ciepło/ aby dobrze odpocznęła/ a po tym jej dać polewkę dobrej kury z żółtkiem/ cynamonem/ i szafranem. abo weź cynamonu dobrego drag: 1. i pół/ wieprzynca dragmę. Uczyń proch/ dać go skrupuł jeden z polewką kokoszą/ abo z winem/ abo kołaczek z tego. Weź cynamonu wybornego pułtory dragmy. Cort. rad. fistulae cassiae. Scrupul: 4. Panny Mariej włosek w cukrze łot/ cukru rozpuszczonego w wódce Sabiny abo belice/ ile trzeba na kołaczki/ każdy z nich ma dragmę ważyć: a jeślibyś chciał uczynić lekwarz tak go zrób. Weź Mirry/ bobrowego stroniu po pułtory dragmy. Styracis calamithae
ćiepło/ áby dobrze odpocznęła/ á po tym iey dáć polewkę dobrey kury z żołtkiem/ cynámonem/ y szafránem. ábo weź cynámonu dobrego drag: 1. y puł/ wieprzyncá drágmę. Vczyń proch/ dáć go skrupuł ieden z polewką kokoszą/ ábo z winem/ abo kołaczek z tego. Weź cynámonu wybornego pułtory drágmy. Cort. rad. fistulae cassiae. Scrupul: 4. Pánny Máriey włosek w cukrze łot/ cukru rospuszczonego w wodce Sábiny ábo belice/ ile trzebá ná kołaczki/ każdy z nich ma drágmę ważyć: á ieślibyś chćiał vczynić lekwarz ták go zrob. Weź Mirrhy/ bobrowego stroniu po pułtory drágmy. Styracis calamithae
Skrót tekstu: CiachPrzyp
Strona: Iv
Tytuł:
O przypadkach białychgłów brzemiennych
Autor:
Piotr Ciachowski
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki, traktaty
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1624
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1624
cynamonu wybornego pułtory dragmy. Cort. rad. fistulae cassiae. Scrupul: 4. Panny Mariej włosek w cukrze łot/ cukru rozpuszczonego w wódce Sabiny abo belice/ ile trzeba na kołaczki/ każdy z nich ma dragmę ważyć: a jeślibyś chciał uczynić lekwarz tak go zrób. Weź Mirry/ bobrowego stroniu po pułtory dragmy. Styracis calamithae drag: z miodem dobrze odszymowanym uczyń lekwarz/ którego na raz pół łota/ gdy w bolach porodzić nie może/ abo z ciężkością rodzi/ na który zjedzony lekwarz niech wypije wina dobrego trunek/ abo Hippokrata z Apteki. A tu już miłe niewiastki/ barzom rad temu/ żemi was przyszło nie
cynámonu wybornego pułtory drágmy. Cort. rad. fistulae cassiae. Scrupul: 4. Pánny Máriey włosek w cukrze łot/ cukru rospuszczonego w wodce Sábiny ábo belice/ ile trzebá ná kołaczki/ każdy z nich ma drágmę ważyć: á ieślibyś chćiał vczynić lekwarz ták go zrob. Weź Mirrhy/ bobrowego stroniu po pułtory drágmy. Styracis calamithae drág: z miodem dobrze odszymowánym vczyń lekwarz/ ktorego ná raz puł łotá/ gdy w bolách porodźić nie może/ ábo z ćiężkośćią rodźi/ ná ktory ziedzony lekwarz niech wypiie winá dobrego trunek/ abo Hippokratá z Apteki. A tu iuż miłe niewiastki/ bárzom rad temu/ żemi was przyszło nie
Skrót tekstu: CiachPrzyp
Strona: Iv
Tytuł:
O przypadkach białychgłów brzemiennych
Autor:
Piotr Ciachowski
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki, traktaty
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1624
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1624
żołądka. Na to osobliwie służy Tyzanna z Figamy i Ródzenkami warzona; przydając zawsze lapid prunell i Julepu Rożanego według smak, albo też Syropu z octu zrobionego. Item. Na to Spiritus Vitrioli z wodą Podróżnikową, albo Serwatczaną służy. dla podróżnych pod czas gorący, na pragnienie. Weś pieprzu, Hanyszku po pół dragmy, Lujrecjej dwa łoty, Fiałkowego korzenia ćwierć łota, cukru funt, zrób z tego proszek subtelny, gdy go chcesz zażyć, weś wody kwartę, wsyp do niej tego proszku, spuł łyżki, przelej z naczenia do naczenia, pij, nie tylko pragnienie gasi, ale i posila, lepszy jest a niżeli Sorbet
żołądká. Ná to osobliwie służy Tyzánná z Figámy y Rodzenkámi wárzona; przydáiąc záwsze lapid prunell y Iulepu Rożánego według smák, álbo też Syropu z octu zrobionego. Item. Ná to Spiritus Vitrioli z wodą Podrożnikową, álbo Serwatczáną służy. dla podrożnych pod czás gorący, ná prágnienie. Weś pieprzu, Hányszku po puł drágmy, Lujrecyey dwá łoty, Fiałkowego korzenia ćwierć łotá, cukru funt, zrob z tego proszek subtelny, gdy go chcesz zázyć, weś wody kwartę, wsyp do niey tego proszku, zpuł łyszki, przeley z naczenia do naczenia, piy, nie tylko prágnienie gáśi, ále y pośila, lepszy iest á niżeli Sorbet
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 199
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
dosis gut 20. h. s. in die. Osobliwym sposobem. służą różne praeparamenta ze stali; jako to Tinctura Martis Essentia Mars potabilis, Crocus Mart, Vitr. Mart. Flor. Salesarm: Martial. A osobliwie sama stal piłowana, przez cienkie płótno przesiana, dając jej na raz skrupuł, albo pół dragmy, in conservo cochle aria, jest bardzo pomocna, Wino też (gasząc w niem stal) jest pomocne, Należą i różne Dekokcje aperientibus, także Syropy, Electuria Essentiae. Spiritus, Olea, których jest ad nauseam miedzy Autorami. Powierzchne też przykładania różne, wiele pomagają: Jako to plastry, smarowania, materace,
dosis gut 20. h. s. in die. Osobliwym sposobem. służą rożne praepárámentá ze stali; iáko to Tinctura Martis Essentia Mars potabilis, Crocus Mart, Vitr. Mart. Flor. Salesarm: Martial. A osobliwie samá stal piłowána, przez ćienkie płotno prześianá, dáiąc iey ná raz skrupuł, álbo puł drágmy, in conservo cochle aria, iest bárdzo pomocna, Wino też (gásząc w niem stál) iest pomocne, Należą y rożne Dekokcye aperientibus, tákże Syropy, Electuria Essentiae. Spiritus, Olea, ktorych iest ad nauseam miedzy Autorami. Powierzchne też przykładánia rożne, wiele pomagáią: Iáko to plastry, smárowánia, materace,
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 311
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
trzy razy na rok. Trzecią/ dowcip i przemysł dziwny/ którego oni zażywają/ tak koło rolej/ jako i w rzemiosłach: abowiem nie cierpią tam łazęków/ i próżnujących/ abo burkowników: wszyscy robić muszą rękami/ abo nogami/ abo oczyma/ i nie tracą i na piądź gruntu/ ani materii i jednej dragmy/ z której może co być: a też i na tym wiele należy/ iż niegodzi się nikomu wyjeżdżać z granic bez pozwolenia: a tego pozwolenia nie dają tylko na czas pewny. A żeby się upewnili o tym czasie/ nie dopuszczają nikomu wyjeżdżać tylko dla kupiectwa/ i to żeby nawigowali z statkami coby
trzy rázy ná rok. Trzećią/ dowćip y przemysł dźiwny/ ktorego oni záżywáią/ ták koło roley/ iáko y w rzemiosłách: ábowiem nie ćierpią tám łázękow/ y prożnuiących/ ábo burkownikow: wszyscy robić muszą rękámi/ ábo nogámi/ ábo oczymá/ y nie trácą y ná piądź gruntu/ áni máteriey y iedney drágmy/ z ktorey może co bydź: á też y ná tym wiele należy/ iż niegodźi się nikomu wyieżdżáć z gránic bez pozwolenia: á tego pozwolenia nie dáią tylko ná czás pewny. A żeby się vpewnili o tym czáśie/ nie dopusczáią nikomu wyieżdżáć tylko dla kupiectwá/ y to żeby nawigowáli z státkámi coby
Skrót tekstu: BotŁęczRel_I
Strona: 171
Tytuł:
Relacje powszechne, cz. I
Autor:
Giovanni Botero
Tłumacz:
Paweł Łęczycki
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
opisy geograficzne
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1609
Data wydania (nie wcześniej niż):
1609
Data wydania (nie później niż):
1609
tak wiele ma być/ jak wiele obu poślednich. Szafran siły umacnia/ Mirha jad niszczy/ i broni odniego. Aloes pogrąźnione wilgotności niepotrzebne na dnie z żołądtka wywodzi. Brzemiennym/ nie godzi się tych brać/ bo gorzkość psuje płód. Aniektórymhomorrhides są/ bo tym barziej otwierają żyły. Wziąć ich pułtory dragmy/ bez ochronienia wiatru w liczbie 15. Inszych dni brać Driakiew Wenecką/ na przeciwko wszystkim jadom uczynioną. Brać jej nim wynidziesz z domu/ jak groch. Driakiew niektórzy ganią/ w powietrze/ ale ta jest naprzedniejsze lekarstwo/ bo dla jadów/ i z wielkim rozmysłem/ i z doświadczenia wynaleziona. A ma moc
ták wiele ma być/ iák wiele obu poślednich. Száfran śiły vmacnia/ Mirhá iad nisczy/ y broni odnieg^o^. Aloes pogrąźnione wilgotnośći niepotrzebne ná dnie z żołądtka wywodźi. Brzemiennym/ nie godźi się tych bráć/ bo gorzkość psuie płod. Aniektorymhomorrhides są/ bo tym bárźiey otwieráią żyły. Wźiąć ich pułtory drágmy/ bez ochronienia wiátru w liczbie 15. Inszych dni bráć Driákiew Wenecką/ ná przećiwko wszystkim iádom vczynioną. Brać iey nim wynidźiesz z domu/ iák groch. Driakiew niektorzy gánią/ w powietrze/ ále tá iest naprzednieysze lekárstwo/ bo dla iádow/ y z wielkim rozmysłem/ y z doświadczenia wynáleźiona. A ma moc
Skrót tekstu: PetrSInst
Strona: C3
Tytuł:
Instrukcja albo nauka jak się sprawować czasu moru
Autor:
Sebastian Petrycy
Drukarnia:
Mikołaj Lob
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
jest tańsza druga Diateseron: ta ubogim się zejdzie. Pod czas w usta wziąć gwoździk kramny/ abo zgryść trochę Cytwaru/ abo Cynamonu/ abo co z korzenia Indyjskiego. Jednak gdzie byś nie mógł tak wiele brać pigułek Ruffi, abo dla trudności połknienia/ abo dla ich wielkości. Co tydzień bierz trzecią część dragmy/ to jest/ po piąci małych pigułkach/ choć znacznego purgowania nie uczyni/ wżdy przecie co porwie znienagła/ bez wielkiego zawodu. Miasto Driakwie/ możesz wziąć proszku złotego w winie/ co grosz zaważy/ abo proszku Saluificantis/ abo Morsel/ które w Aptyce gotowe najdziesz. Ale nad Driakiew/ niemasz nic
iest táńsza druga Diateseron: tá vbogim się zeydźie. Pod czás w vstá wźiąć gwoźdźik kramny/ ábo zgryść trochę Cytwaru/ ábo Cynámonu/ ábo co z korzenia Indijskiego. Iednák gdźie byś nie mogł ták wiele bráć pigułek Ruffi, ábo dla trudnośći połknienia/ ábo dla ich wielkośći. Co tydźień bierz trzećią część drágmy/ to iest/ po piąći máłych pigułkách/ choć znácznego purgowánia nie vczyni/ wżdy przećie co porwie znienagłá/ bez wielkiego zawodu. Miasto Driakwie/ możesz wźiąć proszku złotego w winie/ co grosz záważy/ ábo proszku Saluificantis/ ábo Morsel/ ktore w Aptyce gotowe naydźiesz. Ale nád Driakiew/ niemász nic
Skrót tekstu: PetrSInst
Strona: C3
Tytuł:
Instrukcja albo nauka jak się sprawować czasu moru
Autor:
Sebastian Petrycy
Drukarnia:
Mikołaj Lob
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
sporup jajecznych ćweirć łota, zmieszaj wszystko wraz, dawy po skrupule i więcej w przednim winie, raz w każdy tydzień. Proszek na kamień.
WEźmi Rakowych oczek, Bursztynu białego, Cremor Tártari, każdego po pół łotam korzenia ślazowego łot, Stonogów preparowanych dwa skrupuły, zmieszaj, utrzyj na subtelny proszek, dawaj po pół dragmy w wódce Pietruszczanej albo Trybulowej. Sposoby robienia Proszek a ustanowienie krwi skądkolwiek płynącej.
WEźmi Vitriolum, Veneris, to jest Gryszpanu dystillowanego ile chcesz, spal go na ten czas gdy słońce przechodzi znak Lwa, żeby był biały, zasyp nim rane lubo inne miejsce skąd krew płynie, zaraz ustanie.
Item weźmi Koperwasu upalonego łot
sporup iáiecznych ćweirć łotá, zmieszay wszystko wraz, dawy po skrupule y więcey w przednim winie, raz w káżdy tydźień. Proszek ná kámien.
WEźmi Rákowych oczek, Bursztynu białego, Cremor Tártari, káżdego po puł łotám korzenia ślazowego łot, Stonogow preparowanych dwá skrupuły, zmieszay, utrzyi ná subtelny proszek, daway po puł drágmy w wodce Pietruszczáney álbo Trybulowey. Sposoby robienia Proszek á ustánowienie krwi zkądkolwiek płynącey.
WEźmi Vitriolum, Veneris, to iest Gryszpanu distillowánego ile chcesz, spal go ná ten czás gdy słonce przechodźi znák Lwa, żeby był biały, zásyp nim ráne lubo inne mieysce zkąd krew płynie, záraz ustánie.
Item weźmi Koperwásu upalonego łot
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 252
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
Miry po ćwierci łota, umieszaj, utłucz, schowaj do posypowania. Proszek na gorączki pospolity.
WEźmi Rakowych oczek, rogu letniego z końców uskrobanego, obojga po pułtora łota, Cynamonu trzy ćwierci łota, Terrae Sigillátáe, to jest ziemie pieczętowanej łot, Kamfory ćwerci łota, umieszaj na subtelny proszek, daj na raz pół dragmy, młodszym mniej. Proszek żołądkowy.
WEźmi korzenia Aaronis łot, Pieprzu trzy ćwierci łotam Imbieru ćwierci łota, soli Piołynkowej pół łota, zmieszaj, utrzyj na proszek, dawaj na raz po dwa skrupuły, w wódce Centaurywej albo Podróżnikowej. Proszek Serdeczny Gdański biały.
WEźmi Korali czerwonych i białych preparowanych, rogu Jeleniego świerzego utartego
Miry po ćwierći łotá, umieszay, utłucz, schoway do posypowánia. Proszek ná gorączki pospolity.
WEźmi Rákowych oczek, rogu letniego z końcow uskrobánego, oboygá po pułtora łotá, Cynámonu trzy ćwierći łotá, Terrae Sigillátáe, to iest źiemie pieczętowáney łot, Kámfory ćwerći łotá, umieszay ná subtelny proszek, day ná raz puł drágmy, młodszym mniey. Proszek zołądkowy.
WEźmi korzenia Aaronis łot, Pieprzu trzy ćwierći łotám Imbieru ćwierći łotá, soli Piołynkowey puł łotá, zmieszay, utrzyi ná proszek, daway ná raz po dwá skrupuły, w wodce Centaurywey álbo Podrożnikowey. Proszek Serdeczny Gdański biały.
WEźmi Korali czerwonych y białych preparowanych, rogu Ieleniego świerzego utártego
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 252
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
różnych proszków. Proszek na wielkie chorobę.
WEźmi korzenia Kozłkowego w Jesieni kopanego dwa łoty, korzenia Piwonij, Gałki muszkatowej, ziela Carsi benedicti, każdego po pułtora łota, kopyta Łosiego, rogu Łosiego, Bursztynu, każdego po łocie, serc Kretowych ususzonych dwadzieścia, utrzyj wszystko na subtelny proszek, dawaj na raz po pół dragmy w wódce Lipowej, albo Konwaliowej, dla dzieci po skrupulem i mniej dla mniejszych pod pełnią i na schodzie miesiąca. Proszek na urazy, spadki, i potłuczenia.
WEźmi korzenia Żywokostu, Tormentilli, obojga po pięć ćwierci łota, Rakowych oczek, kamienia czerwonego od urazu, Mumij, Olbrotu, każdego po łocie, zmieszaj
rożnych proszkow. Proszek ná wielkie chorobę.
WEźmi korzenia Kozłkowego w Ieśieni kopánego dwá łoty, korzenia Piwonij, Gałki muszkátowey, źiela Carsi benedicti, káżdego po pułtora łotá, kopyta Łosiego, rogu Łosiego, Bursztynu, káżdego po łoćie, serc Kretowych ususzonych dwádźieśćia, utrzyi wszystko ná subtelny proszek, daway ná raz po puł drágmy w wodce Lipowey, álbo Konwaliowey, dla dźieći po skrupulem y mniey dla mnieyszych pod pełnią y ná schodźie mieśiąca. Proszek ná urázy, spadki, y potłuczenia.
WEźmi korzenia Zywokostu, Tormentilli, oboygá po pięć ćwierći łotá, Rákowych oczek, kámieniá czerwonego od urázu, Mumij, Olbrotu, káżdego po łoćie, zmieszay
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 253
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
