wszystkich zarówno wziąwszy. Młodzieńczykom dychawicznym i ciężko tchniącym/ z spadków flegmistych w piersi i w płuca/ jest wielkim ratunkiem/ częścią tego dając co trzeciej godziny z łyżki ciepło lizać/ częścią szyjenad karkiem pod samą czaszką namazując. Biegunkom.
Biegunki tak białe jako żółte z osłabiałości żołądka zastanawia. Czerwonce
Czerwoną Niemoc leczy. Stolcom ropistym.
Stolce ropiste które pospolicie bywają z zagniłości potraw w żołądku/ podczas ze krwie/ z żył do żołądka zbiegłej. Temu wszystkiemu ten Ekstrakt albo wodka ratunek daje/ biorąc jej po łocie albo po łyżce z połkwinty Croci Martis/ do tego Olejku Mirabolanowego/ Soku Fiołkowego po pół łociu. To na trzy równe części rozdzieliwszy
wszystkich zárowno wźiąwszy. Młodźieńczykom dycháwicznym y ćiężko tchniącym/ z spadkow flegmistych w pierśi y w płucá/ iest wielkim rátunkiem/ częśćią tego dáiąc co trzećiey godźiny z łyszki ćiepło lizáć/ częśćią szyięnád kárkiem pod sámą czászką námázuiąc. Biegunkom.
Biegunki tak białe iáko żołte z osłábiáłośći żołądká zástánawia. Czerwonce
Czerwoną Niemoc leczy. Stolcom ropistym.
Stolce ropiste ktore pospolićie bywáią z zágniłośći potraw w żołądku/ podczás ze krwie/ z żył do żołądká zbiegłey. Temu wszystkiemu ten Extrákt álbo wodká rátunek dáie/ biorąc iey po łoćie albo po łyszce z połkwinty Croci Martis/ do tego Oleyku Mirabolanowego/ Soku Fiiołkowego po poł łociu. To ná trzy rowne częśći rozdźieliwszy
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 146
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Boleniu zbytniemu głowy/ z pełności flegmy/ uśmierza/ tym ją olejem nacierając. Zapamiętaniu nad przyrodz. Zdumiałem Strętwiałym.
Nad przyrodzenie zapominającym się/ zdumiałym i strętwiałym/ samo Ziele wszystko co nalepiej utłuc/ albo w donicy uwiercieć/ oliwą rozpuścić/ i tym ogoloną głowę nacierać/ dobrze .(Dios:) Uszom ropistym.
Uszy ropą zaciekłe wychędaża/ Sok z kwiecia tego ziela świeżego wyżęty/ a ciepło w nie puszczany: Toż proch z korzenia miałko utarty/ z olejkiem Rożanym czyni/ także w nie puszczając.
Ten Sok do przerzeczonych dolegliwości/ i do innych potrzeb/ zgęszczony i wysuszony/ może do roku chować. (Tab:
Boleniu zbytniemu głowy/ z pełności flágmy/ vśmierza/ tym ią oleiem náćieráiąc. Zápámiętániu nád przyrodz. Zdumiáłem Strętwiáłym.
Nád przyrodzenie zápomináiącym sie/ zdumiáłym y strętwiáłym/ sámo Ziele wszystko co nalepiey vtłuc/ álbo w donicy vwierćieć/ oliwą rospuścić/ y tym ogoloną głowę náćieráć/ dobrze .(Dios:) Vszom ropistym.
Vszy ropą záćiekłe wychędaża/ Sok z kwiećia tego źiela świeżego wyżęty/ á ćiepło w nie pusczány: Toż proch z korzeniá miáłko vtárty/ z oleykiem Rożánym czyni/ tákże w nie pusczáiąc.
Ten Sok do przerzeczonych dolegliwośći/ y do inych potrzeb/ zgęsczony y wysuszony/ może do roku chowáć. (Tab:
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 174
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Mesua.) Kaszlu.
Kaszel uśmierza/ z zimnej przyczyny/ abowiem Płuca i Piersi wychędaża.
Przeto Dychawicznym barzo użyteczna. (Mes.) Dychawi: Lu: starem Flegmatykom.
Ludziom w leciech zeszłym/ a zwłaszcza Flegmatykom/ Dychawicznym/ kaszlącym/ jest ratunkiem. (Mesua.) Uszom zawrzedziałym.
Uszom zawrzedziałym/ ropistym/ zagniłym/ i smrodliwym/ jest użyteczna/ w sycie miodowej rozpuściwszy ją/ a knotek z flajtuchu ukręciwszy obmoczyć/ i w uszy kłaść. (Mesua.) Albo też Item.
W śamym miedzie knot obmoczywszy/ prochem go jej obsypac/ a w uszy włożyć. Flegmę z kolan wywodzi.
Flegmę z kolan/
Mesua.) Kászlu.
Kászel vśmierza/ z źimney przyczyny/ ábowiem Płucá y Pierśi wychędaża.
Przeto Djcháwicznym bárzo vżjteczna. (Mes.) Dycháwi: Lu: stárem Flegmátjkom.
Ludźiom w lećiech zeszłym/ á zwłasczá Flegmátykom/ Dycháwicznym/ kászlącym/ iest rátunkiem. (Mesua.) Vszom záwrzedźiáłym.
Vszom záwrzedźiáłym/ ropistym/ zágniłym/ y smrodliwym/ iest vżyteczna/ w syćie miodowej rospuśćiwszy ią/ á knotek z fláytuchu vkręćiwszy obmoczyć/ y w vszy kłáść. (Mesua.) Albo też Item.
W śámym miedźie knot obmoczjwszy/ prochem go iey obsypác/ á w vszy włożyć. Flágmę z kolan wywodźi.
Flágmę z kolan/
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 224
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
członków wstydliwych obojej płci wysusza i goi/ także nią często wymywając/ a flejtuszki w niej maczane/ przykładając. Wino z Pępawy. Vinum Heptaphyliites vel Tormentiallae Księgi Pierwsze.
Wino z tego ziela może być/ tak jako z Pięciorniku/ które barzo służy Głowie wilgotnej
Wilgotnościam zbytnim w głowie/ wysuszając je i trawiąc. Płucom ropistym.
Płucom zagniłym i ropistym. Suchotom.
Do ustrzeżenia suchot. Paniom dla poronienia.
Paniom do uwarowania poronienia. Płód potwierdza
Płód w żywocie krzepki zachowuje. Macicę posila.
Macicę stwierdza/ i mdłą posila/ śliską i ślozów wilgotnych wysusza. Powietrzu morowemu.
Od morowego powietrza zachowuje.
Owa/ tym wszystkim niedostatkom i chorobom
członkow wstydliwych oboiey płci wysuszá y goi/ tákże nią często wymywáiąc/ á fleytuszki w niey maczáne/ przykłádáiąc. Wino z Pępáwy. Vinum Heptaphyliites vel Tormentiallae Kśięgi Pierwsze.
Wino z tego źiela możę bydź/ ták iáko z Pięćiorniku/ ktore bárzo służy Głowie wilgotney
Wilgotnośćiam zbytnim w głowie/ wysuszáiąc ie y trawiąc. Płucom ropistym.
Płucom zágniłym y ropistym. Suchotom.
Do vstrzeżenia suchot. Pániom dla poronienia.
Pániom do vwárowánia poronienia. Płod potwierdza
Płod w żywoćie krzepki záchowuie. Máćicę pośila.
Máćicę ztwierdza/ y mdłą pośila/ sliską y ślozow wilgotnych wysusza. Powietrzu morowe^v^.
Od morowego powietrza záchowuie.
Owa/ tym wszystkim niedostátkom y chorobom
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 315
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
i goi/ także nią często wymywając/ a flejtuszki w niej maczane/ przykładając. Wino z Pępawy. Vinum Heptaphyliites vel Tormentiallae Księgi Pierwsze.
Wino z tego ziela może być/ tak jako z Pięciorniku/ które barzo służy Głowie wilgotnej
Wilgotnościam zbytnim w głowie/ wysuszając je i trawiąc. Płucom ropistym.
Płucom zagniłym i ropistym. Suchotom.
Do ustrzeżenia suchot. Paniom dla poronienia.
Paniom do uwarowania poronienia. Płód potwierdza
Płód w żywocie krzepki zachowuje. Macicę posila.
Macicę stwierdza/ i mdłą posila/ śliską i ślozów wilgotnych wysusza. Powietrzu morowemu.
Od morowego powietrza zachowuje.
Owa/ tym wszystkim niedostatkom i chorobom służy/ którym samo ziele
y goi/ tákże nią często wymywáiąc/ á fleytuszki w niey maczáne/ przykłádáiąc. Wino z Pępáwy. Vinum Heptaphyliites vel Tormentiallae Kśięgi Pierwsze.
Wino z tego źiela możę bydź/ ták iáko z Pięćiorniku/ ktore bárzo służy Głowie wilgotney
Wilgotnośćiam zbytnim w głowie/ wysuszáiąc ie y trawiąc. Płucom ropistym.
Płucom zágniłym y ropistym. Suchotom.
Do vstrzeżenia suchot. Pániom dla poronienia.
Pániom do vwárowánia poronienia. Płod potwierdza
Płod w żywoćie krzepki záchowuie. Máćicę pośila.
Máćicę ztwierdza/ y mdłą pośila/ sliską y ślozow wilgotnych wysusza. Powietrzu morowe^v^.
Od morowego powietrza záchowuie.
Owa/ tym wszystkim niedostátkom y chorobom służy/ ktorym sámo źiele
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 315
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
ciężkim.
W piersiach ciężkość oddala tenże sok/ z Rożanym olejkiem i z młodym masłem mażąc je. upławom.
Upławy białogłowskie hamuje czopek abo węzelek/ bądź z wełny/ bądź z bawełny abo z tegoż ziela utłuczonego uczyniony/ a w tym soku obmaczany/ i w otwór łona białogłowskiego puszczany. Uszom zawrzedziałym i ropistym.
Uszom zawrzedziałym służy/ puszczając go ciepło w nie po kilka kropli na raz/ abowiem ropę w nich wysusza. Także Fistule.
Fistuły napuszczając je nim/ zawiera i goi swym wysuszaniem. Toku krwie wszelakiemu.
Wszelakiemu toku krwie zbytniemu/ skądkolwiek/ sok Sporyszowy barzo jest użyteczny. Tak go trunkiem używając/ jako chusteczki
ćięszkim.
W pierśiách ćięszkość oddala tenże sok/ z Rożánym oleykiem y z młodym másłem máżąc ie. vpławom.
Vpławy białogłowskie hámuie czopek ábo węzelek/ bądź z wełny/ bądź z báwełny ábo z tegoż źiela vtłuczonego vczyniony/ á w tym soku obmaczány/ y w otwor łona białogłowskiego pusczány. Vszom záwrzedźiałym y ropistym.
Vszom záwrzedźiáłym służy/ pusczáiąc go ćiepło w nie po kilká kropli ná raz/ ábowiem ropę w nich wysusza. Tákże Fistule.
Fistuły nápusczáiąc ie nim/ záwiera y goi swym wysuszániem. Toku krwie wszelákiemu.
Wszelákiemu toku krwie zbytniemu/ skądkolwiek/ sok Sporyszowy bárzo iest vżyteczny. Ták go trunkiem vżywáiąc/ iáko chusteczki
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 323
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
