywodzi/ ćwierć łota pijąc go z winem białym. Przyrodzone wilgotności.
Sok Sagapeńskiego Kopru/ acz nieprzyjemnego jest zapachu/ jednak żadnej szkody w ciele nie czyni/ i owszem wielom w ciele niedostatkom jest ratunkiem. Zachowywa przyrodzone wilgotności od zagnicia i skazy. Powietrze złe smrodliwe i zaraźliwe rozpędza/ które z bagnisk/ z jezior/ z stawów/ i z wód stojących zagniłych pochodzi. Jęczmyku
Jęczmyk na powiece
iest rátunkiem wielkiem/ dwie trzećiacce od czwierći łotá wźiąwszy/ Pigułki z tego vtoczyć á połknąć. Tákże w ocćie roztárty/ á pod nosem trzymany/ biorąc nosem y vsty z tego zapach (Dios.) Mocz pędźi.
Mocz nád przyrodzenie zátrzymány wywodźi/ czwierć łotá piiąc go z winem białym. Przyrodzone wilgotnośći.
Sok Ságápeńskiego Kopru/ ácz nieprzyiemnego iest zapáchu/ iednák żadney szkody w ciele nie czyni/ y owszem wielom w ciele niedostátkom iest rátunkiem. Záchowywa przyrodzone wilgotnośći od zágnićia y skázy. Powietrze złe smrodliwe y záraźliwe rozpądza/ ktore z bágnisk/ z ieźior/ z stáwow/ y z wod stoiących zágniłych pochodźi. Ięczmyku
Ięczmyk ná powiece
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 103
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
i skazy. Powietrze złe smrodliwe i zaraźliwe rozpędza/ które z bagnisk/ z jezior/ z stawów/ i z wód stojących zagniłych pochodzi. Jęczmyku
Jęczmyk na powiece/ także inne krosty ze brwi spadza/ plastrując ten Sok z octem roztarty/ albo kilka kroć przez dzień tym pomazować. Pleurze.
Pleurę leczy Sok Kopru Sagapeńskiego z winem roztarty/ i do zgęszczenia maści warzony/ a na bok plastrowany co nacieplej. Także na wszelakie inne bolenia boku. Ściatyce
Toż w lędźwiach boleści Scjatyczne układa/ ciepło go plastując/ albo rozetrzeć ten Sok w Olejku Rucianym/ a tym nacierać. Także Item. Krzyżom.
Boleniu krzyżów albo Pacierzy w grzbiecie
y skázy. Powietrze złe smrodliwe y záraźliwe rozpądza/ ktore z bágnisk/ z ieźior/ z stáwow/ y z wod stoiących zágniłych pochodźi. Ięczmyku
Ięczmyk ná powiece/ tákże ine krosty ze brwi spadza/ plastruiąc ten Sok z octem rostárty/ álbo kilká kroć przez dźień tym pomázowáć. Pleurze.
Pleurę leczy Sok Kopru Ságápeńskiego z winem roztárty/ y do zgęszczenia máśći wárzony/ á ná bok plastrowány co naćiepley. Tákże ná wszelákie ine bolenia boku. Sciátyce
Toż w lędźwiách boleśći Scyátyczne vkłáda/ ćiepło go plastuiąc/ álbo rozetrzeć ten Sok w Oleyku Rućiánym/ á tym náćierác. Tákże Item. Krzyżom.
Boleniu krzyżow álbo Páćierzy w grzbiećie
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 103
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Nerwom.
Nerwom bolejącym. Muszkułom.
Muszkułom natłuczonym i pogniecionym/ jest użyteczny. (tenże) Ustom zakrzywion.
Zakrzywnieniu ust/ jest lekarstwem. Dychawicy.
Dychawicznym/ jest ratunkiem/ piersi nim plastrując/ abo też pijąc. (Mes.) Albo w wodzie Jęczmiennej Góryczkę uwarzyć/ a w tej wodzie tego Soku Sagapeńskiego ćwierć łota pic. (Plat.) Truciznie
Jadom i szkodliwym truciznom tenże Sok jest użyteczny/ barziej/ i więcej niźli Galban. (Gal.) (Armasia.) Żywot odmiękcza.
Żywot z lekka odmiękcza. (Abug.) Złotem żyłkom nap.
Złotym żyłkom bolącym/ bądź sam przez się/
Nerwom.
Nerwom boleiącym. Muszkułom.
Muszkułom nátłuczonym y pogniećionym/ iest vżyteczny. (tenże) Vstom zákrzywion.
Zákrzywnieniu vst/ iest lekárstwem. Dycháwicy.
Dycháwicznym/ iest rátunkiem/ pierśi nim plastruiąc/ ábo też piiąc. (Mes.) Albo w wodźie Ięczmienney Goryczkę vwárzyć/ á w tey wodźie tego Soku Ságápeńskieg^o^ czwierć łotá pic. (Plat.) Trućiznie
Iádom y szkodliwym trućiznom tenże Sok iest vżyteczny/ bárźiey/ y więcey niźli Gálban. (Gal.) (Armasia.) Zywot odmiękcza.
Zywot z lekká odmiękcza. (Abug.) Złotem żyłkom náp.
Złotym żyłkom bolącym/ bądź sam przez się/
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 204
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Trunku/ jako w Pigułach używany. (Auberyg.) Nasienie przyrodz: mnoży.
Nasienie przyrodzone mnoży (Alfer.) Wątrób:
Wątrobie chorej użyteczny. (tenże) Od Niedźwiadka uszczknionem
Uszczknionym od Niedźwiadka/ jest osobliwym lekarstwem/ miedzy inymi wielą. (Aben Mesua) Korektura tego Soku.
Bywa roztwarzany Sok Sagapeński/ jako i Cyrenajski/ Sokiem abo polewką Ruty warzonej/ albo Migdałami gorzkimi abo Miodem/ albo chlebem ciepłym/ albo juchą z Fengreku. Miara i waga.
Miara i waga jego od pół ćwierci/ do całej ćwierci/ i do połtory/ tak w trunku/ jako w pigułach może go używać. Aben)
Trunku/ iáko w Pigułách vżywány. (Auberig.) Naśienie przyrodz: mnoży.
Naśienie przyrodzone mnoży (Alfer.) Wątrob:
Wątrobie chorey vżyteczny. (tenże) Od Niedźwiadká vsczknionem
Vsczknionym od Niedźwiadká/ iest osobliwym lekárstwem/ miedzy inymi wielą. (Aben Mesua) Correkturá tego Soku.
Bywa rostwarzány Sok Ságápeński/ iáko y Cyrenáyski/ Sokiem ábo polewką Ruty wárzoney/ álbo Migdałámi gorzkimi ábo Miodem/ álbo chlebem ćiepłym/ álbo iuchą z Fengreku. Miárá y wagá.
Miárá y wagá ie^o^ od poł czwierći/ do cáłey ćwierći/ y do połtory/ ták w trunku/ iáko w pigułách może go vżywáć. Aben)
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 204
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
ale mu tę wadę Mastyka i Nardus Indyjski odejmują. (Mesue.) Brzemiennym.
Brzemiennym Paniom jest szkodliwy/ tak zapachem/ jako przez usta pigułami/ albo czopkiem w otwór łona puszczony. Bo płód w żywocie zabija/ chocia z sytą miodową używany. (Dios.) Pil: de Sagap. Piguły z Soku Sagapeńskiego Kopru.
W Aptekach bywają czynione z Soku Sagapeńskiego dwojakie piguły przeciw rozmaitym chorobom/ z zimnych wilgotności pochodzącym. Jedne które zowią de Sagapeno/ Aptekarze de Serapino mianują/ to jest/ z Soku Sagapeńskiego Kopru. A te Służą. Scjatycznym. Podagrycznym. W kolanach łamaniu Genagrze. Krzyżom i Artetyce z zimnych/ jako się
ále mu tę wádę Mástyká y Nárdus Indyiski odeymuią. (Mesue.) Brzemiennym.
Brzemiennym Pániom iest szkodliwy/ ták zapáchem/ iáko przez vstá pigułámi/ álbo czopkiem w otwor łona pusczony. Bo płod w żywoćie zábiia/ choćia z sytą miodową vżywány. (Dios.) Pil: de Sagap. Piguły z Soku Ságápeńskiego Kopru.
W Aptekách bywáią czynione z Soku Ságápeńskiego dwoiákie piguły przećiw rozmáitym chorobom/ z źimnych wilgotnośći pochodzącym. Iedne ktore zowią de Sagapeno/ Aptekárze de Serapino miánuią/ to iest/ z Soku Ságápeńskiego Kopru. A te Służą. Scyátycznym. Podágrycznym. W kolánách łámániu Genágrze. Krzyżom y Artetyce z źimnych/ iáko sie
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 204
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
. (Mesue.) Brzemiennym.
Brzemiennym Paniom jest szkodliwy/ tak zapachem/ jako przez usta pigułami/ albo czopkiem w otwór łona puszczony. Bo płód w żywocie zabija/ chocia z sytą miodową używany. (Dios.) Pil: de Sagap. Piguły z Soku Sagapeńskiego Kopru.
W Aptekach bywają czynione z Soku Sagapeńskiego dwojakie piguły przeciw rozmaitym chorobom/ z zimnych wilgotności pochodzącym. Jedne które zowią de Sagapeno/ Aptekarze de Serapino mianują/ to jest/ z Soku Sagapeńskiego Kopru. A te Służą. Scjatycznym. Podagrycznym. W kolanach łamaniu Genagrze. Krzyżom i Artetyce z zimnych/ jako się powiedziało/ wilgotności/ i z wietrzności ich pochodzących
. (Mesue.) Brzemiennym.
Brzemiennym Pániom iest szkodliwy/ ták zapáchem/ iáko przez vstá pigułámi/ álbo czopkiem w otwor łona pusczony. Bo płod w żywoćie zábiia/ choćia z sytą miodową vżywány. (Dios.) Pil: de Sagap. Piguły z Soku Ságápeńskiego Kopru.
W Aptekách bywáią czynione z Soku Ságápeńskiego dwoiákie piguły przećiw rozmáitym chorobom/ z źimnych wilgotnośći pochodzącym. Iedne ktore zowią de Sagapeno/ Aptekárze de Serapino miánuią/ to iest/ z Soku Ságápeńskiego Kopru. A te Służą. Scyátycznym. Podágrycznym. W kolánách łámániu Genágrze. Krzyżom y Artetyce z źimnych/ iáko sie powiedźiáło/ wilgotnośći/ y z wietrznośći ich pochodzących
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 204
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
płód w żywocie zabija/ chocia z sytą miodową używany. (Dios.) Pil: de Sagap. Piguły z Soku Sagapeńskiego Kopru.
W Aptekach bywają czynione z Soku Sagapeńskiego dwojakie piguły przeciw rozmaitym chorobom/ z zimnych wilgotności pochodzącym. Jedne które zowią de Sagapeno/ Aptekarze de Serapino mianują/ to jest/ z Soku Sagapeńskiego Kopru. A te Służą. Scjatycznym. Podagrycznym. W kolanach łamaniu Genagrze. Krzyżom i Artetyce z zimnych/ jako się powiedziało/ wilgotności/ i z wietrzności ich pochodzących/ które potężnie wywodzi i rozpędza. Scjatyce Podagrze Genagrze Krzyżom Artretice. Melancho
Melancholicznym. Od rozugo odchodzącym.
Od rozumu odchodzącym/ a zwłaszcza którym z
płod w żywoćie zábiia/ choćia z sytą miodową vżywány. (Dios.) Pil: de Sagap. Piguły z Soku Ságápeńskiego Kopru.
W Aptekách bywáią czynione z Soku Ságápeńskiego dwoiákie piguły przećiw rozmáitym chorobom/ z źimnych wilgotnośći pochodzącym. Iedne ktore zowią de Sagapeno/ Aptekárze de Serapino miánuią/ to iest/ z Soku Ságápeńskiego Kopru. A te Służą. Scyátycznym. Podágrycznym. W kolánách łámániu Genágrze. Krzyżom y Artetyce z źimnych/ iáko sie powiedźiáło/ wilgotnośći/ y z wietrznośći ich pochodzących/ ktore potężnie wywodźi i rospądza. Scyátyce Podágrze Genágrze Krzyżom Artretice. Melánko
Melánkolicznym. Od rozu^o^ odchodzącym.
Od rozumu odchodzącym/ á zwłasczá ktorym z
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 204
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
