Szwedzi sromotnie okrzeszą; Żadna blizna takiego nie zarości strupu, Aże możnym Augustom przyszło do okupu. Hiszpan, który świat w morskim okrążył zatopię, Co nań złoto bogata Ameryka kopie, Tyle koron trzymając, aż i antypody, Musi iść z poddanymi do miru, do zgody, I którym wczora: chłopi, dziś Holendrom pisze: Przyjaciele, sąsiedzi, moi towarzysze! Żałosnym rozerwane nucą Węgry trenem; Wykupiła się Szwedom Dani ja Schonenem. Patrzaj na tron Neptunów, choć w pół morza stoi, I bogu się przeciwnej fortuny okroi: Jeszcze swej nie opłacze Wenecja Krety. Powszechna tu natura rzeczy winna, nie ty, Gdy pięć lat wytrzymawszy
Szwedzi sromotnie okrzeszą; Żadna blizna takiego nie zarości strupu, Aże możnym Augustom przyszło do okupu. Hiszpan, który świat w morskim okrążył zatopię, Co nań złoto bogata Ameryka kopie, Tyle koron trzymając, aż i antypody, Musi iść z poddanymi do miru, do zgody, I którym wczora: chłopi, dziś Holendrom pisze: Przyjaciele, sąsiedzi, moi towarzysze! Żałosnym rozerwane nucą Węgry trenem; Wykupiła się Szwedom Dani ja Schonenem. Patrzaj na tron Neptunów, choć w pół morza stoi, I bogu się przeciwnej fortuny okroi: Jeszcze swej nie opłacze Wenecyja Krety. Powszechna tu natura rzeczy winna, nie ty, Gdy pięć lat wytrzymawszy
Skrót tekstu: PotFrasz1Kuk_II
Strona: 11
Tytuł:
Ogród nie plewiony
Autor:
Wacław Potocki
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
wiersz
Rodzaj:
liryka
Gatunek:
fraszki i epigramaty
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1677
Data wydania (nie wcześniej niż):
1677
Data wydania (nie później niż):
1677
Tekst uwspółcześniony:
tak
Tytuł antologii:
Dzieła
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Leszek Kukulski
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Warszawa
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Państwowy Instytut Wydawniczy
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1987
daleko więcej jest odkrytych i znajomych krajów około polum północego, a niżeli południowego. Atoli do subpolarnego kraju północego biorąc od Europy ku polum, należą Islandia, Groenlandia dawna, i wyspa nowej Zemli. Biorąc od Ameryki północej, należą, Nowa Groenlandia, Nowa Britannia, Nowa Dania. Dalej ku polum północemu postąpić lubo ciekawym Holendrom, chcącym się przebierać Oceanem, mimo Europę i Azją do Chin, niepozwoliło morze lodowate, które że nierychło puszcza, prędko na nowe marznie, i ustawiczną prawie od roku do roku konserwuje miejscami krę i lody, z tych przyczyn jest okrętem nieprzebyte. EUROPA
LV. EUropa od innych części ziemi wprawdzie najmniejsza, ale
dáleko więcey iest odkrytych y znáiomych kráiow około polum pułnocnego, á niżeli południowego. Atoli do subpolárnego kráiu pułnocnego biorąc od Europy ku polum, náleżą Jslandia, Groenlandia dáwna, y wyspá nowey Zemli. Biorąc od Ameryki pułnocney, náleżą, Nowá Groenlandia, Nowá Britannia, Nowá Dania. Daley ku polum pułnocnemu postąpić lubo ciekáwym Hollendrom, chcącym się przebierać Oceánem, mimo Europę y Azyą do Chin, niepozwoliło morze lodowáte, ktore że nierychło puszczá, prędko ná nowe márznie, y ustáwiczną práwie od roku do roku konserwuie mieyscámi krę y lody, z tych przyczyn iest okrętem nieprzebyte. EUROPA
LV. EUropá od innych części ziemi wpráwdzie náymnieyszá, ále
Skrót tekstu: BystrzInfGeogr
Strona: E3
Tytuł:
Informacja geograficzna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Drukarnia:
Drukarnia lubelska Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
. 16. Awa Stołeczne Królestwa tegoż imienia w Indiach Wschodnich. 17. Pegu Stołeczne Królestwa tegoż nazwiska. 18. Siam Stołeczne Królestwa tegoż imienia. 19. Kamboje Stołeczne Królestwa tegoż imienia. 20 Malaka Stołeczne Poł-wyspu i Królestwa tegoż imienia: Portugalczykowie to Królestwo wydarli Indianom, a teraz się dostało Holendrom. 21. Batavia Stołeczne wyspy Jaksa : tu największy handel prowadzą Europejczykowie z Indianami, i to jest najznaczniejszy Kawałek w Indiach Holendrów. 22. Manilla stołeczne wyspu Luson, który od imienia swego miasta także się Manillą nazywa, należy do Hiszpanów. 23. Makao. 24. Kanton. 25. Nankin te trzy miasta
. 16. Awa Stołeczne Krolestwa tegoż imienia w Indyach Wschodnich. 17. Pegu Stołeczne Krolestwa tegoż nazwiska. 18. Siam Stołeczne Krolestwa tegoż imienia. 19. Kamboye Stołeczne Krolestwa tegoż imienia. 20 Malaka Stołeczne Poł-wyspu y Krolestwa tegoż imienia: Portugalczykowie to Krolestwo wydarli Indyanom, a teraz się dostało Hollendrom. 21. Batavia Stołeczne wyspy Jaxa : tu naywiększy handel prowadzą Europeyczykowie z Indyanami, y to iest nayznacznieyszy Kawałek w Indyach Holendrow. 22. Manilla stołeczne wyspu Luson, ktory od imienia swego miasta także się Manillą nazywa, należy do Hiszpanow. 23. Makao. 24. Kanton. 25. Nankin te trzy miasta
Skrót tekstu: SzybAtlas
Strona: 232
Tytuł:
Atlas dziecinny
Autor:
Dominik Szybiński
Drukarnia:
Michał Groell
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
astronomia, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1772
Data wydania (nie wcześniej niż):
1772
Data wydania (nie później niż):
1772
Bimmilipatan, i Guadavar. COROMANDEL.
TEn Brzeg ciągnie się nad Morzem od Kapu zwanego Negapatan na Południe aż do rzeki Aremogan na Pułnoc. Graniczy z Tamul, Gingi, i taniaor, ma dobrych kilka Porotw, jako. NEGAPATAN w Księstwie Taniaor, blisko Kapu Negapatan, i Księstwa Madury, należało do Portugalów, ale Holendrom się dostało i są Panami tego miejsca. TANGEBAR ma Port dobry Danowie tam handel trzymają, i Fortecę zwaną Daneburg. MELIAPUR należy do Króla Golkondy, ale Portugalowie je trzymają i erygowali tu Biskupstwo pod Imieniem Z. Tomasza, który tu miał być umęczony według tradycyj Kraju. Inne Miasta ma Sandrapatan, Paliacata i Gueldria.
Bimmilipatan, y Guadavar. COROMANDEL.
TEn Brzeg ciągnie się nád Morzem od Kápu zwánego Negapatan ná Południe áż do rzeki Aremogan ná Pułnoc. Grániczy z Tamul, Gingi, y tanjaor, ma dobrych kilka Porotw, iáko. NEGAPATAN w Xięstwie Tanjaor, blisko Kápu Negapatan, y Xięstwa Madury, należáło do Portugallow, ále Holendrom się dostało y są Panami tego mieyscá. TANGEBAR ma Port dobry Dánowie tám handel trzymáią, y Fortecę zwáną Daneburg. MELIAPUR náleży do Krola Golkondy, ále Portugallowie ie trzymáią y erygowáli tu Biskupstwo pod Imieniem S. Tomasza, ktory tu miáł bydź umęczony według tradycyi Kráiu. Inne Miástá ma Sandrapatan, Paliacata y Gueldrya.
Skrót tekstu: ŁubŚwiat
Strona: 594
Tytuł:
Świat we wszystkich swoich częściach
Autor:
Władysław Aleksander Łubieński
Drukarnia:
Wrocławska Akademia Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Wrocław
Region:
Śląsk
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
relacje
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1740
Data wydania (nie wcześniej niż):
1740
Data wydania (nie później niż):
1740
, wyciąc kazał, co się miało stać na początku ostatniego Wieku. Japonowie są wzrostu i stanu wyskokiego, mocni i trwali, okrutni, źli, wojenni, zażywają przeciw nieprzyjacielowi wszelkiego oręża ognistego, szabel, kopij, strzał, nienawidzą kłamstwo, kradzierz, obmowy i przysięgi, jako i Cudzoziemców, i tylko jednym Holendrom pozwalają handlować w Państwach swoich, i to kiedy okręty ich przychodzą to ich najpierwej dysarmują, a potym spisują wszystko co jest w okręcie, i jak już napakują Holendrowie czym inszym na zamian Okręty, dopiero wyjezdzającym z Wyspy oddają wszystko co ich jest, naznaczywszy im pierwej dzień wyjazdu ich. Sprawiedliwość zupełna w ich rządzie panuje
, wyciąc kázáł, co się miáło stáć ná początku ostátniego Wieku. Japonowie są wzrostu y stánu wyskokiego, mocni y trwáli, okrutni, źli, woienni, záżywáią przeciw nieprzyiácielowi wszelkiego orężá ognistego, szábel, kopiy, strzáł, nienáwidzą kłámstwo, krádzierz, obmowy y przysięgi, iáko y Cudzoziemcow, y tylko iednym Holendrom pozwalaią hándlowáć w Páństwách swoich, y to kiedy okręty ich przychodzą to ich naypierwey dysarmuią, á potym spisuią wszystko co iest w okręcie, y iák iuż nápákuią Holendrowie czym inszym ná zámián Okręty, dopiero wyiezdzáiącym z Wyspy oddáią wszystko co ich iest, náznáczywszy im pierwey dzień wyiázdu ich. Spráwiedliwość zupełná w ich rządzie panuie
Skrót tekstu: ŁubŚwiat
Strona: 606
Tytuł:
Świat we wszystkich swoich częściach
Autor:
Władysław Aleksander Łubieński
Drukarnia:
Wrocławska Akademia Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Wrocław
Region:
Śląsk
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
relacje
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1740
Data wydania (nie wcześniej niż):
1740
Data wydania (nie później niż):
1740
ta Wyspa bydło, owce, słonie, tak Domowe, jako i dzikie, Węże wielkości niezwyczajnej. Wyspa ta dzieli się na 3. Części. 1. zwana Cejlan Holenderski, który w sobie zamyka wszystkie brzegi Morskie i Kaneland gdze cynamon się rodzi. Wyspy także pobliższe Jafanapatan, Manar, i Calpentin te wszystkie podlegają Holendrom, którzy tam mają pryncypalniejsze Miasta Jafanapatan, Trinquilemale, Cotiar, Jale, Mature, Pontogalle, Calture, Negombo, Chilao, i Colombo. Cejlanowie i Indowie nazywają tę Wyspę Tenaryssim, to jest: delicje Ziemskie, a dawni nazywali Taprobana. Druga Część jest na Południe zwana Candea mająca tytuł Królestwa. Trzecia Część
tá Wyspá bydło, owce, słonie, ták Domowe, iáko y dzikie, Węże wielkośći niezwyczáyney. Wyspá ta dzieli się na 3. Częśći. 1. zwáná Ceylan Holenderski, ktory w sobie zámyká wszystkie brzegi Morskie y Káneland gdze cynamon się rodzi. Wyspy tákże pobliższe Jáffanapatan, Manar, y Calpentin te wszystkie podlegáią Holendrom, ktorzy tam máią pryncypalnieysze Miástá Jaffanapatan, Trinquilemale, Cotiar, Jale, Mature, Pontogalle, Calture, Negombo, Chilao, y Colombo. Ceylanowie y Indowie názywáią tę Wyspę Tenarissim, to iest: delicye Ziemskie, á dáwni názywáli Taprobáná. Druga Część iest ná Południe zwáná Candea máiącá tytuł Krolestwá. Trzecia Część
Skrót tekstu: ŁubŚwiat
Strona: 607
Tytuł:
Świat we wszystkich swoich częściach
Autor:
Władysław Aleksander Łubieński
Drukarnia:
Wrocławska Akademia Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Wrocław
Region:
Śląsk
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
relacje
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1740
Data wydania (nie wcześniej niż):
1740
Data wydania (nie później niż):
1740
Tombur, Genehoa i wiele innych w Mapie wyrażonych. Oblane Rzeką Niger albo czarną na w zdłuż przez cały Kraj, która posila ziemię pożytkującą w ryż, len, bawełnę, przytym obfituje w miody, a góry w złoto, srebro, i Miedź. Tameczni obywatele handlują najwięcej ludźmi i niewolnikami których zaprzedają Hiszpanom, Holendrom, Portugalom i gdzie kogo mogą zachwycić z Pogranicznych to łapają, i przedają za niewolników i często własne żony i dzieci. Tombut, Madynga, i Cano są najznaczniejsze Królestwa w Nigrytyj, gdzie lubo Powietrze górace jednak zdrowe. TOMBUT Królestwo jest najobszerniejsze i pożytkujące w wszelką żywność z przyczyny rzeki Nigru która je oblewa. Król
Tombur, Genehoa y wiele innych w Mappie wyráżonych. Obláne Rzeką Niger álbo czárną ná w zdłuż przez cáły Kráy, ktorá posila ziemię pożytkuiącą w ryż, len, báwełnę, przytym obfituie w miody, á gory w złoto, srebro, y Miedź. Támeczni obywátele handluią náywięcey ludzmi y niewolnikámi ktorych záprzedáią Hiszpanom, Holendrom, Portugállom y gdzie kogo mogą záchwycić z Pogránicznych to łápaią, y przedáią zá niewolnikow y często włásne żony y dzieci. Tombut, Mádingá, y Cáno są náyznácznieysze Krolestwa w Nigrytyi, gdzie lubo Powietrze gorace iednák zdrowe. TOMBUT Krolestwo iest nayobszernieysze y pożytkuiące w wszelką żywność z przyczyny rzeki Nigru ktora ie oblewa. Krol
Skrót tekstu: ŁubŚwiat
Strona: 619
Tytuł:
Świat we wszystkich swoich częściach
Autor:
Władysław Aleksander Łubieński
Drukarnia:
Wrocławska Akademia Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Wrocław
Region:
Śląsk
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
relacje
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1740
Data wydania (nie wcześniej niż):
1740
Data wydania (nie później niż):
1740
nowy London, Kap Charlestown, Dorkester, Cambridga, Fort Z. Georgii, Nova Plimust, Reudyng, i Salem. BOSTON Miasto najznaczniejsze ma Port dobry. PAŃSTWA AMERYKI PUŁNOCNEJ. V. NOWY JORK
HOlendrowie byli Panami tej Prowincyj, której Północa strona zwana była Kraj niższy Nowy, a Południowa Szwecja Nowa, Anglowie ją Holendrom odebrali R. 1669. i nazwali Nowa Jork. NOWA JORK Miasto Stołeczne obronione mocną Cytadellą, położone nakształt na Wyspie, odebrane Holendrom przez Anglów R. 1666. Są tu i inne Miasta, lub Kolonie Angielskie, zwane: Nassaw, Elsemburg, Chrystiana, i Gotemburg. Nowa Jork ma swój Port dobry
nowy London, Kap Charlestown, Dorkester, Cambridga, Fort S. Georgii, Nova Plimust, Reuding, y Salem. BOSTON Miásto náyznácznieysze ma Port dobry. PANSTWA AMERYKI PUŁNOCNEY. V. NOWY JORK
HOlendrowie byli Panámi tey Prowincyi, ktorey Pułnocná stroná zwáná była Kráy niższy Nowy, á Południowá Szwecya Nowa, Anglowie ią Holendrom odebráli R. 1669. y názwáli Nowa Jork. NOWA JORK Miásto Stołeczne obronione mocną Cyttadellą, położone náksztáłt ná Wyspie, odebráne Holendrom przez Anglow R. 1666. Są tu y inne Miástá, lub Kolonie Angielskie, zwáne: Nassaw, Elsemburg, Christiana, y Gotemburg. Nowá Jork ma swoy Port dobry
Skrót tekstu: ŁubŚwiat
Strona: 638
Tytuł:
Świat we wszystkich swoich częściach
Autor:
Władysław Aleksander Łubieński
Drukarnia:
Wrocławska Akademia Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Wrocław
Region:
Śląsk
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
relacje
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1740
Data wydania (nie wcześniej niż):
1740
Data wydania (nie później niż):
1740
ma Port dobry. PAŃSTWA AMERYKI PUŁNOCNEJ. V. NOWY JORK
HOlendrowie byli Panami tej Prowincyj, której Północa strona zwana była Kraj niższy Nowy, a Południowa Szwecja Nowa, Anglowie ją Holendrom odebrali R. 1669. i nazwali Nowa Jork. NOWA JORK Miasto Stołeczne obronione mocną Cytadellą, położone nakształt na Wyspie, odebrane Holendrom przez Anglów R. 1666. Są tu i inne Miasta, lub Kolonie Angielskie, zwane: Nassaw, Elsemburg, Chrystiana, i Gotemburg. Nowa Jork ma swój Port dobry. VI. WIRGINIA.
ANglowie są Panami tej Prowincyj, i nazwali na honor Elzbiety Królowy która męża nie miała. Kraj ten odkrył Jan
ma Port dobry. PANSTWA AMERYKI PUŁNOCNEY. V. NOWY JORK
HOlendrowie byli Panámi tey Prowincyi, ktorey Pułnocná stroná zwáná była Kráy niższy Nowy, á Południowá Szwecya Nowa, Anglowie ią Holendrom odebráli R. 1669. y názwáli Nowa Jork. NOWA JORK Miásto Stołeczne obronione mocną Cyttadellą, położone náksztáłt ná Wyspie, odebráne Holendrom przez Anglow R. 1666. Są tu y inne Miástá, lub Kolonie Angielskie, zwáne: Nassaw, Elsemburg, Christiana, y Gotemburg. Nowá Jork ma swoy Port dobry. VI. WIRGINIA.
ANglowie są Pánámi tey Prowincyi, y názwáli ná honor Elzbiety Krolowy ktorá mężá nie miáłá. Kráy ten odkrył Ján
Skrót tekstu: ŁubŚwiat
Strona: 638
Tytuł:
Świat we wszystkich swoich częściach
Autor:
Władysław Aleksander Łubieński
Drukarnia:
Wrocławska Akademia Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Wrocław
Region:
Śląsk
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
relacje
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1740
Data wydania (nie wcześniej niż):
1740
Data wydania (nie później niż):
1740
armat przysłali swoim Żuławianom na pomoc. Wybito to wszystko, piechota uciekła, armaty wzięto, szlapmanów połapawszy wielu powieszano, Holendrów rozgromiono, a za winę że się na ludzi rzeczypospolitej porwali, pieniędzy kilka tysięcy wybrano, i część wojska na egzekucji postawiono, którzy owych rebelizantów w niwecz obrócili, koni pięknych i bydeł nabrali gwałt Holendrom. ROK 1709.
§. 4. Namnożyło się było w wojsku Rybińskiego komisoriatów wiele; bo wszedłszy w Prusy, podzielono wojsko na dywizje; każdy regimentarz miał swego komisarza; którzy wydawali palety na parafije, gdzie chorągwie Polskie i cudzoziemskie przyszedłszy dotąd stali na egzekucji, aż z całej parafii odwieziono do komisoriatu po 5 talerów
armat przysłali swoim Żuławianom na pomoc. Wybito to wszystko, piechota uciekła, armaty wzięto, szlapmanów połapawszy wielu powieszano, Holendrów rozgromiono, a za winę że się na ludzi rzeczypospolitéj porwali, pieniędzy kilka tysięcy wybrano, i część wojska na exekucyi postawiono, którzy owych rebelizantów w niwecz obrócili, koni pięknych i bydeł nabrali gwałt Holendrom. ROK 1709.
§. 4. Namnożyło się było w wojsku Rybińskiego komisoryatów wiele; bo wszedłszy w Prusy, podzielono wojsko na dywizye; każdy regimentarz miał swego komisarza; którzy wydawali palety na parafije, gdzie chorągwie Polskie i cudzoziemskie przyszedłszy dotąd stali na exekucyi, aż z całéj parafii odwieziono do komisoryatu po 5 talerów
Skrót tekstu: OtwEDziejeCzech
Strona: 140
Tytuł:
Dzieje Polski pod panowaniem Augusta II od roku 1696 – 1728
Autor:
Erazm Otwinowski
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
kroniki
Tematyka:
historia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1696 a 1728
Data wydania (nie wcześniej niż):
1696
Data wydania (nie później niż):
1728
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Józef Czech
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Kraków
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Józef Czech
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1849
