noc w soku piołunowym, to nasienie posiej no między kapustę. Albo proch zapalaj w końcu grząd, gdy motyle siadają wtedy, kiedy wiatr mały pociąga, aby dym ten szedł po kapuście. Konopie siane po między kapustą od robactwa prezerwują; kto ma nie wiele, może pognieść robactwo, albo kaczki zapuściwszy wygubić. Drób Folwarczny wychować jest rzecz także przytrudna, i do tego szczęścia potrzeba, jako to kury czasem się nie niosą, albo nie rychło, albo siedzieć nie chcą. Na co rzecz dobra mieć kurnik duży, oblepiony, zamknięty, i w koło ziemi, pogrodzić kilkanaście kuczek małych, żeby kura każda w swojej kuczce gniazdo mając,
noc w soku piołunowym, to nasienie posiey no międźy kapustę. Albo proch zapalay w końcu grząd, gdy motyle siadaią wtedy, kiedy wiatr mały pociąga, aby dym ten szedł po kapuście. Konopie siane po między kapustą od robactwa prezerwuią; kto ma nie wiele, może pognieść robactwo, albo kaczki zapuściwszy wygubić. Drob Folwarczny wychować iest rzecz także przytrudna, y do tego szczęścia potrzeba, iako to kury czasem się nie niosą, albo nie rychło, albo siedzieć nie chcą. Na co rzecz dobra mieć kurnik duży, oblepiony, zamknięty, y w koło ziemi, pogrodzić kilkanaście kuczek małych, żeby kura każda w swoiey kuczce gniazdo maiąc,
Skrót tekstu: ChmielAteny_III
Strona: 401
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 3
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1754
Data wydania (nie wcześniej niż):
1754
Data wydania (nie później niż):
1754
które zwykło trojaki czynić pożytek. Pierwszy. Zdrowia dodaje, z głowy wypędza Melancholią człowieka rekrejue, do tego: wszelkie ta agitatia uśmierza choroby; czerstwym, i do wszelkiego Ryczerstwa sposobnym czyni. Drugi. Z Wierżynej i z Skor przysposabia pożytku. Trzeci. Wilka szkodliwego (który zwykł wypleniać trzody różnego bydła, i drób folwarczny) wygubia nie tylko Myśliwcza trąba, ale i owe ucieszne wyzłów i Ogarów głosy, (któremi się każdy Myśliwiec cieszy) wilka przenikają i nabawiają strachu, Charcia także pogoń daleko od Dziedziny wystrasza. Wszelka żwierzyna osobliwie Ptastwo aby się nie zepsowało w grochu je gołym pieknym zachowawszy, do dwóch i trzech Niedziel, tym może
ktore zwykło troiáki czynić poźytek. Pierwszy. Zdrowia dodáie, z głowy wypędza Melánkolią człowieká rekreiue, do tego: wszelkie tá ágitátia vśmierza choroby; czerstwym, y do wszelkiego Ryczerstwá sposobnym czyni. Drugi. Z Wierżyney y z Skor przysposabia pożytku. Trzeći. Wilká szkodliwego (ktory zwykł wypleniáć trzody rożnego bydłá, y drob folwárczny) wygubia nie tylko Myśliwczá trąbá, ale y owe vćieszne wyzłow y Ogárow głosy, (ktoremi się káżdy Myśliwiec ćieszy) wilká przenikáią y nábawiáią stráchu, Chárćia tákże pogoń dáleko od Dźiedźiny wystrasza. Wszelka żwierzyná osobliwie Ptástwo áby się nie zepsowáło w grochu ie gołym pieknym záchowawszy, do dwoch y trzech Niedżiel, tym może
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 82
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
dyspozycją. Do strzyzenia na Z. Krzyż, jeśli je prano, i dwa razy w Rok strzyzono? Wełny z wielu sztuk, i wiele nawazono kamieni, i po czemu przedana, pieniądze za nie jeśli odebrano, a jeśli co odeszło, z nich jeśli odebrane skorki, i na jaką się obróciły potrzebę? Drób Folwarczny Kury, Gęsi, Jendyki i Kaczki, te według Inwentarskiej liczby, przychowek według postanowienia, i zwyczaju, także i kokoszy owoc, jeśli co należy oddano, osobno czynszowe, porachować daniny, a potym na jaki to obrócono pożytek, jeśli na Pańską kuchnią, kwitami wiele czego oddano veryfikować. Przędziwa jeśli doprządane, i
dispozycyą. Do strzyzenia ná S. Krzyż, ieśli ie prano, y dwá rázy w Rok strzyzono? Wełny z wielu sztuk, y wiele náwazono kámieni, y po czemu przedána, pieniądze zá nie ieśli odebrano, á ieśli co odeszło, z nich ieśli odebráne skorki, y ná iáką się obroćiły potrzebę? Drob Folwárczny Kury, Gęśi, Iendyki y Káczki, te według Inwentarskiey liczby, przychowek według postánowienia, y zwyczáíu, tákże y kokoszy owoc, ieśli co należy oddano, osobno czynszowe, poráchowáć dániny, á potym ná iáki to obrocono poźytek, ieśli ná Páńską kuchnią, kwitámi wiele czego oddano verifikowáć. Przędźiwá ieśli doprządáne, y
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 88
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
sposobność czasu trzeba się przepurgować; a dla wygody własnej i bliźniego różne lekarstwa próżapas mieć zawsze przy domu, jako się o tym dostatecznie wyżej w Punkcie o Lekastwach opisało fol. 25. Gdy czas powolny i sposobny do orania w polu przypadnie, w jedenastą Niedzielę po Bożym Narodzeniu ma być pług na Roli. Wszelki drób Folwarczny, jako to kokoszy, gęsi, kaczki, Indyki, które się w tym Miesiącu zwykły nosić, wcześnie nasadzać powinna Dworniczka: Przychowek jako pielęgnować, i wychować, wyżej się opisało w Punkcie XXIII. fol. 35. i 36. Pługi do orania, i sprawowania Ról, na Jare zboża niech wcześnie wychodzą,
sposobność czásu trzebá się przepurgoẃáć; á dla wygody własney y bliżniego rożne lekárstwá prozápás mieć záwsze przy domu, iáko się ô tym dostátecznie wyżey w Punkćie ô Lekástwách opisáło fol. 25. Gdy czás powolny y sposobny do oránia w polu przypádnie, w iedenastą Niedźielę po Bożym Narodzeniu ma bydż pług ná Roli. Wszelki drob Folwárczny, iáko to kokoszy, gęśi, káczki, Indyki, ktore się w tym Mieśiącu zwykły nośić, wcześnie násadzáć powinná Dworniczká: Przychowek iáko pielęgnować, y wychowáć, wyżey się opisało w Punktćie XXIII. fol. 35. y 36. Pługi do oránia, y spráwowánia Rol, ná Iáre zbozá niech wcześnie wychodzą,
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 99
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
. EkonomIKI ZIEMIAŃSKIEJ APRILIS, Kwiecień. Dni ma XXX. Znak na Niebie BYK.
Ponieważ dla niestatecznego powietrza, przeszły Miesiąc jest, nie tylko do gospodarstwa mniej sposobny,iednak przeszkodny, tedy cokolwiek się w przeszłym omieszkało Miesiącu, to w tym terażniejszym Kwietniu, powetować może, za pilnym dozorem i gospodarską ciekawością. Drób Folwarczny, według namienienia, i Informacjej, tak przeszłego Miesiąca Marca, jako i wzwyż pomienionym Punkcie, opatrować potrzeba. Na Tarlisko trzy karpie w sposobny wpuścić staw, któryby był przyglinkowaty, i przy trawniku: wsadzić tedy trzy Ikrne (około ś. Grzegorza) a dwa mleczne, dla rozmnożenia karpiąt. W tymże
. OEKONOMIKI ZIEMIANSKIEY APRILIS, Kwiećień. Dni ma XXX. Znák ná Niebie BYK.
POniewasz dla niestátecznego poẃietrza, przeszły Mieśiąc iest, nie tylko do gospodárstwá mniey sposobny,iednák przeszkodny, tedy cokolwiek się w przeszłym omieszkáło Mieśiącu, to w tym terażnieyszym Kwietniu, powetowáć mòże, zá pilnym dozorem y gospodárską ćiekáwośćią. Drob Folwárczny, według námienienia, y Informácyey, ták przeszłego Mieśiącá Márcá, iáko y wzwysz pomienionym Punktćie, opátrowáć potrzebá. Ná Tárlisko trzy kárpie w sposobny wpuśćić staw, ktoryby był przyglinkowáty, y przy trawniku: wsadźić tedy trzy Ikrne (około ś. Grzegorzá) á dwá mleczne, dla rozmnożenia kárpiąt. W tymże
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 102
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
nic nie zostało odłogiem, według cadencjej pol, albo roli. W Gajach gdy się żołądz i Bukiew zrodzi, koło ś. Michała ją zbierać, tak dla ukarmienia wieprzów, jako też że dobry z Bukwie bywa Ołej, a gdy się tego dostatek w Gajach zrodzi, za datkiem wolne pozwolić chlewnego bydła paszenie. Drób Folwarczny, osobliwie kury stare, w sesieni na kuchnią obracać, młode przechować, dla których wszelakie poślady chować. Mięsa solić, wędzic koło ś. Gawła. Potrawu siec jak najwięcej, sucho zwieść, i wiele go będzie Urzędnik lub dozorca ma terminowac. Bydłu wszelkiemu, tak Obornemu, Owczarnemu, Chlewnemu, jako i Stajennemu
nic nie zostáło odłogiem, według cadencyey pol, álbo roli. W Gáiách gdy się zołądz y Bukiew zrodźi, koło ś. Micháłá ią zbierác, ták dla vkarmienia wieprzow, iáko też że dobry z Bukwie bywa Ołey, á gdy się tego dostátek w Gáiách zrodźi, zá datkiem wolne pozwolic chlewnego bydłá pászeńie. Drob Folwárczny, osobliwie kury stáre, w seśieni ná kuchnią obracác, młode przechowác, dla ktorych wszelákie poślády chowác. Mięsá solic, wędźic koło ś. Gáwłá. Potrawu śiec iák naywięcey, sucho zwieśc, y wiele go będźie Vrzędnik lub dozorcá ma terminowác. Bydłu wszelkiemu, ták Obornemu, Owczárnemu, Chlewnemu, iáko y Stáiennemu
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 116
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
na tymże żakopać miejscu, aby wiatr, abo wicher, takowym nie zaśniecił Rolę piaskiem, bo piasek jest zaraza ziemie. Jamy abo doły na szkodliwe wilki kopać, sidłami łapać, według sposobności miejsca, i zwyczaju: na wszelkie zaś myślistwa, tak na Ptastwo, jako i Leśną zwierzynę ten Miesiąc sposobny. Drób Folwarczny, dla mrozów, i przykrej w tym Miesiącu Zimy, do kurników sadzać, na ten czas, także gołębiom, gdy wszytko okryte zostaje śniegiem Pole, ziarno sypać, z pośladów, lub zgonin, a tego pilnować, aby ich torz jako też i Jastrząb nie psował. Na suplement Punktów Ekonomiki Partykularnych, Ta Praktyka
ná tymże żákopáć mieyscu, áby wiátr, ábo wicher, tákowym nie záśniećił Rolę piaskiem, bo piasek iest zarázá źiemie. Iámy ábo doły ná szkodliwe wilki kopáć, śidłámi łápáć, według sposobnośći mieyscá, y zwyczáiu: ná wszelkie záś myślistwá, ták ná Ptástwo, iáko y Leśną źwierzynę ten Mieśiąc sposobny. Drob Folwárczny, dla mrozow, y przykrey w tym Mieśiącu Zimy, do kurnikow sadzáć, ná ten cżás, tákże gołębiom, gdy wszytko okryte zostáie śniegiem Pole, źiárno sypáć, z pośládow, lub zgonin, á tego pilnowáć, áby ich thorz iáko też y Iástrząb nie psował. Ná supplement Punktow Oekonomiki Pártykulárnych, Tá Práktyká
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 122
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
- - - - - nro. Wieprzów - - - - - - nro. Wieprzów w karmniku a Die - - - nro. Wieprzów w Młynie a Die - - - nro. Przychowek Rocznych i różnych ogólnych nro. videlicet. Wieprzków - - - - nro. Samiczek - - - - - nro. Folwarczny drób, Kur Inwentarskich nro. cum distinctione Folwarków. Kur prostych z przychowku - nro. Kapłonów - - - - - nro. Kogutów - - - - - nro. Gęsi Inwentarkich - - - - - nro. ogólnych. Gęsi - - - - - - nro. Gąsiorów - - - - - nro
- - - - - nro. Wieprzow - - - - - - nro. Wieprzow w karmniku á Die - - - nro. Wieprzow w Młynie á Die - - - nro. Przychowek Rocznych y rożnych ogulnych nro. videlicet. Wieprzkow - - - - nro. Sámiczek - - - - - nro. Folwárczny drob, Kur Inwentárskich nro. cum distinctione Folwárkow. Kur prostych z przychowku - nro. Kápłonow - - - - - nro. Kogutow - - - - - nro. Gęśi Inwentárkich - - - - - nro. ogulnych. Gęśi - - - - - - nro. Gąśiorow - - - - - nro
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 151
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
, z miarami, ż Młynkiem, i arfą do chędozenia Zboża, i jak wiele jakiego Zboża w ziarnie wymierzonego konotować. Stajnia. Także simili modo opisać, złoby, drabiny, i na wiele koni przestrzeństwo może być, dach, zamknienie, i podłogę. Wozownia Jakim budynkiem, z jakim zawarciem, i przestrzeństwem. Folwarczny Budynek Gospodarski, według w zwysz opisania, wszystkie poterminować necessaria. Piekarnią w której Piec Piekarniany z kominkiem do światła, grodze na Cielęta ze złobem, z drabinkami, także i na Krowy, w tym Folwarku, kłód na Kapustę, i inne różne naczynia Gospodarskie, i do Nabiałów zwyczajne. Loch do Nabiałów,
, z miárámi, ż Młynkiem, y árfą do chędozenia Zboźa, y iák wiele iákiego Zboża w źiárnie wymierzonego connotowáć. Stáynia. Tákże simili modo opisáć, złoby, drábiny, y ná wiele koni przestrzeństwo może być, dách, zámknienie, y podłogę. Wozownia Iákim budynkiem, z iákim zawárćiem, y przestrzeństwem. Folwárczny Budynek Gospodárski, według w zwysz opisánia, wszystkie poterminowáć necessaria. Piekárnią w ktorey Piec Piekárniány z kominkiem do świátła, grodze ná Cielętá ze złobem, z drábinkámi, tákże y ná Krowy, w tym Folwárku, kłod ná Kápustę, y inne rożne naczynia Gospodárskie, y do Nabiáłow zwyczáyne. Loch do Nabiáłow,
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 154
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
robotne, przychowki podług lat. Owczarnia simili modo, jako w zwysz pomienione bydło, Owce pożytkowe, Jałowe, wiele Białych i Czarnych, Baranów, Skopów, i Przychowku. Chlewne bydło. Ogólnego nro. videlicet. Samic maciorek, Stadników, wieprzów, chlewy, według budynku, Przychowki, rocznych Prosiąt. Drób Folwarczny. Kury, Gęsi, Jendyki, Kaczki Inwentarskie z przychowku, kur prostych, Kapłonów, i Owocu kokoszego. Gumno. Wjazdy, wrota, fortki, oparkanienie, albo jakie ogrodzenie, według dyzpozycyjej budynku. Stodoły, Kawy, Szopy, Brogi, Brozyny, nakrycia, i zawarcie, Zboża w Snopiu, Słomy,
robotne, przychowki podług lat. Owczárnia simili modo, iáko w zwysz pomienione bydło, Owce pożytkowe, Iáłowe, wiele Białych y Czarnych, Báránow, Skopow, y Przychowku. Chlewne bydło. Ogulnego nro. videlicet. Sámic máciorek, Stádnikow, wieprzow, chlewy, według budynku, Przychowki, rocznych Prośiąt. Drob Folwárczny. Kury, Gęśi, Iendyki, Káczki Inwentárskie z przychowku, kur prostych, Kápłonow, y Owocu kokoszego. Gumno. Wiázdy, wrotá, fortki, oparkánienie, álbo iákie ogrodzenie, według dyspozycyey budynku. Stodoły, Káwy, Szopy, Brogi, Brozyny, nakryćia, y zawárcie, Zboża w Snopiu, Słomy,
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 155
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
