każdej.
Toż każdego dniowej zimnicy jest lekarstwem. (Tabe.)
W gorączkach ciężkich na wirzchu głowy przykładane świeżo zielone liście/ jest ratunkiem. Abowiem gorączkę wyciąga. (Fuchs.) Żaby. Pająki. Salamandry wodne. Księgi Pierwsze. Zaby. Pająki. Salamandry. Węże wypite wywodzi.
Wężeta/ albo chrobactwo jakie inne jadowite/ gdyby się w kim zalągły/ bądź z picia wód od nich zarażonych i ziadowiczonych/ bądź z zadania od złego człowieka/ albo w spaniu żeby usty wlazły/ jako się podczas przytrafia/ albo za jaką inną przyczyną: Wziąć korzenia Dzięgielowego/ Chrzanu/ obojga zarówno/ i utłuc to co namielej/
káżdey.
Toż káżdego dniowey źimnicy iest lekárstwem. (Tábe.)
W gorączkách ćiężkich ná wirzchu głowy przykłádáne świeżo źielone liśćie/ iest rátunkiem. Abowiem gorączkę wyćiąga. (Fuchs.) Żáby. Páiąki. Sálámándry wodne. Kśięgi Pierwsze. Záby. Páiąki. Sálámandry. Węże wypite wjwodźi.
Wężetá/ álbo chrobáctwo iákie ine iádowite/ gdyby sie w kim zalągły/ bądź z pićia wod od nich záráżonych y ziádowiczonych/ bądź z zádánia od złeg^o^ człowieká/ álbo w spániu żeby vsty wlazły/ iáko sie podczás przytráfia/ álbo zá iáką iną przyczyną: Wźiąc korzeniá Dźięgielowego/ Chrzanu/ oboygá zárowno/ y vtłuc to co namieley/
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 91
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
kłaść/ a Dym z niego w nos puszczać. Subctu i szpiku.
Od subetu/ to jest/ z spania nad przyrodzenie głębokiego/ wzbudza/ plastr z korzenia świeżego na czoło przykadając a prochem tegoż korzenia suchego nozdrza zadmuchując/ zaraz ocknie/ i choremu spać nie dopuści/ swym sczmieniem gorącym Czerwiu w uszach.
Chrobactwo w uszu zaległe/ sok świeżego korzenia w nie puszczany/ morzy i wypadza. Upławom.
Upławy zbytnie/ po porodzeniu Paniom gdyby przyszły/ tylko korzeń Miarzów dać w garść/ żeby go dobrą chwilę trzymała/ zaraz zastanawia. Gruczołom
Zołzy i Gruczoły twarde/ z zimnych a flegmistych wilgotności zebrane/ tłukąc ziele i z korzeniem
kłáść/ á Dym z niego w nos pusczáć. Subctu y szpiku.
Od subetu/ to iest/ z spánia nád przyrodzenie głębokiego/ wzbudza/ plastr z korzeniá świeżeg^o^ ná czoło przykádáiąc á prochem tegoż korzeniá suchego nozdrzá zádmuchuiąc/ záraz ocknie/ y choremu spáć nie dopuśći/ swym sczmieniem gorącym Czerwiu w vszách.
Chrobáctwo w vszu záległe/ sok świeżego korzeniá w nie pusczány/ morzy y wypadza. Vpłáwom.
Vpłáwy zbytnie/ po porodzeniu Pániom gdyby przyszły/ tylko korzeń Miarzow dáć w garść/ zeby go dobrą chwilę trzymáłá/ záraz zástánawia. Gruczołom
Zołzy y Gruczoły twárde/ z źimnych á flegmistych wilgotnośći zebráne/ tłukąc źiele y z korzeniem
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 119
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
z octem ciepło gargaryzując. (Dioscor:) Złotym żyłkom.
Złote żyłki napuchłe rozgania/ tym je sokiem namazując. Jarzyn i zboża od chrobaćtwa/ i inego zwierzu broni.
Pisze jeden z Arabskich ziołopisów/ iż gdzieby ten sok był w węzełku na Ogrodzie miedzy jarzynami/ abo na roli miedzy zbożem zawieszony/ żadne chrobactwo/ ani zwierz żaden nie może tam szkodzić. (Abugeryc.) Szkodzi. Nocet.
Żołądkowi. Wątrób.
Wątrobie/ sok jest obrazą (Abugier.) Pęcherzu.
Pęcherzowi/ korzeń miasto potrawy używany szkodzi. Abowiem do strawienia Żołądkowi trudny. (Dios.) Żywot zatwardza.
Żywot zatwardza. (Aben Mesua
z octem ćiepło gárgáryzuiąc. (Dioscor:) Złotym żyłkom.
Złote żyłki nápuchłe rozgánia/ tym ie sokiem námázuiąc. Iárzyn y zboża od chrobáćtwá/ y inego źwierzu broni.
Pisze ieden z Arábskich źiołopisow/ iż gdźieby ten sok był w węzełku ná Ogrodźie miedzy iárzynámi/ ábo ná roli miedzy zbożem záwieszony/ żadne chrobáctwo/ áni źwierz żaden nie może tám szkodźić. (Abugeric.) Szkodźi. Nocet.
Zołądkowi. Wątrob.
Wątrobie/ sok iest obrázą (Abugier.) Pęchyrzu.
Pęchyrzowi/ korzeń miásto potráwy vżywány szkodźi. Abowiem do stráwienia Zołądkowi trudny. (Dios.) Zywot zátwárdza.
Zywot zátwardza. (Aben Mesua
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 190
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
zaczyniony dobrze nacierać i mazać. Macicy zaduszonej
Macicę zaduszoną/ i ku gorze ustąpioną. Item.
Także też na dół spadłą/ swym tylko zapachem ratuje. Bo ją na swe miejsce przywodzi. Bolenie uszu.
Bolenie uszu z zimnej przyczyny/ z Rożanym Olejkiem uśmierza/ puszczając go w nie ciepło. (Dios.) Chrobactwo w nich zalągłe morzy. Zębów wyprochnia.
Do zębów wyprochniałych/ proch korzenia/ albo Żywica jego/ puszczana/ bole ich uskramia. (Dios.) Kaszlu.
Kaszlącym/ w jaju miękim go pijąc. Dychawicy.
Ciężko tchniącym jest lekarstwem. Kolice.
Kolikę/ albo Gryzienie/ i Morzysko w żywocie/ zwłaszcza z
záczyniony dobrze náćieráć y mázáć. Máćicy záduszonej
Máćicę záduszoną/ y ku gorze vstąpioną. Item.
Tákże też ná doł spádłą/ swym tylko zapáchem rátuie. Bo ią ná swe mieysce przywodźi. Bolenie vszu.
Bolenie vszu z źimney przyczyny/ z Rożánym Oleykiem vśmierza/ pusczáiąc go w nie ćiepło. (Dios.) Chrobáctwo w nich zálągłe morzy. Zębow wjprochniá.
Do zębow wyprochniáłych/ proch korzeniá/ álbo Zywicá iego/ pusczána/ bole ich vskramia. (Dios.) Kászlu.
Kászlącym/ w iáiu miękim go piiąc. Dycháwicy.
Cięszko tchniącym iest lekárstwem. Kolice.
Kolikę/ álbo Gryźienie/ y Morzysko w zywoćie/ zwłasczá z
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 198
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
