odmiększa Muszkułj
Muszkuły także odwilża/ dobrze i mocno je nacierając. Ustom zak.
Ustom zakrzywionym.
Nerwom zbytnie wilgotnym z zimnych flusów/ jest ratukiem osobliwym/ po dwudziestu kropl na raz go biorąc/ poranu i na noc przez kilkanaście dni porządnie z wodką/ abo z juchą tegoż ziela. WyroślinomGuzom.
Wyrośliny i guzy na stawiech i członkach rozpędza. Chiragrze.
Chiragrze albo łamaniu w Rękach. Podagrze
Podagrze. Scjatyce
Scjatyce/ jest znacznym i doświadczonym lekarstwem/ z oliwą zmieszany/ tym nacierając.
Wybitym członkom z stawu dobry/ boje na swe miejsce wprawia nim mażąc. Gusła i Zabobony Pogańskie.
Przypomniało się wyższej na końcu o
odmiększa Muszkułj
Muszkuły tákże odwilża/ dobrze y mocno ie nácieráiąc. Vstom zák.
Vstom zákrzywionym.
Nerwom zbytnie wilgotnym z źimnych flusow/ iest rátukiem osobliwym/ po dwudźiestu kropl ná raz go biorąc/ poránu y ná noc przez kilkánaśćie dni porządnie z wodką/ ábo z iuchą teg^o^ż źiela. WyroślinomGuzom.
Wyrosliny y guzy ná stáwiech y członkách rospądza. Chirágrze.
Chirágrze álbo łamániu w Rękách. Podágrze
Podágrze. Scyátyce
Scyátyce/ iest znácznym y doświadczonym lekárstwem/ z oliwą zmieszány/ tym náćieráiąc.
Wybitym członkom z stáwu dobry/ boie ná swe mieysce wpráwia nim máżąc. Gusłá y Zabobony Pogáńskie.
Przypomniáło sie wysszey ná końcu o
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 122
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
.
Zawrót Głowy leczy. Rany ziadowiczone
Rany/ ziadowiczoną bronią cięte/ albo sztychowe/ leczy/ warząc go ze wszystkim/ a po trunku rano i na noc/ rannemu dając. Item.
Broń wszelaką/ sokiem z Cebule napuszczona/ śmiertelne rany czyni. Przeciwko temu Maść z niego/ jest pewnym ratunkiem. Wyroślinom.
Wyrośliny wszelakie/ gdziekolwiek na ciele/ twarde i gruczołowate/ rozpędza/ Korzeń z Rybami rozwarzony w rosole/ przetarty/ i tym nacierane/ około Kwadry ostatniej Miesiąca/ na schodzie. Toż Wola na szyj. Martwe kostki. Wolom na szyj. Martwej kostce. Bolączkom twardym.
Bolączki/ jakiekolwiek twarde/ miękczy/ i
.
Zawrot Głowy leczy. Rány ziádowiczone
Rány/ ziádowiczoną bronią ćięte/ álbo sztychowe/ leczy/ wárząc go ze wszystkim/ á po trunku ráno y ná noc/ ránnemu dáiąc. Item.
Broń wszeláką/ sokiem z Cebule nápusczona/ śmiertelne rány czyni. Przećiwko temu Máść z niego/ iest pewnym rátunkiem. Wyroślinom.
Wyrośliny wszelákie/ gdźiekolwiek ná ćiele/ twárde y gruczołowáte/ rozpądza/ Korzeń z Rybámi rozwárzony w rosole/ przetárty/ y tym náćieráne/ około Kwadry ostátniey Mieśiącá/ ná zchodźie. Toż Wola ná szyi. Martwe kostki. Wolom ná szyi. Martwey kostce. Bolączkom twárdym.
Bolączki/ iákiekolwiek twárde/ miękczy/ y
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 152
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
martwy z żywota wyrzuca. Jadu gonu pajęczego.
Pajęczego gonu/ jest lekarstwem/ Nasienie używane i plastrowane. Do Wenusa męże wzbudza.
Woda korzenia warzonego/ gnuśne Męże/ do skutku małżeńskiego czyni potężne/ i Męski członek osłabiały wzbudza. Nabrzm.
Napuchnienia i nabrzmiałości/ ziele z korzeniem tłukąc/ i przykładając/ rozgania. Wyrośliny.
Wyrośliny na ciele zgładza/ ziele z korzeniem smażone/ a ciepło przykładane Macicy stąpionej
Macicy z swego miejsca zstąpić broni/ tak wzgórę/ jako na dół/ toż czyniąc. Moczu.
Z Sałatą/ albo i sam miasto sałaty surowy. Także warzony miasto jarzyny bywa używany: zaczym Mocz wywodzi. (Dios.)
martwy z żywotá wyrzuca. Iádu gonu páięczego.
Páięczego gonu/ iest lekárstwem/ Náśienie vżywáne y plastrowáne. Do Venusá męże wzbudza.
Wodá korzeniá wárzonego/ gnuśne Męże/ do skutku małżeńskiego czyni potężne/ y Męski członek osłábiáły wzbudza. Nábrzm.
Nápuchnienia y nábrzmiáłośći/ źiele z korzeniem tłukąc/ y przykłádáiąc/ rozgania. Wyrośliny.
Wyrośliny ná ćiele zgładza/ źiele z korzeniem smáżone/ á ćiepło przykłádáne Máćicy stąpionej
Máćicy z swego mieyscá zstąpić broni/ ták wzgorę/ iáko ná doł/ toż czyniąc. Moczu.
Z Sáłatą/ álbo y sam miásto sáłaty surowy. Tákże wárzony miásto iárzyny bywa vżywány: zácżym Mocz wywodźi. (Dios.)
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 155
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
żywota wyrzuca. Jadu gonu pajęczego.
Pajęczego gonu/ jest lekarstwem/ Nasienie używane i plastrowane. Do Wenusa męże wzbudza.
Woda korzenia warzonego/ gnuśne Męże/ do skutku małżeńskiego czyni potężne/ i Męski członek osłabiały wzbudza. Nabrzm.
Napuchnienia i nabrzmiałości/ ziele z korzeniem tłukąc/ i przykładając/ rozgania. Wyrośliny.
Wyrośliny na ciele zgładza/ ziele z korzeniem smażone/ a ciepło przykładane Macicy stąpionej
Macicy z swego miejsca zstąpić broni/ tak wzgórę/ jako na dół/ toż czyniąc. Moczu.
Z Sałatą/ albo i sam miasto sałaty surowy. Także warzony miasto jarzyny bywa używany: zaczym Mocz wywodzi. (Dios.) Wietrzn.
żywotá wyrzuca. Iádu gonu páięczego.
Páięczego gonu/ iest lekárstwem/ Náśienie vżywáne y plastrowáne. Do Venusá męże wzbudza.
Wodá korzeniá wárzonego/ gnuśne Męże/ do skutku małżeńskiego czyni potężne/ y Męski członek osłábiáły wzbudza. Nábrzm.
Nápuchnienia y nábrzmiáłośći/ źiele z korzeniem tłukąc/ y przykłádáiąc/ rozgania. Wyrośliny.
Wyrośliny ná ćiele zgładza/ źiele z korzeniem smáżone/ á ćiepło przykłádáne Máćicy stąpionej
Máćicy z swego mieyscá zstąpić broni/ ták wzgorę/ iáko ná doł/ toż czyniąc. Moczu.
Z Sáłatą/ álbo y sam miásto sáłaty surowy. Tákże wárzony miásto iárzyny bywa vżywány: zácżym Mocz wywodźi. (Dios.) Wietrzn.
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 155
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
wierzchu polekku zlać/ żeby się namniejszy proszek onego Szpizglasu z oną wodką nie zlał/ i tego przez siedm dni/ na świtaniu dawać pić/ dobrze zewszą ciało okrywszy. Moc i skutki Soli. Napuchnieniu.
Wszelakiemu napuchnieniu i nabrzmieniu/ z octem umieszana/ jest ratunkiem/ namazując. Brodawkom.
Brodawki/ i inne wyrośliny z ciała spądza/ mocno nacierając. Żyłom w kupę zbiegłym.
Żyłom w kłąb zbiegłym/ Varices Łacinnicy zowią/ jest lekarstwem. Tymże Naroślinom na kościach.
Narośliny wszelakie/ zwłaszcza na kościach trawi/ rościerając/ az octem przykładana i plastrowana. Jeno mamy wiedzieć/ że jej nie jednako/ do
wierzchu polekku zlać/ żeby śię namnieyszy proszek onego Szpizglásu z oną wodką nie zlał/ y tego przez śiedm dni/ ná świtániu dawáć pić/ dobrze zewszą ciáło okrywszy. Moc y skutki Soli. Nápuchnieniu.
Wszelákiemu nápuchnieniu y nábrzmieniu/ z octem vmieszána/ iest rátunkiem/ námázuiąc. Brodawkom.
Brodawki/ y ine wyrośliny z ćiáłá spądza/ mocno náćieráiąc. Zyłom w kupę zbiegłym.
Zyłom w kłąb zbiegłym/ Varices Láćinnicy zowią/ iest lekárstwem. Tymże Nároślinom ná kościách.
Nárośliny wszelákie/ zwłasczá ná kośćiách trawi/ rośćieráiąc/ áz octem przykłádána y plástrowána. Ieno mamy wiedźieć/ że iey nie iednáko/ do
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 176
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
zbiegłym/ Varices Łacinnicy zowią/ jest lekarstwem. Tymże Naroślinom na kościach.
Narośliny wszelakie/ zwłaszcza na kościach trawi/ rościerając/ az octem przykładana i plastrowana. Jeno mamy wiedzieć/ że jej nie jednako/ do tych wszytkich rzezy/ potrzeba używać. Do nabrzmiałości każdego czasu/ bez braku. Ale do wyroślin na kościach/ przy schodzie Księżyca/ to jest/ na ostatniej kwadrze/ i to po zachodzie słońca/ co nagóręcej jej przykładając/ i mocno przywięzując. (Turn:) Ukąszonem obiadowi tych bestii
Ukąszonym od bestii jadowitych/ mianowicie/ od wężów/ które królikami zowią/ od korony/ albo rożków na głowie mających/
zbiegłym/ Varices Láćinnicy zowią/ iest lekárstwem. Tymże Nároślinom ná kościách.
Nárośliny wszelákie/ zwłasczá ná kośćiách trawi/ rośćieráiąc/ áz octem przykłádána y plástrowána. Ieno mamy wiedźieć/ że iey nie iednáko/ do tych wszytkich rzezy/ potrzebá vżywáć. Do nábrzmiáłośći káżdego czásu/ bez bráku. Ale do wyroślin ná kośćiách/ przy schodźie Kśiężycá/ to iest/ ná ostátniey kwadrze/ y to po zachodźie słońcá/ co nagoręcey iey przykłádáiąc/ y mocno przywięzuiąc. (Turn:) Vkąszonem obiádowi tych bestiy
Vkąszonym od bestiy iádowitych/ miánowićie/ od wężow/ ktore krolikámi zowią/ od korony/ álbo rożkow ná głowie máiących/
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 176
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
/ i zasiniałości z bicia/ rozgania/ nacieranim swym/ abo plastrowaniem/ korzeń z Oliwą. Scjatyce.
Scjatykę/ z olejkiem Kosaćowym abo Cyprisowym/ który z ptaszej zobi czyniony bywa/ tym bolące biodra namazując. (Dios.) Bębelom okołostolc
Bębele w kroku około stolca/ Figi/ szyszki/ i inne nad przyrodzenie wyrosłyny/ w tym tam miejscu spądza/ korzeń z octem / w łupinie Granatowego jabłka warzony/ tym pomazując abo plastrując. Księgi Pierwsze. Zębom ból: i wyprochniałym.
Zębom wyprochniałym/ zębom bolejącym/ jest lekarstwem Sok tego ziela/ w nie kładąc. Też z kramnym kadzidłem utarty/ a w chędogiej chustecce/ około zębu
/ y záśiniáłośći z bićia/ rozgania/ náćieránim swym/ ábo plastrowániem/ korzeń z Oliwą. Scyátyce.
Scyátykę/ z oleykiem Kosaćowym ábo Cyprisowym/ ktory z ptászey zobi czyniony bywa/ tym bolące biodrá námázuiąc. (Dios.) Bębelom okołostolc
Bębele w kroku około stolcá/ Figi/ szyszki/ y ine nád przyrodzenie wyrosłyny/ w tym tám mieyscu spądza/ korzeń z octem / w łupinie Gránatowego iábłká wárzony/ tym pomázuiąc ábo plastruiąc. Kśięgi Pierwsze. Zębom bol: y wyprochniáłjm.
Zębom wyprochniáłym/ zębom boleiącym/ iest lekárstwem Sok tego źiela/ w nie kłádąc. Też z kramnym kádźidłem vtárty/ á w chędogiey chustecce/ około zębu
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 189
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
zowią/ wyciąga Sok z Woskiem ugnieciony/ abo z Figami suchmi utłuczony/ i przykładany/ jeno je pierwej trzeba puszczadłem oberznąć. Podagrze świeżej.
Podagrze świeżej/ nie zastarzałej/ ani zdawna zawziętej/ jest pewnym ratunkiem sok własny Cyrenajski w Occie rościerany/ tym miejsca bolące namazując Martwem kostkom.
Martwe kostki/ i inne wyrośliny na ciele . Także Wrzodom nosnym/ Ozenie i Polipo.
Wrzody w Nosie/ które Polipos abo Ozennami zowią/ trawi/ pierwej je zerznąwszy abo nożyczkami strzygnąwszy/ tym sokiem z koperwasem/ abo z Gryszpanem/ abo ze rdzą z miedzi oskrobanej/ zmieszany/ a tym przez kilka dni namazować. Ślinogo:
Ślingorz
zowią/ wyćiąga Sok z Woskiem vgnieciony/ ábo z Figámi suchmi vtłuczony/ y przykłádány/ ieno ie pierwey trzebá pusczádłem oberznąć. Podágrze świeżey.
Podágrze świeżey/ nie zástárzáłey/ áni zdawná záwźiętey/ iest pewnym rátunkiem sok własny Cyrenáyski w Ocćie rościerány/ tym mieyscá bolące námázuiąc Martwem kostkom.
Martwe kostki/ y ine wyrośliny ná ćiele . Tákże Wrzodom nosnym/ Ozenie y Polipo.
Wrzody w Nośie/ ktore Polypos ábo Ozennámi zowią/ trawi/ pierwey ie zerznąwszy ábo nożyczkámi strzygnąwszy/ tym sokiem z koperwásem/ ábo z Gryszpanem/ ábo ze rdzą z miedźi oskrobáney/ zmieszány/ á tym przez kilká dni námázowáć. Slinogo:
Slingorz
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 190
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
może/ jako pigułom/ Lektwarzom/ konfektom/ według potrzeby i zdania uczonego Lekarza. Także też maściom rozmaitym przymieszany być może: a zwłaszcza gdy rozgrzewać potrzeba. Jednak samego przez się nie radzę/ jako we wnątrz/ tak zwierzchu/ używać/ dla wielkiego jego rozpalania/ i pryszczenia ciała. Gruczołom
Twardość Gruczołów i Wyroślin/ na którymkolwiek miejscu zasiadłe/ inym Olejkom/ Maściom i plastrom/ do tego przynależącym/ przymieszany. Zielnik D. Symona Syrenniusa/ Z octu zasłoną ścieka.
Z oczu zasłony i bielma ściera/ z mlekiem białogłowskim/ a z wodką Kopru włoskiego/ kropkę go przydawszy/ a w oczy puszczany. Brwiom oparszywiałym.
Brwiom
może/ iáko pigułom/ Lektwarzom/ konfektom/ według potrzeby y zdánia vczonego Lekarzá. Tákże też máśćiom rozmáitym przymieszány być może: á zwłasczá gdy rozgrzewáć potrzebá. Iednák sáme^o^ przez się nie rádzę/ iáko we wnątrz/ ták zwierzchu/ vżywáć/ dla wielkiego iego rospalánia/ y prysczenia ćiáłá. Gruczołom
Twárdość Gruczołow y Wyroślin/ ná ktorymkolwiek mieyscu záśiádłe/ inym Oleykom/ Máściom y plastrom/ do tego przynależącym/ przymieszány. Zielnik D. Symoná Syrenniusá/ Z octu zasłoną śćieka.
Z oczu zasłony y bielmá śćierá/ z mlekiem białogłowskim/ á z wodką Kopru włoskiego/ kropkę go przydawszy/ á w oczy pusczány. Brwiom opárszywiáłym.
Brwiom
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 222
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
