Arctoa jest incognita, bo jeszcze nie zlustrowana zupełnie, lubo tam odkryte nie dawno Groenlandia, Spicberga, albo Neuland, Islandia, Nova Zemla, w których Lud ubogi rybami żyje i zwierzyną, skorą się odziewa Znalezione świeżo Morze Hiperborejskie, i dwie Freta, albo Ciasne Morza Wajgats i Davids. Anglikowie, Belgowie, i Holandowie w Nawigacjach w Świecie najdoskonalsi, Heroicis Ausibus, puszczali się na Północe Morze, nowych szukając Krajów, tojest do Tartaryj, Chin, Japonii viam aperiendo, i swej ciekawości satisfacturi; ale częścią strasznemi nawałnościami, częścią zimnami wniwecz obróceni nieznośnemi, inni infectis rebûs do Anglii powrócili, inni tandem amplius non visi, będąc albo
Arctoa iest incognita, bo ieszcze nie zlustrowana zupełnie, lubo tám odkryte nie dawno Groenlandia, Spitzberga, albo Neuland, Islandia, Nova Zemla, w ktorych Lud ubogi rybami żyie y zwierzyną, skorą się odziewa Znalezione swieżo Morze Hyperboreyskie, y dwie Freta, albo Ciasne Morza Waygats y Davids. Anglikowie, Belgowie, y Hollandowie w Nawigacyach w Swiecie naydoskonalsi, Heroicis Ausibus, puszczali się na Pułnocne Morze, nowych szukaiąc Kraiow, toiest do Tartaryi, Chin, Iaponii viam aperiendo, y swey ciekawości satisfacturi; ale częścią strasznemi nawałnościami, częścią zimnami wniwecz obroceni nieznośnemi, inni infectis rebûs do Anglii powrocili, inni tandem amplius non visi, będąc albo
Skrót tekstu: ChmielAteny_I
Strona: 556
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 1
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1755
Data wydania (nie wcześniej niż):
1755
Data wydania (nie później niż):
1755
Lineam meridionalem, ale z linii tej na południe albo pułnoc nie co declinat; w Europie nadaje się ad ortum, bo tu więcej ziemi, niżeli na Zachodzie: gdzie na samej tylko Insule de Corvo, albo krukowej jednej z Insuł Azores albo Flandryiskich w Afryce nazwanych, a nadrugiej Insule Java mniejszej, Hiszpani i Holandowie zważyli, że ćale acus Magnetica z Linii Merydionalnej na żadną nie schyla się stronę, lecz trzyma rectilinium: dlatego Matematycy na miejscach przerzeczonych lokują Cyrkuł Primum Meridianum. Na Morza także Atlanckiego srzodku, taż acus swojej na żadnę stronę nie ma deklinacyj jako świadczą mądrzy morscy Peregrynanci, Pater Faillandier płynący do Indyj Orientalnej Roku 1711
Lineam meridionalem, ale z linii tey na południe albo pułnoc nie co declinat; w Europie nadaie się ad ortum, bo tu więcy ziemi, niżeli na Zachodzie: gdzie na samey tylko Insule de Corvo, albo krukowey iedney z Insuł Azores albo Flandryiskich w Afryce nazwanych, a nadrugiey Insule Iava mnieyszey, Hiszpani y Holandowie zważyli, że ćale acus Magnetica z Linii Meridionalney na żadną nie schyla się stronę, lecz trzyma rectilinium: dlatego Matematycy na mieyscach przerzeczonych lokuią Cyrkuł Primum Meridianum. Na Morzá także Atlanckiego srzodku, taż acus swoiey na żadnę stronę nie ma deklinacyi iako swiadczą mądrzy morscy Peregrynanci, Pater Faillandier płynący do Indyi Oryentalney Roku 1711
Skrót tekstu: ChmielAteny_I
Strona: 657
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 1
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1755
Data wydania (nie wcześniej niż):
1755
Data wydania (nie później niż):
1755
w Krainie Koromandelii; Wiary Z. rzucone Semina przez Misionarzów. W samej Piskaryj liczono Chrześcijan po dwakroć sto tysięcy, po sto 30 tysięcy. W Krainie Malabarskiej, lubo Poganie są Królowie, przecież i tam Z. Ksawery 140 fundował Kościołów. Roku 1607 liczono tam Chrześcijan 130 tysięcy. Teraz ich tam mniej, bo Holandowie mający tam posessiones suas; o zysk fortunny, a nie o duszny ubijają się, że są Akatolicy, nie mają zelum Katolicum; jednak tu są Misionarze OO. Jezuici Za Gangiesem Rzeką w Królestwie Pegu, opowiadana Wiara prawdziwa, i Roku 1597 ufundowana była nie zle, ale dla ciężkich Wojen nie utrzymana, jednak nie
w Krainie Koromandelii; Wiary S. rzucone Semina przez Missionarzow. W samey Piskarii liczono Chrześcian po dwakroć sto tysięcy, po sto 30 tysięcy. W Krainie Malabarskiey, lubo Poganie są Krolowie, przecież y tam S. Xawery 140 fundował Kościołow. Roku 1607 liczono tam Chrześcian 130 tysięcy. Teraz ich tam mniey, bo Hollandowie maiący tam posessiones suas; o zysk fortunny, a nie o duszny ubiiaią się, że są Akatolicy, nie maią zelum Catholicum; iednak tu są Missionarze OO. Iezuici Za Gangiesem Rzeką w Krolestwie Pegu, opowiadana Wiara prawdziwa, y Roku 1597 ufundowana była nie zle, ale dla cięszkich Woien nie utrzymana, iednak nie
Skrót tekstu: ChmielAteny_I
Strona: 1014
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 1
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1755
Data wydania (nie wcześniej niż):
1755
Data wydania (nie później niż):
1755
. Alexander de Rhodos Jezuitą z Towarzysami nawrócił Pogan na 30 tysięcy do Chrystusa, po dziś dzień krzewi się Religia, na 200. Kościołów i Oratoriorum tam mające, i bardzo nabożnych, i statecznych Katolików.
W Królestwie Kochmenińskim; także od Roku 1624 do czasów Naszych, konserwuje się znajomość, i cześć Chrystusowa, lubo Holandowie są poniekąd na przeszkodzie.
W Państwie Chińskim, dawno Święta Chrystusowa ogłoszona Ewangelia Z. Potym znowu rozżarzona i rozszerzona przez OO. Misionarzów Soc: IESU to jest przez X. Michała Rogeriusza A. D. 1572 przez Mateusza Rikciusza Matematyka, przez Adama Schalla Kolończyka nie pośledniego in Mathematicis et Fidei rebuz, którego staraniem
. Alexander de Rhodos Iezuitą z Towarzysami nawrocił Pogan na 30 tysięcy do Chrystusa, po dziś dzień krzewi się Religia, na 200. Kościołow y Oratoriorum tam maiące, y bardzo nabożnych, y statecznych Katolikow.
W Krolestwie Kochmeninskim; także od Roku 1624 do czasow Naszych, konserwuie się znaiomość, y cześć Chrystusowa, lubo Hollandowie są poniekąd na przeszkodzie.
W Państwie Chińskim, dawno Swięta Chrystusowa ogłoszona Ewangelia S. Potym znowu rozżarzona y rozszerzona przez OO. Missionarzow Soc: IESU to iest przez X. Michała Rogeriusza A. D. 1572 przez Mateusza Rikciusza Matematyka, przez Adama Schalla Kolończyka nie pośledniego in Mathematicis et Fidei rebus, ktorego staraniem
Skrót tekstu: ChmielAteny_I
Strona: 1015
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 1
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1755
Data wydania (nie wcześniej niż):
1755
Data wydania (nie później niż):
1755
ftuctuare et nutare. Owszem na wszystkich 50 Insułach Hiszpańskich są Augustianie, Dominikanie, Franciszkanie, Jezuici, z których samych było Misionarzów ad praedicandum Evangelium 60 Roku 1680.
Na Molukceńskich Insułach, gdy je opanowali Luzitanie i Hiszpani, Z. Franciszek Ksawery zasiał Semina zbawienia, na kilka kroć sto tysięcy Obywatelów BOGU pozyskawszy. Lecz Holandowie też Insuły Hiszpanom vi armorum wydarłszy, razem wydarli i nadzieję krzewienia dalszego tam Wiary Świętej. Ci bowiem będąc Akatolikami, nie mają w sobie Zelum o Ludzkie zbawienie, wolą handlować, niż Apostołować, do wagi i miary bardziej, niż do Wiary ochotniejsi. Na Insułach Sondyckich, Mahometańska utrzymuje się Religia; a Chrześcijanom jeśli
ftuctuare et nutare. Owszem na wszystkich 50 Insułach Hiszpańskich są Augustianie, Dominikanie, Franciszkanie, Iezuici, z ktorych samych było Missionarzow ad praedicandum Evangelium 60 Roku 1680.
Na Molukceńskich Insułach, gdy ie opanowali Luzitanie y Hiszpani, S. Franciszek Xawery zasiał Semina zbawienia, na kilka kroć sto tysięcy Obywatelow BOGU pozyskawszy. Lecz Hollandowie też Insuły Hiszpanom vi armorum wydarłszy, razem wydarli y nadzieię krzewienia dalszego tam Wiary Swiętéy. Ci bowiem będąc Akatolikami, nie maią w sobie Zelum o Ludzkie zbawienie, wolą handlować, niż Apostołować, do wagi y miary bardziey, niż do Wiary ochotnieysi. Na Insułach Sondickich, Machometańska utrzymuie się Religia; a Chrześcianom ieśli
Skrót tekstu: ChmielAteny_I
Strona: 1016
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 1
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1755
Data wydania (nie wcześniej niż):
1755
Data wydania (nie później niż):
1755
mianowicie o Stawach, Groblach etc. Z Z Z. Sady, vide Ogród Włoski, item Drzewa.
STAW, GROBLE, RYBY; jak koło stawów chodzić, potrzeba się tego nauczyć: nie lada kto tego dokaże. Stawniczy ma się długą wtym wycwiczyć eksperiencją, aby mógł legem ponere aquis. Dobrze się Anglikowie, Holandowie, rozumieją z wodami, dla tego do nich wodą alias Okrętami płyną bogactwa. co i Polakom żeglowne dodają rzeki Wisła, San, Bug, Narew etc etc. Kto tedy, koło Stawów ma dozór, ma się nauczyć od Majstrów i Praktyków, jak wody zastawiać, groble sypać. Groble tedy jeśli denovo sypać przychodzi
mianowicie o Stawach, Groblach etc. S S S. Sady, vide Ogrod Włoski, item Drzewa.
STAW, GROBLE, RYBY; iák koło stawow chodzić, potrzeba się tego nauczyć: nie lada kto tego dokaże. Stawniczy ma się dlugą wtym wycwiczyć experyencyą, aby mogł legem ponere aquis. Dobrze się Anglikowie, Hollandowie, rozumieią z wodami, dla tego do nich wodą alias Okrętami płyną bogactwa. co y Polakom żeglowne dodaią rzeki Wisła, San, Bug, Narew etc etc. Kto tedy, koło Stáwow ma dozor, ma się nauczyć od Máystrow y Praktykow, iak wody zastawiać, groble sypać. Groble tedy iezli denovo sypać przychodzi
Skrót tekstu: ChmielAteny_III
Strona: 464
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 3
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1754
Data wydania (nie wcześniej niż):
1754
Data wydania (nie później niż):
1754
Azyj Większej pod Taurem górą, zwany od Miasta Sera, których Kraj Seryca: u nich jedwabiu inwencja stała się. Są bardzo wstrzemiezliwi, sprawiedliwi, spokojni, po lat 200 żyjący.
SVEVI Swewowie, albo Szwabowie obszernie olim panujący, bellicosissimi Populi przy Bałtyckim morzu Sedes mający swoje, dziś tam są Skonowie, Szwedzi, Holandowie, Norwergowie, Botnijczykowie, Finnowie, Skrytofinnowie, Lapiowie, Biarmiowie według Kluweriusza. Rzeka też od Swewów nazwała się Svevus, a morze Bałtyckie Mare Svevicum. Mieszkali olim między Elbą i Wiadrem rzekami Swewowie, potym nad Dunajem. Na miejsca ich nastąpili Wenedowie, a natych miejsce Slawowie. Svevi tedy z swego namienionego ruszywszy
Azyi Większey pod Taurem gorą, zwany od Miásta Sera, ktorych Kray Serica: u nich iedwabiu inwencya stała się. Są bardzo wstrzemiezliwi, sprawiedliwi, spokoyni, po lat 200 żyiący.
SVEVI Swewowie, albo Szwabowie obszernie olim panuiący, bellicosissimi Populi przy Baltyckim morzu Sedes maiący swoie, dziś tam są Skonowie, Szwedzi, Hollandowie, Norwergowie, Botniyczykowie, Finnowie, Skrytofinnowie, Lappiowie, Biarmiowie według Kluweriusza. Rzeka też od Swewow nazwała się Svevus, á morze Báltyckie Mare Svevicum. Mieszkali olim między Elbą y Wiadrem rzekami Swewowie, potym nád Dunaiem. Na mieysca ich nástąpili Wenedowie, a natych mieysce Slawowie. Svevi tedy z swego namienionego ruszywszy
Skrót tekstu: ChmielAteny_IV
Strona: 160
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 4
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1756
Data wydania (nie wcześniej niż):
1756
Data wydania (nie później niż):
1756
Boziusza tyle Dusz Pogańskich przez lat 11. pozyskał BOGU, ile przez lat 500 ich Heretycy w Świecie nie utracili.
Jan V. Król Luzytański za wieków naszych od Benedykta XIV Papieża otrzymał tytuł dla siebie i Królów Następców tamecznych Fidelissimi DEO . W Portugalii (jedno co i Luzytanii) Pomarańcze bardzo wielkie i najwyśmienitsze; które Holandowie zowią Sina apel; tojest: Chińskie jabłko gdyż stamtąd eksportowane i w Mieście Bellem, alias Betleem, leżącym w Prowincyj Algarbii w Ogrodzie Klasztornym OO. Hieronimianów szczepione Jest jeszcze szczep ów Pomarańczowy z Chin przywieziony, z którego koło Bellem Miasta namienionego koło Sakwitu Feriery, całe lasy rozmnożone pomarańczowe. Drudzy Geografowie te Miasteczko Bellem kładą
Boziusza tyle Dusz Pogańskich przez lát 11. pozyskał BOGU, ile przez lat 500 ich Heretycy w Swiecie nie utracili.
Ian V. Krol Luzytański za wiekow naszych od Benedykta XIV Papieżá otrzymał tytuł dla siebie y Krolow Następcow tamecznych Fidelissimi DEO . W Portugalii (iedno co y Luzytanii) Pomarańcze bardzo wielkie y naywysmienitsze; ktore Hollandowie zowią Sina appel; toiest: Chińskie iabłko gdyż ztamtąd exportowane y w Mieście Bellem, alias Bethleem, leżącym w Prowincyi Algarbii w Ogrodzie Klasztornym OO. Hieronymianow szczepione Iest ieszcze szczep ow Pomarańczowy z Chin przywieziony, z ktorego koło Bellem Miasta namienionego koło Sakwitu Feriery, całe lasy rozmnożone pomarańczowe. Drudzy Geografowie te Miasteczko Bellem kładą
Skrót tekstu: ChmielAteny_IV
Strona: 178
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 4
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1756
Data wydania (nie wcześniej niż):
1756
Data wydania (nie później niż):
1756
, Kryształ: z Niemiec zboże, wino Ryńskie, drzewa, roboty Norymberskie, Auszpurskie: z Grecyj wino kretyckie, tojest Alakant, Malvanticum to jest małmazję, muscatum tojest muszkatele figi, jedwab, bawełnę, z Północych krajów tłustość z Wielorybów albo tron, Sobole, i inne drogie futra, ryby, śledzie: Sami Holandowie łowią i przedają śledzi najwięcej. Te sa- Geografia Generalna i partykularna
me Miasto Amsterdam pomnaża się w budynki, pałace, bogactwa. Najmniej co dnia ma intraty 50 tysięcy złotych Ryńskich: Też Miasto ma ObywateJów więcej nad 3kroć stotysięcy, Domów na 55 tysięcy, jedne z nich na palach i kratach stoją, inne marmurami adornowane
, Krzyształ: z Niemiec zboże, wino Ryńskie, drzewá, roboty Norymberskie, Auszpurskie: z Grecyi wino kretyckie, toiest Alakant, Malvanticum to iest małmazyę, muscatum toiest muszkatele figi, iedwab, bawełnę, z Pułnocnych kraiow tłustość z Wielorybow albo tron, Sobole, y inne drogie futra, ryby, sledzie: Sami Hollandowie łowią y przedaią sledzi naywięcey. Te sa- Geografia Generalna y partykularna
me Miasto Amsterdam pomnaża się w budynki, pałace, bogactwà. Náymniey co dnia ma intraty 50 tysięcy złotych Ryńskich: Też Miasto ma ObywateIow więcey nad 3kroć stotysięcy, Domow na 55 tysięcy, iedne z nich na palach y kratach stoią, inne marmurami adornowane
Skrót tekstu: ChmielAteny_IV
Strona: 242
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 4
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1756
Data wydania (nie wcześniej niż):
1756
Data wydania (nie później niż):
1756
, gdzie septentrionalny West, i Ost, Indyjska Societas, albo Bractwo kupieckie swoje składają towary. Tam co dzień po sześć set, po tysiąc okrętów przychodzi. Tu Syryjczykowie, Arabowie, Persowie, Indyjczykowie, Japończykowie, Chińczykowie, przybywają z towarami, interestami, i po Europe skie towary. Z tak znacznego Miasta uczynili Holandowie Zamek niezbożności, kasztel rozbójników, gdyż tu wszyscy zbiegowie, i źli mają Asylum dla siebie wszystkie sekty żadnej nie cierpią persekucyj, oprócz Katolików, którzy ledwie 40 domów mają prywatnych dla nabożeństwa. Desertor Wiary, służby wojennej, Apostata tu ma protekcją. Wtej samej Prowincyj Holandii, Miasto LEJDEN, u Łacinników LUGDUNUM Batavorum dla
, gdzie septentryonalny West, y Ost, Indyiska Societas, albo Bractwo kupieckie swoie składaią towary. Tam co dzień po sześć set, po tysiąc okrętow przychodzi. Tu Syriyczykowie, Arabowie, Persowie, Indiyczykowie, Iapończykowie, Chinczykowie, przybywaią z towarami, interestami, y po Europe skie towary. Z tak znacznego Miásta uczynili Hollandowie Zamek niezbożności, kasztel rozboynikow, gdyż tu wszyscy zbiegowie, y zli maią Asylum dla siebie wszystkie sekty żadney nie cierpią persekucyi, oprocz Katolikow, ktorzy ledwie 40 domow maią prywatnych dla nabożeństwa. Desertor Wiáry, służby woienney, Apostata tu ma protekcyą. Wtey sámey Prowincyi Hollandii, Miasto LEYDEN, u Łacinnikow LUGDUNUM Batavorum dla
Skrót tekstu: ChmielAteny_IV
Strona: 243
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 4
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1756
Data wydania (nie wcześniej niż):
1756
Data wydania (nie później niż):
1756
