Jeśli chcesz te cętki małe mieć czarne, smażyć potrzeba dłużej tę materią, w naczyniu glinianym, polewanym. Co robić, byś miał złote Pismo.
Wziąć soku z świżego szafranu, albo suchego tłuczonego, i aurypigmentu farby, byle był jasny, obojga po równej części, uwierć ją z żołcią kozlą ale lepiej z szczupakową, wstaw w naczyniu szklanym w gnój koński na dni kilka, będzie farba jak złoto: Jak Kości i drzewo ufarbować?
Weź bardzo mocnego octu, wlej w szklane naczynie, przydaj opiłków miedzi, koperwasu Rzymskiego, hałunu, gryszpanu, każdego ile potrzeba. Zmieszać to i postawić gdzie przez dni siedm. Po których przy
Ieśli chcesz te cętki małe mieć czarne, smażyć potrzeba dłużey tę materyą, w naczyniu glinianym, polewanym. Co robić, byś miał złote Pismo.
Wziąć soku z swiżego szafranu, albo suchego tłuczonego, y auripigmentu farby, byle był iasny, oboyga po rowney części, uwierć ią z żołcią kozlą ale lepiey z szczupakową, wstaw w naczyniu szklanym w gnoy koński ná dni kilka, będzie fárba iak złoto: Iak Kości y drzewo ufarbować?
Weź bárdzo mocnego octu, wley w szklane naczynie, przyday opiłkow miedzi, koperwasu Rzymskiego, hałunu, gryszpanu, każdego ile potrzebá. Zmieszać to y postáwic gdżie przez dni siedm. Po ktorych przy
Skrót tekstu: ChmielAteny_III
Strona: 507
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 3
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1754
Data wydania (nie wcześniej niż):
1754
Data wydania (nie później niż):
1754
do garczka nowego, nalej na to wodki z kopru włoskiego, z Celidoniej, obojga po kwaterce warz przy ogniu wolnym z kwadrans, odjąwszy od ognia przecedź przez Bibułę, wpuszczaj w oczy po kropli letno, uznasz skutek wielki, wszelki ból i czerwoność oddala, wzrok bardzo jasny czyni. Item. Wodka wypalona z żółci Szczupakowej, jest doświadczona na oczy. Rozerwanie zrzenice rzadko bywa uleczone, chyba że bardzo małe będzie, służy nanie osobliwie wodka wypalona z białków jajowych, z Celidoniej, z Kozłku, z Raków rzecznych. Na zaście mgłą oka, osobliwym sposobem służy Olejek z wątroby Miętusowej, zapuszczając niem oko, jednak lepiej powieki niem
do garczká nowego, náley ná to wodki z kopru włoskiego, z Celidoniey, oboygá po kwáterce warz przy ogniu wolnym z kwádráns, odiąwszy od ogniá przecedź przez Bibułę, wpusczay w oczy po kropli letno, uznasz skutek wielki, wszelki bol y czerwoność oddala, wzrok bárdzo iásny czyni. Item. Wodká wypalona z żołći Sczupakowey, iest doświadczona ná oczy. Rozerwánie zrzenice rzadko bywa uleczone, chybá że bárdzo máłe będźie, słuzy nánie osobliwie wodká wypalona z białkow iáiowych, z Celidoniey, z Kozłku, z Rákow rzecznych. Ná zaśćie mgłą oká, osobliwym sposobem służy Oleiek z wątroby Miętusowey, zápusczáiąc niem oko, iednák lepiey powieki niem
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 63
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
dla wypłynienia humoru. Na Makuły, albo krosteczki w oczach
WEś żółci Gęsi, Kokoszej, Rybiej, równe części, przydaj trochę miodu czystego, zmięszaj, namazuj tym oczy piórkiem. Fistuła w oku, strudnością bywa uleczona. Weś na nią Gumi Arabskiego ćwierć łota, Mirry trzy ćwierci łota, zmięszaj z żołcią Szczupakową, zapuszcza ytym Fistułę, Item.Weś miodu czystego, Aloesu, obojga po cztery łoty, Mirry dwa łoty, Szafranu pół ćwierci łota, wodki z polnej Ruty kwartę warz wolnym ogniem aż połowa wywre, maczaj w tym gębkę nową, przykładaj na Fistułę, jest rzecz pewna. Fistuła w oku zowie się AEgylope
dla wypłynienia humoru. Ná Mákuły, álbo krosteczki w oczách
WEś żołći Gęśi, Kokoszey, Rybiey, rowne częśći, przyday trochę miodu czystego, zmięszay, námázuy tym oczy piorkiem. Fistułá w oku, ztrudnośćią bywa uleczona. Weś ná nię Gumi Arábskiego ćwierć łotá, Mirrhy trzy ćwierći łotá, zmięszay z żołćią Sczupakową, zápuscza ytym Fistułę, Item.Weś miodu czystego, Aloesu, oboygá po cztery łoty, Mirrhy dwá łoty, Száfránu puł ćwierći łotá, wodki z polney Ruty kwartę warz wolnym ogniem áż połowá wywre, maczáy w tym gębkę nową, przykładay ná Fistułę, iest rzecz pewna. Fistułá w oku zowie się AEgylope
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 65
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
znacznie pomaga. Item Osobliwy eksperyment. Weś maści Dialtheae unc. 1. Olejku Migdałowego unc: a. żmięszaj, smaruj bok, nasmarowawszy posyp prochem z kminu polnego, i na wierzch przyłóż list Kapustny, nasmarowawszy go starym masłem wypłokanym. Item. Nasienei pokrzywiane w Julepie Fiałkowym dane, także Hypericonis, także oczy Szczupakowe, ząb Wieprzowy. Osobliwie służą tej chorobie Sal. Hypericonis, jest sekret na Pleurę. Item. Na Pleurę, na Perypneumonią, i Kaszel: Dekokcja osobliwa WEś korzenia Slazowego łotów 6. polnej Driakwie garści dwie, Cardui bened: garść jednę, jęczmienia garść jednę Jujubów łotów 6. Rodzynków wielkich bez kostek garści
znácznie pomaga. Item Osobliwy experyment. Weś máści Dialtheae unc. 1. Oleyku Migdałowego unc: a. żmięszay, smáruy bok, násmárowawszy posyp prochem z kminu polnego, y ná wierzch przyłoż list Kápustny, násmárowawszy go stárym másłem wypłokánym. Item. Naśienei pokrzywiáne w Iulepie Fiałkowym dáne, tákże Hypericonis, tákże oczy Sczupakowe, ząb Wieprzowy. Osobliwie służą tey chorobie Sal. Hypericonis, iest sekret ná Pleurę. Item. Ná Pleurę, ná Peripneumonią, y Kászel: Dekokcya osobliwa WEś korzenia Slazowego łotow 6. polney Dryakwie garści dwie, Cardui bened: garść iednę, ięczmieniá garść iednę Iuiubow łotow 6. Rodzenkow wielkich bez kostek garśći
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 167
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
, i dla rozwolnienia kataru co trzy godziny po kilka końcy noża nastąpującego proszku w przerzeczonym dekokcie lub w wodzie przewarzonej.
Weźmi: Jeleniego palonego rogu. Zębu dzika preparowanego. Macicy perłowej. Salitry preparowanej, Każdego ćwierć łota.
Zmięszawszy na drobny proszekstarte te ingredyencje, zażywaj.
Albo weźmi: Salitry preparowanej ćwierć łota. Zębów szczupakowych preparowanych. Antimonii Dyaphoretici. Ostrzyg morskich preparowanych. Z każdego 40. gran. Czystego Cynobru 12. gran.
Zmięszawszy, na drobny proszek starszy zażywaj namienionym dpiero sposobem. Bogatsi zaś ludzie mogą sobie następującą emulsyą dać zrobić, wktórej przerzeczony proszek zażywać. Emulsja ta jest: Weźmi nasienia melonowego, ogórkowego, ostowego, lub
, y dla rozwolnienia kataru co trźy godźiny po kilka końcy noża nastąpuiącego proszku w przerzeczonym dekokcie lub w wodźie przewarzoney.
Weźmi: Jeleniego palonego rogu. Zębu dzika preparowanego. Macicy perłowey. Salitry preparowaney, Kaźdego ćwierć łota.
Zmięszawszy na drobny proszekstarte te ingredyencye, zażyway.
Albo weźmi: Salitry preparowaney ćwierć łota. Zębow szczupakowych preparowanych. Antimonii Dyaphoretici. Ostrzyg morskich preparowanych. Z każdego 40. gran. Czystego Cynobru 12. gran.
Zmięszawszy, na drobny proszek starszy zażyway namienionym dpiero sposobem. Bogatsi zaś ludźie mogą sobie następuiącą emulsyą dać zrobić, wktorey przerzeczony proszek zażywać. Emulsya ta iest: Weźmi naśienia melonowego, ogorkowego, ostowego, lub
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 102
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
, w którejby wrzało korzenie Tormentilli, albo w Kawie, na noc.
Item ziele zwane Rzepik jakimkolwiek sposobem zażywane zatrzymywa urynę.
Item spal Mysz na popiół, przesiawszy i utarszy subtelno, daj zażyć w Kawie, albo w czym chcesz Także kopyta Wieprzowe spalone utarte dając do zażywania czynią skutek. Także Ryba z Ksieńca Szczupakowego nie dotrawiona, ususzona, utarta i zażywana. Także kąpiel z woszczyn pomocna bywa.
Trafia się też podczasz ta choroba bardzo niebezpieczna i trudna do leczenia, to jest zbytnie odchodzenie uryny, które Medycy nazywają Diabetes. O Kolkach. różnych chorób.
KOliczna afekcja nie tylko się rodzi z wiatrów, ale też i z pełności
, w ktoreyby wrzáło korzenie Tormentilli, álbo w Káwie, ná noc.
Item źiele zwáne Rzepik iákimkolwiek sposobem záżywáne zátrzymywa urynę.
Item spal Mysz ná popioł, prześiawszy y utárszy subtelno, day záżyć w Káwie, álbo w czym chcesz Tákże kopyta Wieprzowe spalone utárte dáiąc do záżywánia czynią skutek. Tákże Rybá z Xieńcá Szczupakowego nie dotráwioná, ususzoná, utárta y záżywáná. Tákże kąpiel z woszczyn pomocná bywa.
Tráfia się też podczász tá chorobá bárdzo niebespieczná y trudná do leczenia, to iest zbytnie odchodzenie uryny, ktore Medycy názywáią Diabetes. O Kolkách. rożnych chorob.
KOliczná áffekcya nie tylko się rodźi z wiátrow, ále też y z pełnośći
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 66
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
weźmi Jagieł, upłocz, wysusz, włóż na rynkę, przypiecz tak jako Kawę, utłucz, zgotuj jak Kawę, i daj pić trochę przycukrowawszy.
Item Olejki Kminkowy, Hanyszkowy, z Kopru włoskiego, Jałowcowy, są dobre do zażywania na kolki z wiatrów pochodzące. Proszek osobliwy na Kolki.
WEźmi Rakowych oczek, szczeki Szczupakowej, Bursztynu, Cytwaru, Kminu polnego, skorki Pomarańczowej, każdego po ćwierci łota, utrzyj na subtelny proszek, dawaj pół ćwierci łota w mięśnej polewce, a najlepiej w Kawie.
Item Driakiew, Orvietám, Mitridat, są też dobre. Item dostań Jelita Wilczego, ususz, i schowaj, gdy potrzeba utrzyj na proszek
weźmi Iágieł, upłocz, wysusz, włoż ná rynkę, przypiecz ták iáko Káwę, utłucz, zgotuy iák Káwę, y day pić trochę przycukrowawszy.
Item Oleyki Kminkowy, Hányszkowy, z Kopru włoskiego, Iáłowcowy, są dobre do záżywánia ná kolki z wiátrow pochodzące. Proszek osobliwy ná Kolki.
WEźmi Rákowych oczek, szczeki Szczupakowey, Bursztynu, Cytwaru, Kminu polnego, skorki Pomáráńczowey, káżdego po ćwierći łotá, utrzyi ná subtelny proszek, daway puł cwierći łotá w mięśney polewce, á naylepiey w Káwie.
Item Dryakiew, Orvietám, Mitridat, są też dobre. Item dostań Ielitá Wilczego, ususz, y schoway, gdy potrżebá utrzyi ná proszek
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 68
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
i okładaj.
Na toż dobre są Pomada, psie sadło, maść Rożana, Tutia, Cukier, posypując niemi. Gdy się przyda Roża to jest zapalenie piersi.
PRzy zapaleniu piersi pospolicie bywa i gorączka, naprzód tedy dla oddalenia gorączki daj proszek taki, weźmi Rakowych oczek, rogu Jeleniego subtelno tartego, Bursztynu, szczeki Szczupakowej, każdego zarówno, uczyń subtelny proszek, dawaj ku nocy po pół ćwierci łota, dla ubogich daj nasienia Cardui Benedicti, albo Łopianowego korzenia, a jeżeliby wielkie zapalenie piersi było, trzeba krwi z ręki upuścić różnych chorób.
Do powierzchownego przykładania służą te rzeczy: weźmi skory Bzowej zielonej, potrząśni ją mąką Przeniczną,
y okłáday.
Ná tosz dobre są Pomada, pśie sadło, máść Rożána, Tutia, Cukier, posypuiąc niemi. Gdy się przyda Roża to iest zápálenie pierśi.
PRzy zapáleniu pierśi pospolićie bywa y gorączká, naprzod tedy dla oddálenia gorączki day proszek táki, weźmi Rákowych oczek, rogu Jeleniego subtelno tártego, Bursztynu, szczeki Szczupakowey, káżdego zárowno, uczyń subtelny proszek, daway ku nocy po puł ćwierći łotá, dla ubogich day naśienia Cardui Benedicti, álbo Łopiánowego korzenia, á ieżeliby wielkie zápálenie piersi było, trzebá krwi z ręki upuśćić rożnych chorob.
Do powierzchownego przykłádánia służą te rzeczy: weźmi skory Bzowey źieloney, potrząśni ią mąką Przeniczną,
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 114
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
pół ćwierci łota, Korali czerwonych, Mastyksu po jednym skrupule, uczyń proszek subtelny, rozdziel na cztery albo pięć razy, dawaj raz lub dwa w miesiąc w kawie, lub w ciepłym winie.
Wiele biajłchgłów mają swoje sposoby do używania broniące poronienia, a te są: Korale czerwone preparowane, Czerwiec, Kinderbalsam, serce szczupakowe surowe, Raki suszone, i na proszek utarte, kamień Orli, serzysko Zajęce, Małmazja, żołądek Kurzy suszony, na proszek utarty, tych rzeczy używają dla utrzymania płodu.
I to rzecz osobliwa. Weźmi złota przedniego Malarskiego, które się Fainglot nazywa, listków dwanaście, Spodij to jest kości Słoniowy starej, którą więc
puł ćwierći łotá, Korali czerwonych, Mástyxu po iednym skrupule, uczyń proszek subtelny, rozdźiel ná cztery álbo pięć rázy, daway raz lub dwá w mieśiąc w káwie, lub w ćiepłym winie.
Wiele biayłchgłow máią swoie sposoby do używánia broniące poronienia, á te są: Korále czerwone preparowáne, Czerwiec, Kinderbalsam, serce szczupakowe surowe, Ráki suszone, y ná proszek utárte, kámień Orli, serzysko Záięce, Máłmázya, żołądek Kurzy suszony, ná proszek utárty, tych rzeczy używáią dla utrzymánia płodu.
I to rzecz osobliwa. Weźmi złotá przedniego Málárskiego, ktore się Fainglot názywa, listkow dwánaśćie, Spodij to iest kośći Słoniowy stárey, ktorą więc
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 117
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
serwatce świerzej na żymno, uznasz skutek pewny.
Item na prostą Strangurią olejek Jałowcowy, Terpentynowy, Sosnowy, Bursztynowy, Spiritus salis, dobre bardzo są zażywając po kilka kropel w gorzałce, a kto go mieć nie może, stłucz trochę Jałowcu, wlej gorzałki zamąć, przecedź, wycisnij i daj wypić.
Item weźmi szczekę Szczupakową, ususz, utrzyj na proszek, daj jak naparsztek, służy to i dzieciom.
Item nasienie pokrzywiane utłucz, daj w czym chcesz, pomoże.
Item naskrób Rzodkwi, przydaj Jałowcu, tłuczonego, namocz w gorzałce, przecedź, wyciśnij daj wypić.
Enemy też na to dobre, jako robić, masz w Ródziale o
serwatce swierzey ná żimno, uznasz skutek pewny.
Item ná prostą Stranguryą oleiek Jáłowcowy, Terpentynowy, Sosnowy, Bursztynowy, Spiritus salis, dobre bárdzo są záżywáiąc po kilka kropel w gorzałce, á kto go mieć nie może, stłucz troche Jáłowcu, wley gorzałki zamąć, przecedź, wyćisnij y day wypić.
Item weźmi szczekę Szczupakową, ususz, utrzyi ná proszek, day iák napársztek, służy to y dźiećiom.
Item naśienie pokrzywiáne utłucz, day w czym chcesz, pomoże.
Item náskrob Rzodkwi, przyday Jáłowcu, tłuczonego, námocz w gorzałce, przecedź, wyćiśnij day wypić.
Enemy tesz ná to dobre, iáko robić, masz w Rodźiále o
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 137
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
