94. ROZDZIAŁ IV. O Kształcie czyli Figurze rzeczy Materialnych 107. Doświadczenia, które pokazują najdrobniejszych rzeczy Figurę 110. ROZDZIAŁ V. O Dziurkowatości rzeczy Materialnych 119. §. I. Opisanie Machiny Pneumatycznej 120. §. II. Doświadczenia które pokazują, że rzeczy Materialne są dziurkowate 126. §. III. O czczości w rzeczach Materialnych, to jest, czyli wszystkie w rzeczach Materialnych pory albo dziurki są napełnione powietrzem, lub jaką Materią subtelną? czyli też przynajmniej niektóre są czcze, to jest, ani powietrza, ani żadnej subtelnej Materyj w sobie nie mające 136. ROZDZIAŁ VI. O Ciężkości rzeczy Materialnych 146. Doświadczenia, które
94. ROZDZIAŁ IV. O Kształcie czyli Figurze rzeczy Materyalnych 107. Doświadczenia, ktore pokazuią naydrobnieyszych rzeczy Figurę 110. ROZDZIAŁ V. O Dziurkowatości rzeczy Materyalnych 119. §. I. Opisanie Machiny Pneumatyczney 120. §. II. Doświadczenia ktore pokazuią, że rzeczy Materyalne są dziurkowate 126. §. III. O czczości w rzeczach Materyalnych, to iest, czyli wszystkie w rzeczach Materyalnych pory albo dziurki są napełnione powietrzem, lub iaką Materyą subtelną? czyli też przynaymniey niektóre są czcze, to iest, ani powietrza, ani żadney subtelney Materyi w sobie nie maiące 136. ROZDZIAŁ VI. O Ciężkości rzeczy Materyalnych 146. Doświadczenia, ktore
Skrót tekstu: ChróśSFizyka
Strona: 6
Tytuł:
Fizyka doświadczeniami potwierdzona
Autor:
Samuel Chróścikowski
Drukarnia:
Drukarnia Scholarum Piarum J.K.Mci i Rzeczypospolitej
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
fizyka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1764
Data wydania (nie wcześniej niż):
1764
Data wydania (nie później niż):
1764
dziurki przeciskając się, gdy do pierwszego atramentu dojdzie, i z nim się zmiesza; nowy obydwa, którego z osobna nie miały, sprawują kolor. Jest to pospolita i innym likworom, które będąc osobno, inny, a zmieszane, inny kolor wydawać zwykły, jako to w eksperymentach o kolorach widzieć się daje. o Czczości §. III. Czyli wszystkie pory, to jest, szczupłe w rzeczach materialnych dziurki są napełnione powietrzem, lub jakąś materią subtelną? czyli też przynajmniej niektóre są czcze, to jest ani powietrza, ani żadnej subtelnej materyj w sobie nie mające?
125. Perypatetycy nauczają, że wszystkie w rzeczach materialnych i najszczuplejsze dziurki
dziurki przeciskaiąc się, gdy do pierwszego atramentu doydzie, y z nim się zmiesza; nowy obydwa, którego z osobna nie miały, sprawuią kolor. Jest to pospolita y innym likworom, które będąc osobno, inny, á zmieszane, inny kolor wydawać zwykły, iako to w experymentach o kolorach widzieć się daie. o Czczosci §. III. Czyli wszystkie pory, to iest, szczupłe w rzeczach materyalnych dziurki są napełnione powietrzem, lub iakąś materyą subtelną? czyli też przynaymniey niektore są czcze, to iest ani powietrza, ani żadney subtelney materyi w sobie nie maiące?
125. Perypatetycy nauczaią, że wszystkie w rzeczach materyalnych y nayszczupleysze dziurki
Skrót tekstu: ChróśSFizyka
Strona: 136
Tytuł:
Fizyka doświadczeniami potwierdzona
Autor:
Samuel Chróścikowski
Drukarnia:
Drukarnia Scholarum Piarum J.K.Mci i Rzeczypospolitej
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
fizyka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1764
Data wydania (nie wcześniej niż):
1764
Data wydania (nie później niż):
1764
samym powietrzu być niektóre czcze w cale miejsca i pory, dla którychby wszelkie ruszanie tym łatwiej odprawować się mogło. Ryba także w wodzie ruszyćby się z miejsca swego nie mogła; bo gdyby woda wszędzie pełna była, i żadnych w sobie czczości nie miała, nicby rybie chcącej się ruszyć nie ustapiła. o Czczości
127. Powtóre: gdyby tak Powietrze, jako i woda, i Merkuriusz, równie w swoich najmniejszych porach napełnione były, i żadnych czczości nie miały; równyby biegającym po niej rzeczom czyniły opor. Ponieważ moc oporu, jest zawsze proporcjonalna ilkości materyj, jakośmy wyżej powiedzieli, (86.) i
samym powietrzu bydź niektóre czcze w cale mieysca y pory, dla ktorychby wszelkie ruszanie tym łatwiey odprawować się mogło. Ryba także w wodzie ruszyćby się z mieysca swego nie mogła; bo gdyby woda wszędzie pełna była, y żadnych w sobie czczości nie miała, nicby rybie chcącey się ruszyć nie ustapiła. o Czczości
127. Powtore: gdyby tak Powietrze, iako y woda, y Merkuryusz, rownie w swoich naymnieyszych porach napełnione były, y żadnych czczości nie miały; rownyby biegaiącym po niey rzeczom czyniły opor. Ponieważ moc oporu, iest zawsze proporcyonalna ilkości materyi, iakośmy wyżey powiedzieli, (86.) y
Skrót tekstu: ChróśSFizyka
Strona: 138
Tytuł:
Fizyka doświadczeniami potwierdzona
Autor:
Samuel Chróścikowski
Drukarnia:
Drukarnia Scholarum Piarum J.K.Mci i Rzeczypospolitej
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
fizyka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1764
Data wydania (nie wcześniej niż):
1764
Data wydania (nie później niż):
1764
sobie materyj, a mniej czczości, czyli mniej dziurek wcale czczych w sobie zawiera; srebro jest mniejszej od złota ciężkości, bo mniej materyj, a więcej niż złoto czczości ma w sobie. I tak o innych rzeczach masz rozumieć, które dla więcej lub mniej czczości, większą lub mniejszą ciężkość między sobą mają. o Czczości
129 Zwyklić w prawdzie Kartezjanie odpowiadać, że złoto jest cięższe od srebra dla tego, że w złocie jest więcej materyj złota, a mniej powietrza, którym wszystkie jego pory czyli dziurki są napełnione, i które nie jest tak ciężkie jak materia złota: że zaś w srebrze jest więcej powietrza, dla tego srebro ma
sobie materyi, á mniey czczości, czyli mniey dziurek wcale czczych w sobie zawiera; srebro iest mnieyszey od złota ciężkości, bo mniey materyi, á więcey niż złoto czczości ma w sobie. Y tak o innych rzeczach masz rozumieć, które dla więcey lub mniey czczości, większą lub mnieyszą ciężkość między sobą maią. o Czczości
129 Zwyklić w prawdzie Kartezyanie odpowiadać, że złoto iest cięższe od srebra dla tego, że w złocie iest więcey materyi złota, á mniey powietrza, którym wszystkie iego pory czyli dziurki są napełnione, y które nie iest tak ciężkie iak materya złota: że zaś w srebrze iest więcey powietrza, dla tego srebro ma
Skrót tekstu: ChróśSFizyka
Strona: 140
Tytuł:
Fizyka doświadczeniami potwierdzona
Autor:
Samuel Chróścikowski
Drukarnia:
Drukarnia Scholarum Piarum J.K.Mci i Rzeczypospolitej
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
fizyka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1764
Data wydania (nie wcześniej niż):
1764
Data wydania (nie później niż):
1764
będzie. Przeto stopa kostkowa złota, tyleby w sobie miała materyj, ile jej ma tylaż stopa powietrza, ponieważ równie są pełne, i żadnych czczości nie mają; więc i ciężkość ich równa bydźby powinna. Różna tedy rzeczy materialnych ciężkość, oczywistym czczych dziurek czyli porów w nich się znajdujących jest dowodem. o Czczości
131. Po czwarte: gdyby wszystkie rzeczy równie pełne były, a przeto równą ciężkość i gęstość miały; kula złota lub ołowiana, w powietrzu wolnym sobie zostawiona, nadół nie spadłaby, lecz w pośrzód powietrza zawieszona zostałaby Powietrze albowiem dla wielkiej swojej gęstości nicby owej kuli nie ustąpiło. A do tego
będzie. Przeto stopa kostkowa złota, tyleby w sobie miała materyi, ile iey ma tylaż stopa powietrza, ponieważ rownie są pełne, y żadnych czczości nie maią; więc y ciężkość ich rowna bydźby powinna. Rożna tedy rzeczy materyalnych ciężkość, oczywistym czczych dziurek czyli porow w nich się znayduiących iest dowodem. o Czczości
131. Po czwarte: gdyby wszystkie rzeczy równie pełne były, á przeto rowną ciężkość y gęstość miały; kula złota lub ołowiana, w powietrzu wolnym sobie zostawiona, nadół nie spadłaby, lecz w pośrzod powietrza zawieszona zostałaby Powietrze albowiem dla wielkiey swoiey gęstości nicby owey kuli nie ustąpiło. A do tego
Skrót tekstu: ChróśSFizyka
Strona: 142
Tytuł:
Fizyka doświadczeniami potwierdzona
Autor:
Samuel Chróścikowski
Drukarnia:
Drukarnia Scholarum Piarum J.K.Mci i Rzeczypospolitej
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
fizyka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1764
Data wydania (nie wcześniej niż):
1764
Data wydania (nie później niż):
1764
raz subtelniejszą bez końca a aktualnie będącą materią przypuścić musisz, co jest niepodobna; bo jakaś najsubtelniejsza początkowa i najpierwsza materia być musi: albo koniecznie masz przyznać, że między gałkowatemi, najsubtelniejszej a ciekłej materyj, partykułami znajdujące się dziurki są wcale czcze, czyli już żadnej innej subtelniejszej materyj w sobie nie mają. o Czczości.
134. Opuszczam inne argumenta, któremi Newtończykowie, tych małych czczości po rzeczach materialnych, i po samym powietrzu rozrzuconych (Vacuum disseminatum) dowodzić zwykli: jako to, że kula z armaty wystrzelona, na długość swego diametru od niej odleciawszy, jużby połowę swojej szybkości i impetu utraciła, gdyby po powietrzu wszędzie pełnym
raz subtelnieyszą bez końca á aktualnie będącą materyą przypuścić musisz, co iest niepodobna; bo iakaś naysubtelnieysza początkowa y naypierwsza materya bydź musi: albo koniecznie masz przyznać, że między gałkowatemi, naysubtelnieyszey á ciekłey materyi, partykułami znayduiące się dziurki są wcale czcze, czyli iuż żadney inney subtelnieyszey materyi w sobie nie maią. o Czczości.
134. Opuszczam inne argumenta, któremi Newtończykowie, tych małych czczości po rzeczach materyalnych, y po samym powietrzu rozrzuconych (Vacuum disseminatum) dowodzić zwykli: iako to, że kula z armaty wystrzelona, na długość swego dyametru od niey odleciawszy, iużby połowę swoiey szybkości y impetu utraciła, gdyby po powietrzu wszędzie pełnym
Skrót tekstu: ChróśSFizyka
Strona: 144
Tytuł:
Fizyka doświadczeniami potwierdzona
Autor:
Samuel Chróścikowski
Drukarnia:
Drukarnia Scholarum Piarum J.K.Mci i Rzeczypospolitej
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
fizyka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1764
Data wydania (nie wcześniej niż):
1764
Data wydania (nie później niż):
1764
