sposobów tu potrzeba, a przytym industryj i ornamentów, które przydawszy materiam superabit opus.
Fundament albo substrukcja najpierwej w Fabryce consideratur; na który poty się ziemia kopie, póki się nie odkryje ziemia od stworzenia świata nie tykana, alias calec. Jeśli zie- O Ekonomice, mianowicie o Fabryce.
mnie piaszczysta, glinkowata, sapowata, wtedy pale się biją lub olchowe, lub dębowe opalone na końcu, aby szły lepiej w ziemię, olejem gorzkim nasmarowane; gęsto lub rzadko bić należy według proporcyj struktury, mającej stać natym fundamencie. Na palach tych zrobić potrzeba kratę mocną, z olszyny, lub dębiny, horyzontalnie ją położyć, rzadko lub gęsto
sposobow tu potrzeba, á przytym industryi y ornamentow, ktore przydawszy materiam superabit opus.
Fundament albo substrukcya naypierwey w Fabryce consideratur; na ktory poty się ziemia kopie, poki się nie odkryie ziemia od stworzenia swiata nie tykana, alias calec. Iezli zie- O Ekonomice, mianowicie o Fabryce.
mie piaszczysta, glinkowata, sapowata, wtedy pale się biią lub olchowe, lub dębowe opalone na końcu, aby szły lepiey w ziemię, oleiem gorzkim nasmarowane; gęsto lub rzadko bić należy według proporcyi struktury, maiącey stać natym fundamencie. Na palach tych zrobić potrzeba kratę mocną, z olszyny, lub dębiny, horyzontalnie ią położyć, rzadko lub gęsto
Skrót tekstu: ChmielAteny_III
Strona: 395
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 3
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1754
Data wydania (nie wcześniej niż):
1754
Data wydania (nie później niż):
1754
trojakie, jedne na Oziminę, drugie na Jarzynę, trzecie na Ugor, według kadencjej jako na który Rok przypadną; powinien przestrzegać Cospodarz każdy, aby na Siew wcześnie sprawiono, tak na Zimę, jako i na Jare zboża. Ról takowa różność, które są Piaskowate, Przygłinkowa- te, Rędzinne, Prusnice, Jełowate, Sapowate, z tych które na Oziminę sprawują, wczesnego potrzebują Orania, a gdzie są Pszenne role, napierwej nawozu potrzeba, według jednak proporcji roli, nie nazbyt niem zwożyc, bo zbytnie przełozywszy,mały uczyni pożytek, miasto zboża chwast się urodzi. V góry aby dobrze przed Z. lanem Chrzciciele były nietylko położone,
troiákie, iedne ná Oźiminę, drugie ná Iárzynę, trzećie ná Vgor, według kádencyey iáko ná ktory Rok przypádną; powinien przestrzegać Cospodarz káżdy, áby ná Siew wcześnie spráwiono, ták ná Zimę, iáko y ná Iáre zbożá. Rol tákowa rożność, ktore są Piáskowáte, Przygłinkowá- te, Rędźinne, Prusnice, Iełowáte, Sapowáte, z tych ktore ná Oźiminę spráwuią, wcżesnego potrzebuią Oránia, á gdźie są Pszenne role, napierwey nawozu potrzebá, według iednák proporcyey roli, nie názbyt niem zwożic, bo zbytnie przełozywszy,máły vczyni pożytek, miasto zbożá chwast się vrodźi. V gory áby dobrze przed S. lanem Chrzćićiele były nietylko położone,
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 4
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
ścieżek, dla szkody zabieżenia) wcześnie poczynić. Kamieniste gdzie są Pola, cokolwiek nad ordynarią pastuchom pozwolić, aby z Ról na kupy zbierali kamienie, i co raz w torbach, idąc za bydłem, przed Dwór znosili, albo ich w głębokich zakopywali dołach, tym sposobem znacznie z kamieni wyprzątnąć może Role. Gdzie się sapowate i zbyt wilgotne znajdują Role, które do zasiewu ani do żadnego nie mogą być sposobne pożytku; umyślne w kużni każać zrobić żelazo, nakształt Lemiesza tylko aby było spore, do kilku i więcej par Wołów zaprzężenia, i według spadku miejsce do osuszenia upatrzywszy, porząnnie rowem przeorać, tyle razy, ile sama tego wyciągać
śćieszek, dla szkody zábieżenia) wcześnie poczynić. Kámieniste gdźie są Polá, cokolwiek nád ordynaryą pastuchom pozwolić, áby z Rol ná kupy zbieráli kámienie, y co raz w torbách, idąc zá bydłem, przed Dwor znośili, álbo ich w głębokich zákopywáli dołách, tym sposobem znácznie z kámieni wyprzątnąć moźe Role. Gdźie się sapowáte y zbyt wilgotne znáyduią Role, ktore do zaśiewu áni do żadnego nie mogą bydź sposobne pożytku; vmyslne w kużni káżáć zrobić źelázo, nákształt Lęmieszá tylko áby było spore, do kilku y więcey par Wołow záprzężęnia, y według spadku mieysce do osuszenia vpatrzywszy, porząnnie rowem przeoráć, tyle rázy, ile sámá tego wyćiągáć
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 5
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
nie mięszano Jako pola Owcami burtować, i jaki ztego pożytek. Jako się gnarować z rolami. Przyczyna aby podczas deszczów Oracze schodzili z bydlem. Ścierń zrol aby nie przedawano. Powinności Rolne. Aby bruzdzono dla wymoknienia, zboża. PUNKTA PartykulARNE. Przekopy czynić. z Ról kamienistych jako wyplenić kamienie. Jakim osuszać sposobe sapowate? zbyt wilgotne Role dla pożytku. Pokład rolę na zimę. Chwastu aby na oborę nie mieszano. Robociznę szczupła, Dwór ma suplementować. IV. o SIEWIE OZIMYM.
ZAŚIEW OŹIMINY Zytem i Pszenicą wczas zacząć potrzeba, od Świetego Bartłomieja a najlepiej od Wigiliej Naświętszej PANNY NARÓDZENIA, a kończyć się ma ku Z. Franciszkowi
nie mięszáno Iáko polá Owcámi burtować, y iáki ztego pozytek. Iáko sie gnárowáć z rolámi. Przyczyná áby podczas deszczow Oracze zchodzili z bydlẽ. Sćierń zrol aby nie przedawano. Powinnośći Rolne. Aby bruzdzono dla wymoknienia, zboża. PVNKTA PARTICVLARNE. Przekopy czynić. z Rol kámienistych iáko wyplenić kamienie. Iákim osuszać sposobe sapowáte? zbyt wilgotne Role dla pożytku. Pokłád rolę ná zimę. Chwastu áby ná oborę nie mieszáno. Roboćiznę szczupła, Dwor ma suplementować. IV. ô SIEWIE OZIMYM.
ZAŚIEW OŹIMINY Zytem y Pszenicą wczás zácząć potrzebá, od Swietego Bártłomieiá á naylepiey od Wigiliey Naświętszey PANNY NARODZENIA, á kończyc się ma ku S. Fránćiszkowi
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 5
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
OŹIMINY Zytem i Pszenicą wczas zacząć potrzeba, od Świetego Bartłomieja a najlepiej od Wigiliej Naświętszej PANNY NARÓDZENIA, a kończyć się ma ku Z. Franciszkowi, z którym pilnie pospieszić, aby się za ciepła zboże na Zimę zakorzeniło. Na Grochowisku na Rzepnisku, na Jęczmienisku siewają Ozimią Pszenice, dobrze jednak sprawiwszy pole. Na Rolach sapowatych, i Jełowatych, nie tak rano siewają dla wysilenia macice, najlepsze bywa, na tych rolach zboże co tylko ziarno na Zimę puknie. Na Jełach, Sapach,Glinach, tepowierzchu sieją zwyczajnie; dla tego: bo są ziemie ciężkie. Na Piaskach, Rędzinach, Prusnicach; na tych każde zboże przyorują, bo takie
OŹIMINY Zytem y Pszenicą wczás zácząć potrzebá, od Swietego Bártłomieiá á naylepiey od Wigiliey Naświętszey PANNY NARODZENIA, á kończyc się ma ku S. Fránćiszkowi, z ktorym pilnie pospiesźyć, áby się zá ćiepłá zboże ná Zimę zákorzeniło. Ná Grochowisku ná Rzepnisku, ná Ięczmięnisku śiewáią Oźimią Pszenice, dobrze iednák spráwiwszy pole. Ná Rolách sapowátych, y Iełowátych, nie ták ráno śiewáią dla wyśilenia máćice, naylepsze bywa, ná tych rolách zboże co tylko żiárno ná Zimę puknie. Ná Iełách, Sapách,Glinách, tepowierzchu śieią zwyczáynie; dla tego: bo są źięmie ćięszkie. Ná Piaskách, Rędźinách, Prusnicách; ná tych káżde zboże przyoruią, bo tákie
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 6
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
. Pieniędzy wiedzieć komu pożyczać? 82. Ptastwo dzikie bite, jak przechować? 83. Praktyka Miesięczna Gespodarstwa Ziemiańskiego. 95. R. ROli abo pola distinctia. Fol: 3. Rolę jako sprawować? 4 Role jako owcami burtować? tamże. Rolne powinności. tamże. Role kamieniste jako wyplenić? 5. Role sapowate jako osuszyć? tamże Ról pokładu kiedy przypilnować? tamże. Robociznej szczupłej suplement. tamże. Role które późniejsze do siewu? 6. Rołą na Jary siew jak sprawić? tamże. Rzepę Polną jako i kiedy siać? 7. Rossady zasiew, i jak się z nią obchodzić? 8. Ryby jakie solić i wędzić
. Pieniędzy wiedziec komu pożyczać? 82. Ptástwo dźikie bite, iák przechowáć? 83. Práktyká Mieśięczna Gespodárstẃá Ziemiáńskiego. 95. R. ROli ábo polá distinctia. Fol: 3. Rolę iáko spráwowáć? 4 Role iáko owcami burtowáć? támże. Rolne powinnośći. támże. Role kámięniste iáko wyplenić? 5. Role sapowáte iáko osuszyć? támże Rol pokłádu kiedy przypilnoẃáć? támze. Roboćizney szczupłey supplement. támże. Role ktore poźnieysze do śiewu? 6. Rołą ná Iáry śiew iak spráwić? támże. Rzepę Polną iáko y kiedy śiać? 7. Rossády záśiew, y iák się z nią obchodźić? 8. Ryby iákie solić y wędźić
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 164
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675