Ruty ogródnej. Pieprzu długiego także po pół ćwierci. To wszystko co namielej utłukszy/ z miodem zaczynić/ żeby był kształt Konfektu/ którego wziąć ze dwie godzinie przed przyściem Febry/ czyniąc to raz i cztery. Piawkom w garle
Pijawki w garle przypite z nieobacznego wody picia wywodzi/ roztarszy go w occie/ i gargaryzm ciepło sobie czyniąc Muszkułom
Muszkołom potłuczonym dać go z winem z jabłek granowitych/ albo w wosk zalepiwszy go co nacieniej/ przełknąć. Kręczu.
Kręcz leczy/ z pieprzem a z winem go pijąc. Kaduku.
Padającej niemocy. Slaku.
Paraliżem naruszonym z wodką Lawendową/ trzykroć do tego dnia po trzeciej części kwinty dając go
Ruty ogrodney. Pieprzu długiego tákże po poł czwierći. To wszystko co namieley vtłukszy/ z miodem záczynić/ żeby był kształt Konfektu/ ktoreg^o^ wźiąć ze dwie godźinie przed przyśćiem Febry/ czyniąc to raz y cztery. Piawkom w gárle
Piiawki w gárle przypite z nieobácznego wody picia wywodźi/ rostárszy go w ocćie/ y gárgáryzm ćiepło sobie czyniąc Muszkułom
Muszkołom potłuczonym dáć go z winem z iábłek gránowitych/ álbo w wosk zálepiwszy go co nacieniey/ przełknąć. Kręczu.
Kręcz leczy/ z pieprzem á z winem go piiąc. Káduku.
Padáiącey niemocy. Sláku.
Páraliżem náruszonym z wodką Láwendową/ trzykroć do tego dnia po trzeciey częśći kwinty dáiąc go
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 193
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
im puszczając. Tym sposobem Macice zaduszenie cierpiącym pod nosem trzymany/ albo z niego kurzawę nosem w się biorąc leczy. Macicy zaduszo. Zębom bolącym.
Bolenie zębów uśmierza/ z białym kadzidłem zarówno na nie przykładany. Języczku.
Języczka nabrzmiałość. Także Ślinogo:
Ślinogorz leczy/ warząc go w wodzie z Rożą/ i Gargaryzm często sobie czyniąc z tego. (Serap.) A jako Zeroaster uczy/ na gołym ciele na szyj noszony. Zębom.
W ząb wyprochniały bolejący kładąc go/ ból uśmierza. (Serap ) Paraliżu.
Slakiem zarażonym. Podagrze
Podagrykom. Artretice.
Artetycznym. Kaduku.
Niemocy padającej/ i wszelakim chorobom z zimnych flusów
im pusczáiąc. Tym sposobem Máćice záduszenie ćierpiącym pod nosem trzymány/ álbo z niego kurzáwę nosem w się biorąc leczy. Máćicy záduszo. Zębom bolącym.
Bolenie zębow vśmierza/ z białym kádźidłem zárowno ná nie przykłádány. Ięzyczku.
Ięzyczká nábrzmiáłość. Tákże Slinogo:
Slinogorz leczy/ wárząc go w wodźie z Rożą/ y Gárgáryzm często sobie czyniąc z tego. (Serap.) A iáko Zeroaster vczy/ ná gołym ciele ná szyi noszony. Zębom.
W ząb wyprochniáły boleiący kłádąc go/ bol vśmierza. (Serap ) Páráliżu.
Slákiem záráżonym. Podágrze
Podágrykom. Artretice.
Artetycznym. Káduku.
Niemocy padáiącey/ y wszelákim chorobom z źimnych flusow
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 193
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
czynić: Wziąć tego ziela z korzeniem/ Gruszczyczki/ Krwawniku/ Babki i z korzeniem. To w winie cierpkim/ albo w wodzie/ do trzeciej części wywrzenia/ warzyć: a przecedziwszy Miodku Rożanego przydać/ octu winnego ze dwie łyżce/ i trochę przywarzyć/ tym ciepło usta często płokać/ i długo trzymać. Także gargaryzm albo płokanie garłu charkając czynić. Nad które niemasz nic lepszego w tym przypadku płokania. Item.
Toż Sok tego ziela czyni/ także nim często usta ciepło płocząc. Gnilcu w uściech.
Gnilec w uściech goi/ tak Sok/ jako i płokanie/ wyższej opisane. Tok z krwi z nosa.
Krew
czynić: Wźiąć tego źiela z korzeniem/ Grusczyczki/ Krwáwniku/ Bábki y z korzeniem. To w winie ćierpkim/ álbo w wodźie/ do trzećiey częśći wywrzenia/ wárzyć: á przecedźiwszy Miodku Rożánego przydáć/ octu winnego ze dwie łyszce/ y trochę przywárzyć/ tym ćiepło vstá często płokáć/ y długo trzymáć. Tákże gárgáryzm álbo płokánie gárłu chárkáiąc czynić. Nád ktore niemász nic lepszeg^o^ w tym przypadku płokánia. Item.
Toż Sok tego źiela czyni/ tákże nim często vstá ćiepło płocząc. Gnilcu w vśćiech.
Gnilec w vśćiech goi/ ták Sok/ iáko y płokánie/ wyższey opisáne. Tok z krwi z nosá.
Kreẃ
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 249
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
francowate. Krostom wrzodom.
Krosty/ Wrzody/ Takowe w uściech leczy.
Liście warząc/ a tą wodą ciepło/ i często wymywając/ abo sokiem jego. Głowy boleniu.
Item, Sok z octen/ a z olejkiem rożanym zmieszany/ toż czyni ciepło płocząc/ głowy bolenie uśmierza tymże sokiem abo juchą liścia warzonego gargaryzm czyniąc. Gnilcu/ Kile.
Gnilec w uściech/ Kiłę/ Wrzodom ciało wyjadającym.
Wrzody złe ciało roziadające/ tak na miejscach skrytych i wstydliwych obojej płci/ goi/ często juchą tego ziela wymywając. Wnętrznościom zawrzedziałym i zranionym.
Wnętrznościom zawrzedziałym i zranionym. Urazom.
Urażonym/ Potłuczonym/
Potłuczonym w krzyżach/ Przerwanym/
fráncowáte. Krostom wrzodom.
Krosty/ Wrzody/ Tákowe w vśćiech leczy.
Liśćie wárząc/ á tą wodą ćiepło/ y często wymywáiąc/ ábo sokiem iego. Głowy boleniu.
Item, Sok z octen/ á z oleykiem rożánym zmieszány/ toż czyni ćiepło płocząc/ głowy bolenie vśmierza tymże sokiem ábo iuchą liśćia wárzonego gárgáryzm czyniąc. Gnilcu/ Kile.
Gnilec w vśćiech/ Kiłę/ Wrzodom ćiáło wyiádáiącym.
Wrzody złe ćiáło roziádáiące/ ták ná mieyscách skrytych y wstydliwych oboiey płći/ goi/ często iuchą tego źiela wymywáiąc. Wnętrznościom záwrzedźiáłym y zránionym.
Wnętrznośćiom záwrzedźiáłym y zránionym. Vrazom.
Vráżonym/ Potłuczonym/
Potłuczonym w krzyżách/ Przerwánym/
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 261
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
. Piguły na paralis i głosu utraconemu
Wziąć Bobrowych strojów ile kto chce/ i warzyć je w Rzepikowym soku. Potym prochu miałko z ziela tegoż utartego/ przydać coby do zagęszczenia było dosyć/ umieszać i piguły potoczyć/ z których pojednej pod językiem trzymać. (Plat.) Gargaryzm.
Płokanie też i gargaryzm z tychże rzeczy uczynić. Ale pierwej obie żyle pod językiem dać zaciąć. (Tenże) Paraliżem naruszonym w połowicy/ abo we wszystkim ciele/ Piguł tych dobrze często używać/ i także pod językiem trzymać: Także i gargaryzmu często używać ciepło. (Plat.) Księgi Pierwsze. Paralizu. Puchlinie/
Puchlinie
. Piguły ná párális y głosu vtráconemu
Wźiąć Bobrowych stroiow ile kto chce/ y wárzyć ie w Rzepikowym soku. Potym prochu miáłko z źiela tegoż vtártego/ przydáć coby do zágęsczenia było dosyć/ vmieszáć y piguły potoczyć/ z ktorych poiedney pod ięzykiem trzymáć. (Plat.) Gárgáryzm.
Płokánie też y gárgáryzm z tychże rzeczy vczynić. Ale pierwey obie żyle pod ięzykiem dáć záćiąć. (Tenże) Páráliżem náruszonym w połowicy/ ábo we wszystkim ćiele/ Piguł tych dobrze często vżywáć/ y tákże pod ięzykiem trzymáć: Tákże y gárgáryzmu często vżywáć ćiepło. (Plat.) Kśięgi Pierwsze. Párálizu. Puchlinie/
Puchlinie
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 276
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Rożanym miodkiem osłodzoną. Jadu pajęczego gonu
Pajęczemu gonu jadu/ jest osobliwym lekarstwem sok tego ziela pijąc/ a ziele na ranę plastrując (Dios. Zostrzałości gardła
Zostrzałość krztania/ abo piszczałki/ przez którą dech puszczamy/ gładką i wolną czyni: warząc korzenie jego w wodzie/ a potym osłodzić ciągnionym Cukrem/ a charkanie abo gargaryzm sobie często czynić co naciepłej. (Dios. Śliniogorz
Wrzód w gardle/ który Ślinogorzem zowią. Sok z świeżego ziela wyżęty/ leczy pijącego na raz ze dwanaście łyżek ciepło Także nim gargaryzm czyniąc. (Plin. Włośnej niemocy.
Boleści ciężkie w piesiach/ zwłaszcza białymgłowom/ którą Alsaharaujus 14. Rozdziale Praktyki swej. A
Rożánym miodkiem osłodzoną. Iádu páięczego gonu
Páięczemu gonu iádu/ iest osobliwym lekárstwem sok tego źiela pijąc/ á źiele ná ránę plástruiąc (Dios. Zostrzáłośći gárdłá
Zostrzáłość krztaniá/ ábo pisczałki/ przez ktorą dech pusczamy/ głádką y wolną czyni: wárząc korzenie iego w wodźie/ á potym osłodźić ćiągnionym Cukrem/ á chárkánie ábo gárgáryzm sobie często czynić co naćiepłey. (Dios. Sliniogorz
Wrzod w gárdle/ ktory Slinogorzem zowią. Sok z świeżego źiela wyżęty/ leczy pijącego ná raz ze dwánaśćie łyżek ćiepło Tákże nim gárgáryzm czyniąc. (Plin. Włośney niemocy.
Boleśći ćiężkie w pieśiách/ zwłasczá białymgłowom/ ktorą Alsaharauius 14. Rozdźiale Práktyki swey. A
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 299
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
przez którą dech puszczamy/ gładką i wolną czyni: warząc korzenie jego w wodzie/ a potym osłodzić ciągnionym Cukrem/ a charkanie abo gargaryzm sobie często czynić co naciepłej. (Dios. Śliniogorz
Wrzód w gardle/ który Ślinogorzem zowią. Sok z świeżego ziela wyżęty/ leczy pijącego na raz ze dwanaście łyżek ciepło Także nim gargaryzm czyniąc. (Plin. Włośnej niemocy.
Boleści ciężkie w piesiach/ zwłaszcza białymgłowom/ którą Alsaharaujus 14. Rozdziale Praktyki swej. A Arystoteles w siódmych księgach o Przyrodzeniu zwierząt/ Morbum Pilarem, zowią/ to jest/ Włosna niemoc. Gdyby kto z trafunku wypił włos długi Białogłowski/ leczy. Liścia tego ziela z świniem
przez ktorą dech pusczamy/ głádką y wolną czyni: wárząc korzenie iego w wodźie/ á potym osłodźić ćiągnionym Cukrem/ á chárkánie ábo gárgáryzm sobie często czynić co naćiepłey. (Dios. Sliniogorz
Wrzod w gárdle/ ktory Slinogorzem zowią. Sok z świeżego źiela wyżęty/ leczy pijącego ná raz ze dwánaśćie łyżek ćiepło Tákże nim gárgáryzm czyniąc. (Plin. Włośney niemocy.
Boleśći ćiężkie w pieśiách/ zwłasczá białymgłowom/ ktorą Alsaharauius 14. Rozdźiale Práktyki swey. A Aristoteles w śiodmych kśięgách o Przyrodzeniu źwierząt/ Morbum Pilarem, zowią/ to iest/ Włosna niemoc. Gdyby kto z tráfunku wypił włos długi Białogłowski/ leczy. Liśćia tego źiela z świniem
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 299
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
