w książkach bywa wziąwszy/ in aqua Regia, (to jest/ w szejdwaserze salamoniaku rozpuściwszy) solwować/ potym szafranu w gorzałce namoczywszy/ do tego w garku glazurowanym przydać/ warzyć w tym robotę/ wykracować/ znowu warzyć i wykracować. Trzeci sposób Glujowaniem. Weś fejnu szejdowanego łot jeden/ Glazgalu łotów dwa/ Salarmoniaku łot jeden/ arszeniku pół łota/ soli dwa łoty/ albo raczej tak: łot Fejnu/ łot Glazgalu/ łot annoniaku/ łot soli; zrybowawszy to/ wodę rozpraw salamoniakiem/ strychuj/ i nanieś materią wzwyż namienioną/ gluzuj na węglu/ wywarz, wykracuj/ raz drugi i trzeci tak uczyń. Czwarty sposób łojowy
w kśiąszkách bywá wźiąwszy/ in aqua Regia, (to iest/ w szeydwáserze salámoniáku rospuśćiwszy) solwować/ potym száfránu w gorzáłce námoczywszy/ do tego w gárku glazurowánym przydáć/ wárzyć w tym robotę/ wykrácowáć/ znowu wárzyć i wykrácowáć. Trzeći sposob Gluiowániem. Weś feynu szeydowánego łot ieden/ Glazgálu łotow dwá/ Sálármoniaku łot ieden/ arszeniku puł łota/ soli dwa łoty/ álbo ráczey tak: łot Feynu/ łot Glázgalu/ łot ánnoniáku/ łot soli; zrybowáwszy to/ wodę rospráw sálámoniákiem/ strychuy/ i nánieś máteryą wzwyż námienioną/ gluzuy ná węglu/ wywárz, wykrácuy/ ráz drugi i trzeći ták uczyń. Cżwarty sposob łoiowy
Skrót tekstu: SekrWyj
Strona: 283
Tytuł:
Sekret wyjawiony
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Colegii Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Poznań
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1689
Data wydania (nie wcześniej niż):
1689
Data wydania (nie później niż):
1689
przydaj trochę Soli oczkowatej, wymywaj usta. Item. Weś Orliku, Szałwiej, Mięty, Gałki muszkatowej, wszytkiego po łocie, Hałunu palonego dwa łoty, Miodu czystego ośm łotów, (Miód odszymowawszy) wszystkie rzeczy na proch starte zmieszaj, tym Dziąsła często smaruj. Przytym weś drzewa Gwajakowego trzy łoty, Salarmoniaku łot, Gryszpanu ćwierć łota, uwarz w wodzie wapiennej na pół z wodą czystą, przecedziwszy płocz. Na Descens do szczęki.
WEś Wasztynu i Soli równe części, włożdo worka, grzej na Panwi, przykładaj ciepło, często powtarzając. Na Wrzody albo rany w ustach.
WArz Cząber w wodzie, przydaj trochę Hałunu
przyday trochę Soli oczkowátey, wymyway ustá. Item. Weś Orliku, Szałwiey, Mięty, Gałki muszkátowey, wszytkiego po łoćie, Háłunu palonego dwá łoty, Miodu czystego ośm łotow, (Miod odszymowawszy) wszystkie rzeczy ná proch ztárte zmieszay, tym Dźiąsłá często smáruy. Przytym weś drzewá Gwáiakowego trzy łoty, Sálármoniáku łot, Gryszpánu ćwierć łotá, uwarz w wodźie wapienney ná puł z wodą czystą, przecedźiwszy płocz. Ná Descens do szczęki.
WEś Wásztynu y Soli rowne częśći, włożdo worká, grzey ná Panwi, przykładay ćiepło, często powtarzáiąc. Ná Wrzody álbo rany w ustách.
WArz Cząber w wodzie, przyday trochę Háłunu
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 76
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
chustkę cienką, będzie liquor jak mleko biały, którym twarz ścieraj, spędza wszelakie zmazy, krosty, plamy, etc. Item. Wodka wypalona z przestępowego korzenia (myjąc się nią) spędza rumieniec, krosty, etc. Item. Wodka z żabiego skrzeku nieprzepalona, ale w piwnicy z worka ścieka, przydawszy do niej Salarmoniaku, i Kamfory w Gorzałce rozpuszczonej czyści twarz, i rumieniec gasi. Item. Wodkaz kwiatu Grzybieniowego białego, przydawszy do niej Saccari Saturni, i Kamfory, jest pewna, także wodka z kwiatu Bobowego z winem palona. Item. Tucja praeparowana (nacierając nią) twarz czyści od krost, plam, etc. także
chustkę ćienką, będzie liquor iák mleko biały, ktorym twarz śćieray, spędza wszelákie zmázy, krosty, plámy, etc. Item. Wodká wypalona z przestępowego korzenia (myiąc się nią) spędza rumieniec, krosty, etc. Item. Wodká z żábiego skrzeku nieprzepalona, ále w piwnicy z worká śćieka, przydawszy do niey Sálármoniáku, y Kámfory w Gorzałce rospuszczoney czyśći twarz, y rumieniec gáśi. Item. Wodkáz kwiátu Grzybieniowego białego, przydawszy do niey Saccari Saturni, y Kámfory, iest pewna, tákże wodká z kwiátu Bobowego z winem palona. Item. Tucya praepárowána (nácieráiąc nią) twarz czyśći od krost, plam, etc. tákże
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 84
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
. 1. M. dawaj tego po łysce. In desperato malo day Mercurij vini dr. 2: cum Syrup, violarum, et Aqv Minthae: Na Materac. Weś jęczmienia przetłuczonego, Kminu kramnego, Kwiatu Dziewanny, No strzeku po pół garści, Kmminu polnego, Jałowcu po łocie, Soli pół garści, Salarmoniaku pułtora łota, Kamfory ćwierć łota, przeszyj; zlewaj winem rpzygrzewając, przykładaj na żywot; przy tym daj się napić olejku Terpentynowego z gorzałką, także kmin polny warzony z Ródzenkami i z jałowcem pijąc polewkę pomaga. Enema doświadczona. Weś wierzchołków Centuryj, Kopru włoskiego po garści, Rumienku, Ruty, Kopru swojskiego po
. 1. M. daway tego po łysce. In desperato malo day Mercurij vini dr. 2: cum Syrup, violarum, et Aqv Minthae: Ná Máterac. Weś ięczmieniá przetłuczonego, Kminu kramnego, Kwiátu Dziewánny, No strzeku po puł gárśći, Kmminu polnego, Iáłowcu po łoćie, Soli puł gárśći, Sálármoniáku pułtorá łotá, Kámfory ćwierć łotá, przeszyi; zleway winem rpzygrzewáiąc, przykładay ná żywot; przy tym day się nápić oleyku Terpentynowego z gorzałką, tákże kmin polny wárzony z Rodzenkámi y z iáłowcem piiąc polewkę pomaga. Enemá doświadczona. Weś wierzchołkow Centuryi, Kopru włoskiego po gárści, Rumienku, Ruty, Kopru swoyskiego po
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 211
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
która skoro przez ustawiczne warzenie zgęstnieje, można do niej przylać octu Winnego, a potym przykładać. Aby dalszemu szerzeniu się Inflamacij zabiegać, tedy na zdrowe jeszcze członki ciała często przykłada trzeba chusteczki wnastępującej ciepłej mieszance omoczone, i potym wyciśnione: Weźmi pół kwarty Octu, rozpuść w nim łot jeden soli ordynarnej, i pół łota Salarmoniaku. te soli rozpuściwszy, przydaj 2 łoty Spiritus Kamfory. Gdyby się jednak Inflamacja szerzyć miała tak żeby się samego ognia piekielnego obawiać trzeba, tedy ciało zarażone od zdrowego musi być oderznięte. Skoro karbunkuły są wyrznięte, tedy miejsce ich następującą Esencją ku uleczeniu ran służącą, i na skrobane płótno nalaną zawiązać trzeba: Weźmi ziela
ktora skoro przez ustawiczne warzenie zgęstnieje, można do niey przylać octu Winnego, a potym przykładać. Aby dalszemu szerzeniu śię Jnflammacij zabiegać, tedy na zdrowe jeszcze członki ciała często przykłada trzeba chusteczki wnastępującey ćiepłey mieszance omoczone, y potym wyćiśnione: Weźmi puł kwarty Octu, rozpuść w nim łot jeden soli ordynarney, y puł łota Salarmoniaku. te soli rozpusćiwszy, przydaj 2 łoty Spiritus Kamfory. Gdyby śię jednak Jnflammacya szerzyć miała tak żeby śię samego ognia piekielnego obawiać trzeba, tedy ćiało zarażone od zdrowego muśi bydz oderznięte. Skoro karbunkuły są wyrznięte, tedy miejsce ich następującą Essencyą ku uleczeniu ran służącą, y na skrobane płotno nalaną zawiązać trzeba: Weźmi źiela
Skrót tekstu: WolfTrakt
Strona: 80
Tytuł:
Traktacik o powietrzu morowym
Autor:
Abraham Emanuel Wolff
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1771
Data wydania (nie wcześniej niż):
1771
Data wydania (nie później niż):
1771
Ruta ogrodowa Ruta hortensis Cremor Tartari . Cremor Tartari. Kamfora Camphora Muchy Hiszpańskie, Cantharides. Maść Basiliczana. Ungventum Basilici. Liście Szałwiowe. Folia Salviae Saletra przeczyściona. Nitrum depuratum, Kwiat siarczysty Flos sulphuris. Driakiew. Theriaca. Maczek polny. Papaver erraticum. Korzenie Slazowe. Radix Altheae Kwiecie Rumiankowe. Flores chamomill: Salarmoniak Sal Ammoniacum, Spiritus Kamfory Spiritus Camphorae. Ziele czosnkowe Scordium.
Ruta ogrodowa Ruta hortensis Cremor Tartari . Cremor Tartari. Kamfora Camphora Muchy Hiszpańskie, Cantharides. Maść Basiliczana. Ungventum Basilici. Liście Szałwiowe. Folia Salviae Saletra przeczyśćiona. Nitrum depuratum, Kwiat śiarczysty Flos sulphuris. Dryjakiew. Theriaca. Maczek polny. Papaver erraticum. Korzenie Slazowe. Radix Altheae Kwiećie Rumiankowe. Flores chamomill: Salarmoniak Sal Ammoniacum, Spiritus Kamfory Spiritus Camphorae. Ziele czosnkowe Scordium.
Skrót tekstu: WolfTrakt
Strona: 85
Tytuł:
Traktacik o powietrzu morowym
Autor:
Abraham Emanuel Wolff
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1771
Data wydania (nie wcześniej niż):
1771
Data wydania (nie później niż):
1771
, lubo każdy z osobna lubo mięszając jedno z drugim.
Jest i innych sposobów niezliczonych na tę febrę, które jako mniej pożyteczne (przedniejsze zebrawszy) opuszczają się.
Item robią pospolicie plastry na tę febrę, które przykładają do pulsów przed paroksyzmem, to jest biorą Pająki i pajęczynę rozcierają z Terpentyną dobrze, przydają Miry, Salarmoniaku, wielom to pomaga, ale rzadko i nie gruntownie.
Item trafiają się też febry mięszane, jako to duplex Tertiana, duplex Quartana, continua, te temiż sposobami leczyć się mają, a najwięcej należy na purgansach wolnych, na potach i na otwierających medykamentach, jako są salia fixa, tojest sole robione z ziół
, lubo káżdy z osobná lubo mięszáiąc iedno z drugim.
Iest y innych sposobow niezliczonych ná tę febrę, ktore iáko mniey pożyteczne (przednieysze zebrawszy) opuszczáią się.
Item robią pospolićie plastry ná tę febrę, ktore przykłádáią do pulsow przed pároxyzmem, to iest biorą Páiąki y páięczynę rozćieráią z Terpentyną dobrze, przydáią Miry, Salármoniáku, wielom to pomaga, ále rzadko y nie gruntownie.
Item tráfiáią się też febry mięszáne, iáko to duplex Tertiana, duplex Quartana, continua, te temiż sposobámi leczyć się máią, á naywięcey náleży ná purgánsach wolnych, ná potách y ná otwieráiących medykámentách, iáko są salia fixa, toiest sole robione z źioł
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 7
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
każdego po ćwi[...] rci łota, Miry pół ćwierci łota, Kamfory skrupuł, zmięszaj wszytko na subtelny proszek, dawaj mocniejszym po pół ćwierci łota, słabszym i dzieciom po z[...] rupule w Kaw[...] e, lubo w Winie ciepłym, lubo w wódce Podróżnikowej ciepłej, uleczysz tym każdą Febrę. Item weźmi Koperwasu prostego ćwierć łota, Salarmoniaku łot, wody czystej garniec, przydaj wierzchołków Centuryj, Kardybenedykty po garzci, Paprotki Dębowej łot, warz z godzinę, odstaw od ognia przecedź nie mięszając od spodu, dawaj codzień po kwaterce z rana ciepło, jest ten trunek nieprzyjemny lecz bardzo skuteczny.
Item weźmi Cremor Tarr dwa łoty, Saletry czystej pół łota,
káżdego po ćwi[...] rći łotá, Miry puł ćwierći łotá, Kámfory skrupuł, zmięszay wszytko ná subtelny proszek, daway mocnieyszym po puł ćwierći łotá, słábszym y dziećiom po s[...] rupule w Kaw[...] e, lubo w Winie ćiepłym, lubo w wodce Podroznikowey ćiepłey, uleczysz tym káżdą Febrę. Item wezmi Koperwásu prostego ćwierć łotá, Salarmoniáku łot, wody czystey garniec, przyday wierzchołkow Centuryi, Kárdibenedikty po garzći, Páprotki Dębowey łot, warz z godzinę, odstáw od ogniá przecedź nie mięszáiąc od spodu, daway codzień po kwáterce z ráná ćiepło, iest ten trunek nieprzyiemny lecz bárdzo skuteczny.
Item wezmi Cremor Tarr dwá łoty, Sáletry czystey puł łotá,
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 8
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
ból dokucza spuchło, przez co zaraz się uśmierzy, na co weźmi Lagru śledziowego, zgrzej maczaj chusty i okładaj ciepło, co godżynaeniając, albo zgrzej piwa dobrze go osoliwszy i okładaj, jeszcze lepiej będzie, gdy przydasz Saletry. Albo weźmi Ługu mocnego kwartę, wsyp weń koperwasu prostego utartego łyżkę dobrą, Salarmoniaku tylosz, zgrzej dobrze i okładaj. Sposoby leczenia
Item weźmi wody z pod brusa u kowala kwartę, nakraj mydła tabliczkę, włóż do niej, przydaj koperwasu łyżkę, soli łyżkę, zgrzej i okładaj, uśmierzysz prędko ból.
Item na uśmierzenie bólu, weźmi Lagru winnego rzadkiego, albo drożdży piwnych, nakraj mydła, wsyp
bol dokuczá spuchło, przez co záraz się usmierzy, ná co weźmi Lagru śledźiowego, zgrzey maczay chusty y okłáday ćiepło, co godżináeniáiąc, álbo zgrzey piwá dobrze go osoliwszy y okłáday, ieszcze lepiey będźie, gdy przydász Sáletry. Albo weźmi Ługu mocnego kwártę, wsyp weń koperwásu prostego utártego łyszkę dobrą, Salarmoniáku tylosz, zgrzey dobrze y okłáday. Sposoby leczenia
Item weźmi wody z pod brusa u kowalá kwártę, nákray mydłá tabliczkę, włoż do niey, przyday koperwásu łyszkę, soli łyszkę, zgrzey y okłáday, usmierzysz prędko bol.
Item ná usmierzenie bolu, weźmi Lagru winnego rzadkiego, álbo drożdzy piwnych, nákray mydłá, wsyp
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 36
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
ciele.
Item sok z pokrzyw zażywany stanowi, także skorki czerwone zwierzchnie z Cybuli parząc się nad niemi. O odchodzeniu miesięcznym różnego koloru.
NA to zażywać się mają lekarstwa purgujące i krew czyszczące albowiem to ze złej krwi pochodzi, na co podaje się sposób, Weźmi Senesu obranego trzy ćwierci łota, Rhabarbarum pół łota, Salarmoniaku skrupuł, Imbieru białego pół ćwierci łota, namocz wszystko w kwaterce wody gorącej przez noc, nazajutrz przylej trochę Wina, przywarz, przecedź, daj wypić, dawaj tak po dwa razy w tydzień, albo jako siły pozwolą, przez trzy niedziele, przytym wolnych dni od purgansów, niech zażywa Cremor Tártari, przydając Sal
ćiele.
Item sok z pokrzyw záżywany stánowi, tákże skorki czerwone zwierzchnie z Cybuli párząc się nád niemi. O odchodzeniu mieśięcznym rożnego koloru.
NA to záżywáć się máią lekárstwá purguiące y krew czyszczące álbowiem to ze złey krwi pochodźi, ná co podáie się sposób, Weźmi Senesu obránego trzy ćwierći łotá, Rhabarbarum puł łotá, Salarmoniáku skrupuł, Imbieru białego puł ćwierći łotá, námocz wszystko w kwáterce wody gorącey przez noc, názáiutrz przyley troche Winá, przywárz, przecedź, day wypić, daway ták po dwá rázy w tydźień, álbo iáko śiły pozwolą, przez trzy niedźiele, przytym wolnych dni od purgánsow, niech záżywa Cremor Tártari, przydáiąc Sal
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 122
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
