diptam/ tormentillá/ kurze ziele/ szafran/ góryczka/ roża/ limonie/ cytryny/ i inszych wiele. Na przykład/ takie może być dla bogatszych lekarstwo. Czas purgowaniu który ma być. Jakie purgowanie w przód. O powietrzu. 2. 3. 4. Dla bogatych.
Wziąć manny łotów 6. Wodki szczawowej/ Borakowej potrosze: Rozpuścić przy ogniu mannę w tych wodkach/ i wypić. A gdziebyś też przywarzył senesu z kminem/ będzie mocniejsze.
Ubodzy/ sam Senes z kwieciem borakowym/ a z kminem niech warzą: przecedziwszy polewkę wypiją. Także bzowe skorki/ kruszynowe skorki/ mogą się warzyć/ jako się wyższej
diptam/ tormentillá/ kurze źiele/ száfran/ goryczká/ roża/ limonie/ cytriny/ y inszych wiele. Ná przykład/ tákie może być dla bogátszych lekárstwo. Czas purgowániu ktory ma być. Iákie purgowánie w przod. O powietrzu. 2. 3. 4. Dla bogátych.
Wziąć mánny łotow 6. Wodki sczawowey/ Borakowey potrosze: Rospuśćić przy ogniu mánnę w tych wodkách/ y wypić. A gdźiebyś też przywárzył senesu z kminem/ będźie mocnieysze.
Vbodzy/ sam Senes z kwiećiem borakowym/ á z kminem niech wárzą: przecedźiwszy polewkę wypiią. Tákże bzowe skorki/ kruszynowe skorki/ mogą się wárzyć/ iáko się wyższey
Skrót tekstu: PetrSInst
Strona: D
Tytuł:
Instrukcja albo nauka jak się sprawować czasu moru
Autor:
Sebastian Petrycy
Drukarnia:
Mikołaj Lob
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
. W wielkiej gorączce Cássia konfekt może być. Wielebym ich mógł opisać/ ale dosyć na tym będzie/ kto będzie umiał użyć.
A iżem powiedział/ iż zawżdy potrzeba bronić serca od jadu. Dobrze będzie brać taki konfekt/ który będzie silił i umacniał serce/ i bronił: wziąć konfektu rożanego/ szczawowego/ cytrynowego/ borakowego równe części/ ziemie Ormiańskiej/ scordii potrosze: To zmieszać i używać rano/ jako orzech Włoski mniej abo więcej/ nic na tym. Dla gorączki także/ aby się materia temi rościnała zagniła. Fol. Acetofae/ Melissae. PinpinellaeEndiuiae/ a na m. 1. Scordii 31. Fiat
. W wielkiey gorączce Cássia konfekt może być. Wielebym ich mogł opisáć/ ále dosyć ná tym będźie/ kto będźie vmiał vżyć.
A iżem powiedźiał/ iż záwżdy potrzebá bronić sercá od iádu. Dobrze będźie bráć táki confekt/ ktory będźie śilił y vmacniał serce/ y bronił: wźiąć konfektu rożánego/ sczawowego/ cytrinowego/ borakowego rowne częśći/ źiemie Ormiańskiey/ scordii potrosze: To zmieszáć y vżywać ráno/ iako orzech Włoski mniey ábo więcey/ nic ná tym. Dla gorączki tákże/ áby się máteria temi rośćináłá zágniła. Fol. Acetofae/ Melissae. PinpinellaeEndiuiae/ á ná m. 1. Scordii 31. Fiat
Skrót tekstu: PetrSInst
Strona: D
Tytuł:
Instrukcja albo nauka jak się sprawować czasu moru
Autor:
Sebastian Petrycy
Drukarnia:
Mikołaj Lob
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
/ cynamonowy/ skorek pomarańczowych/ których po kropli używać/ i do wonie/ i do polewek/ i do picia. O tych olejkach mówię/ które Alchimistowie palą. Dla ubogich Bezoary. Kurze ziele.
Kurze ziele/ Tormentilla zowią/ dobre jest od jadu zachwycenia: korzeń jego na proch stłukszy/ pić z wodką szczawową/ abo i z piwem/ kto nie może mieć wodki. Możesz go sobie w cukrze/ abo w miedzie przyprawić/ jak przyprawują imbier. Bez tego ziela żadne lekarstwo przeciwko truciznie nie bywa. Kokornak
Kokornakowego korzenia proch prostym miasto driakwie służyć może/ i przed zachwyceniem jadu/ i po zachwyceniu z piwem pić często.
/ cynámonowy/ skorek pomáráńczowych/ ktorych po kropli vżywáć/ y do wonie/ y do polewek/ y do pićia. O tych oleykách mowię/ ktore Alchimistowie palą. Dla vbogich Bezoáry. Kurze źiele.
Kurze źiele/ Tormentillá zowią/ dobre iest od iádu záchwycenia: korzeń iego ná proch stłukszy/ pić z wodką sczawową/ ábo y z piwem/ kto nie może mieć wodki. Możesz go sobie w cukrze/ ábo w miedźie przypráwić/ iák przypráwuią imbier. Bez tego źiela żadne lekárstwo przećiwko trućiznie nie bywa. Kokornak
Kokornakowego korzeniá proch prostym miásto driakwie służyć może/ y przed zachwyceniem iadu/ y po záchwyceniu z piwem pić często.
Skrót tekstu: PetrSInst
Strona: D3v
Tytuł:
Instrukcja albo nauka jak się sprawować czasu moru
Autor:
Sebastian Petrycy
Drukarnia:
Mikołaj Lob
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
i wycisnąwszy głowę zwięzać. O powietrzu Pragnienie uśmierzać jako.
Pragnienie ust/ suchość ust/ czarność języka/ znosiemy odwilżając podniebienie/ ptisannę trzymając w uściech długo chędożąc język/ trzymając w uściech śliwy choć suche/ odmiękczone wymoczywszy w zimnej wodzie/ garbuzami w cukrze/ baniami w cukrze. Abo picie uczynić z wodki fiołkowej/ szczawowej/ borako: z julepkiem rożanym/ abo fiołko: zmieszawszy. Tym/ czasem płokać/ abo trzymać w uściech/ czasem się napić. Duszności zabieganie.
Przychodzi też do tego/ że chorym nie zstaje tchu/ mówić nie mogą/ jak się teraz pospolicie działo z zarażonemi u ś. Franciszka/ iż nie mogli mówić
y wyćisnąwszy głowę zwięzáć. O powietrzu Prágnienie vśmierzáć iáko.
Prágnienie vst/ suchość vst/ czarność ięzyká/ znośiemy odwilżáiąc podniebienie/ ptisánnę trzymáiąc w vśćiech długo chędożąc ięzyk/ trzymáiąc w vśćiech śliwy choć suche/ odmiękczone wymoczywszy w źimney wodźie/ garbuzámi w cukrze/ bániámi w cukrze. Abo pićie vczynić z wodki fiołkowey/ sczawowey/ borako: z iulepkiem rożánym/ ábo fiołko: zmieszawszy. Tym/ czásem płokáć/ abo trzymáć w vśćiech/ czásem się nápić. Dusznośći zabiegánie.
Przychodźi też do tego/ że chorym nie zstáie tchu/ mowić nie mogą/ iak się teraz pospolićie dźiało z záráżonemi v ś. Franćiszká/ iż nie mogli mowić
Skrót tekstu: PetrSInst
Strona: E
Tytuł:
Instrukcja albo nauka jak się sprawować czasu moru
Autor:
Sebastian Petrycy
Drukarnia:
Mikołaj Lob
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
/ coby pędziło na wierzch/ jako to: Weźmi fig kilka/ korzenia gromowego/ Asparagom zowią/ Włoskiego kopru korzenia/ kwiecia Borakowego/ fiołkowego/ liścia szczawiu/ rozynków drobnych. To warzyć wszytko/ abo które z tych/ w wodzie/ przecedzić/ a pić to rano/ i wieczor/ przydawszy trochę julepku szczawowego/ Cytrynowego/ abo też bez niego może pić/ tak długo/ ażby się zupełnie na wierzch wydało. O powietrzu. W gorączcze chłodzić.
Gdzie wychodzi ospa dobrze/ a ulżenia nie będzie/ ktemu język czarny jest/ tam już trzeba chłodzić/ nie grzać; Bo wielki zapał. Kłocie krost.
Gdzie też
/ coby pędźiło ná wierzch/ iáko to: Weźmi fig kilká/ korzeniá gromowego/ Aspáragom zowią/ Włoskiego kopru korzeniá/ kwiećia Borakowego/ fiołkowego/ liśćia sczawiu/ rozynkow drobnych. To wárzyć wszytko/ ábo ktore z tych/ w wodźie/ przecedźić/ á pić to ráno/ y wieczor/ przydawszy trochę iulepku sczawowego/ Cytrinowego/ ábo też bez niego może pić/ ták długo/ áżby sie zupełnie ná wierzch wydáło. O powietrzu. W gorączcze chłodzić.
Gdźie wychodźi ospá dobrze/ á vlżenia nie będźie/ ktemu ięzyk czarny iest/ tám iuż trzebá chłodźić/ nie grzać; Bo wielki zapał. Kłoćie krost.
Gdźie też
Skrót tekstu: PetrSInst
Strona: E4
Tytuł:
Instrukcja albo nauka jak się sprawować czasu moru
Autor:
Sebastian Petrycy
Drukarnia:
Mikołaj Lob
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
