umywając. Ręce białe czyni.
Ręce także zgrubiałe i czarne/ ogorzałe/ czyni białe/ i miękkie/ nią umywane. Wzroku
Wzrok jasny i ostry czyni/ wymywając nią oczy/ podczas kroplę albo trzy puszczając w nie. Biedrzeńcowe Wino. Vinum Pipinnel:
Biedrzencowe Wino tym sposobem/ jako z Dzięgielu/ bywa czynione z Mosztem/ albo z młodym winem przewarzonym/ albo z nieprzewarzonym: jako się o tym częstokroć/ na wielu miejscach powiedziało. Skutki. morowemu powietrzu.
Czasu zimy/ gdzieby morowe powietrze moc miało/ a do tego powietrze pospolite/ i wilgotności przyrodzone znaczne zagnicie miało/ używać go dobrze Abowiem i tym którzy już go zachwycili
vmywáiąc. Ręce białe czyni.
Ręce tákże zgrubiáłe y czarne/ ogorzáłe/ czyni białe/ y miękkie/ nią vmywáne. Wzroku
Wzrok iásny y ostry czyni/ wymywáiąc nią oczy/ podczás kroplę álbo trzy pusczáiąc w nie. Biedrzeńcowe Wino. Vinum Pipinnel:
Biedrzencowe Wino tym sposobem/ iáko z Dźięgielu/ bywa czynione z Mosztem/ álbo z młodym winem przewárzonym/ álbo z nieprzewárzonym: iáko sie o tym częstokroć/ ná wielu mieyscách powiedźiáło. Skutki. morowemu powietrzu.
Czásu źimy/ gdźieby morowe powietrze moc miáło/ á do tego powietrze pospolite/ y wilgotnośći przyrodzone znáczne zágnićie miáło/ vżywáć go dobrze Abowiem y tym ktorzy iuż go záchwyćili
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 72
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
albo czworo Mosztu słodkiego/ a gdy wykiśnie/ zaszpuntują/ a co utoczą do potrzeby/ tyle innym dolewają. Do roku w swej mocj może być chowane 3.
Drudzy napełniwszy suchym korzenim Dzięgielowym worek/ do beczołki kładą z trzasczkami heblowanym Jasienowymi albo z Leszczyny: tak żeby w trzeciej części nie była pełna/ potym przewarzonym Mosztem dolewają/ a gdy dobrze wykiśnie/ szputnują/ a co utoczą/ innym dolewają. 4. Przeciw morowemu powietrzu.
4. Hieronimus Tragus przeciwko morowemu powietrzu i wszelakim inym jadom każe wziąć świeżo suszonego korzenia Dzięgielowego łotów sześć/ Biedrzeńcu białego korzenia Mistrzowniku/ po półtora łota/ Kardusu abo Bernardynku dwa łoty/ korzenia Dyptanu białego
álbo czworo Mosztu słodkiego/ á gdy wykiśnie/ zászpuntuią/ á co vtocżą do potrzeby/ tyle innym dolewáią. Do roku w swej mocj może być chowáne 3.
Drudzy nápełniwszy suchym korzenim Dźięgielowym worek/ do becżołki kłádą z trzasczkámi heblowánym Iáśienowymi álbo z Lesczyny: ták żeby w trzećiey częśći nie byłá pełna/ potym przewárzonym Mosztem dolewáią/ á gdy dobrze wykiśnie/ szputnuią/ á co vtoczą/ innym dolewáią. 4. Przećiw morowemu powietrzu.
4. Hieronymus Tragus przećiwko morowemu powietrzu y wszelákim inym iádom każe wźiąć świeżo suszoneg^o^ korzeniá Dźięgieloweg^o^ łotow sześć/ Biedrzeńcu białeg^o^ korzeniá Mistrzowniku/ po połtorá łotá/ Kárdusu ábo Bernardynku dwá łoty/ korzeniá Dyptanu białego
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 95
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Poleju po pół łociu/ Dzięcieliny albo Szmeru Włoskiego/ który też Cząbrem Włoskim zowiemy/ Suchotnego ziela albo Iwinki po ćwerci łota/ Cynamonu przedniego/ Spiki Indyjskiej po pół ćwierci łota/ Dziegiel pokrajać i przetłuc zgruba/ a wszystko wespół pomieszawszy z heblowanymi trzasczkami Leszczyny/ albo Jasienowymi/ w baryłkę siedmi garncową wsypać/ a Mosztem ją dobrym napełnić/ gdy wykiśnie w insze naczynie spuścić/ a wyrzuciwszy wymokłe zioła/ Baryłkę wypłokać/ znowu w nią ono wino wlać/ zaszpontować/ a do potrzeb niżej opisanych chować. 5. Inny sposób tego wina czynienia. Moc i skutki tego Wina. Paniom.
Paniom które czyszczenia Miesięcznego swym trybem i zwyczajem nie
Poleiu po poł łoćiu/ Dźięćieliny álbo Szmeru Włoskiego/ ktory też Cząbrem Włoskim zowiemy/ Suchotnego źiela álbo Iwinki po ćwerći łotá/ Cynámonu przedniego/ Spiki Indiyskiey po poł ćwierći łotá/ Dźiegiel pokráiáć y przetłuc zgrubá/ á wszystko wespoł pomieszawszy z heblowánymi trzasczkámi Lesczyny/ álbo Iáśienowjmi/ w báryłkę śiedmi gárncową wsypáć/ á Mosztem ią dobrym nápełnić/ gdy wykiśnie w insze naczynie spuśćić/ á wyrzućiwszy wymokłe źiołá/ Báryłkę wypłokáć/ znowu w nię ono wino wlać/ zászpontowáć/ á do potrzeb niżey opisánych chowáć. 5. Iny sposob tego winá czynienia. Moc y skutki tego Winá. Pániom.
Pániom ktore czysczenia Mieśięczneg^o^ swym trybem y zwyczáiem nie
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 96
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
/ P. Mar: włosków/ skorek z Tamaryszkowego drzewa albo z Wrześnie po cztery łoty/ korzenia Kaparowego/ Stonogowcu/ Fiołkowego korzenia po dwa łoty/ Cynamonu łot/ Gwoździków pół łota: To wszystko co nadrobniej pokrajać i z trzasczkami heblowanymi z Jesienowego/ albo z Leszczynowego drzewa/ w baryłkę ośm garncową wsypać/ i mosztem dobrym napełnić/ a dać mu wykisnąć. Do potrzeb niżej opisanych chować i używać. Ślezionie bolejącej.
Ślezienie bolejącej i nabrzmiałej/ jest lekarstwem doświadczonym/ używając go w trunku. Nyrki.
Nerek i Pęcherz.
Pęcherza zatkania i zamulenia otwiera i wychędaża. Mocz.
Mocz i Kamień.
Kamień/ tak z nerek/ jako
/ P. Már: włoskow/ skorek z Támáryszkowe^o^ drzewá álbo z Wrześnie po cztery łoty/ korzenia Kápárowego/ Stonogowcu/ Fiołkowego korzeniá po dwá łoty/ Cynámonu łot/ Gwoźdźikow poł łotá: To wszystko co nadrobniey pokráiáć y z trzasczkámi heblowánymi z Ieśienowego/ álbo z Lesczynowego drzewá/ w báryłkę ośm gárncową wsypáć/ y mosztem dobrym nápełnić/ á dáć mu wykisnąć. Do potrzeb niżey opisánych chowáć y vżywáć. Sleźionie boleiącey.
Sleźienie boleiącey y nábrzmiáłey/ iest lekárstwem doświadczonym/ vżywáiąc go w trunku. Nyrki.
Nyrek y Pęchyrz.
Pęchyrzá zátkánia y zámulenia otwiera y wychędaża. Mocz.
Mocz y Kámień.
Kámień/ ták z nyrek/ iáko
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 96
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
z tego Laźnię uczyniwszy myć się/ pierwej nad ich parą się wypociwszy. Wino Lubczykowe. VinumLeusticum vel Laserpitiatum Czasu morowego powietrz:
Przyprawiają sobie niektórzy wino Lubczykiem/ korzenie jego pokrajawszy w Moszcz kładą/ i tego czasu Powietrza morowego na czczo pospolicie używają.
Inym także przerzeczonym chorobom służy. Może z przewarzonym winem jako i z Mosztem być przyprawione/ tym sposobem jako wino Omankowe. Wodka z Lubsczyku. Aqa stillatit: Laserpitii Europei
Ta w częstym używaniu w innych stronach bywa/ u nas nie tak. W Lipcu pospolicie bywa dystylowana/ którego czasu nalepiej się rozkwita/ wszytko ziele drobno usiekać/ z kwieciem/ z korzeniem/ z liściem/ i z
z tego Láźnię vczyniwszy myć sie/ pierwey nád ich párą się wypoćiwszy. Wino Lubsczykowe. VinumLeusticum vel Laserpitiatum Czásu morowego powietrz:
Przypráwiáią sobie niektorzy wino Lubsczykiem/ korzenie iego pokráiawszy w Moszcz kłádą/ y teg^o^ czásu Powietrza morowego ná czczo pospolicie vżywáią.
Inym tákże przerzeczonym chorobom służy. Może z przewárzonym winem iáko y z Mosztem być przypráwione/ tym sposobem iáko wino Omankowe. Wodká z Lubscżyku. Aqa stillatit: Laserpitii Europei
Tá w częstym vżywániu w inych stronách bywa/ v nas nie ták. W Lipcu pospolićie bywa dystyllowána/ ktoreg^o^ czásu nalepiey sie roskwita/ wszytko źiele drobno vśiekáć/ z kwiećiem/ z korzeniem/ z liśćiem/ y z
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 243
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
