/ poleju/ rumu/ miętki polnej/ sałwiej/ a w czapce niższej niech chodzi. Weź kwiecia rozmarynu/ lawendy po szczyptach/ nostrzykowego/ macierzy duszki/ sałwiej majeranu po pułgarści/ rożej czerwonej/ bukwice/ rumienkowego po pułtory szczypty/ senesu/ kocanek arab: po drag: dwie/ goździków kramnych/ gałki muszkatowej/ kwiatu po scrup: dwu/ melissy trochę/ mastix, thuris, corali pp. po pół grag: przetłukszy urób i przeszyj czapkę. Spać idąc dasz dla snu syr: makowego/ i fiołków bronatnych po łot: dwu/ abo jaje miękkie z trochą krochmalu tragantem/ ziemią pieczętowaną i maku białego. O Przypadkach
/ poleiu/ rumu/ miętki polney/ sałwiey/ á w czapce niższey niech chodźi. Weź kwiećia rozmárinu/ láwendy po szczyptach/ nostrzykowego/ máćierzy duszki/ sałwiey máieranu po pułgarśći/ rożey czerwoney/ bukwice/ rumienkowego po pułtory szczypty/ senesu/ kocanek árab: po drag: dwie/ gozdźikow kramnych/ gałki muszkátowey/ kwiátu po scrup: dwu/ melissy trochę/ mastix, thuris, corali pp. po puł grag: przetłukszy vrob y przesziy czapkę. Spáć idąc dasz dla snu syr: mákowego/ y fiołkow bronatnych po łot: dwu/ ábo iáie miękkie z trochą krochmalu trágántem/ źiemią pieczętowáną y máku białego. O Przypadkách
Skrót tekstu: CiachPrzyp
Strona: C3v
Tytuł:
O przypadkach białychgłów brzemiennych
Autor:
Piotr Ciachowski
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki, traktaty
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1624
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1624
, co osobliwie służy i na ząb wypruchniały, z którego ból pochodzi. Item. Korzeń Kobelego szczawiu, pod czas Wiosny wykopany, i suszony, dotykając nim zęba bolejącego, albo trzymajac na niem, uśmierza ból jego. Jeżeli ból z spadających humorów, z Głowy pochodzi, weś korzenia Pokrzywianego, Czosnku, Gałki muszkatowej, Szafranu, wszystkiego po trosze, warz w winie na poły z octem, przecedziwszy bierz w usta (tego trunku) po trosze ciepło, i trzymaj przez czas jaki, wypluj a inszy bierz, często to powtarzaj, uznaż folgę. Item. Weś Bukwice, Macierzanki, Rozmarynu, wszystkiego po pułgarści, Gwoździków
, co osobliwie służy y ná ząb wypruchniáły, z ktorego bol pochodźi. Item. Korzeń Kobelego sczawiu, pod czás Wiosny wykopány, y suszony, dotykáiąc nim zębá boleiącego, álbo trzymáiac ná niem, uśmierza bol iego. Ieżeli bol z spadáiących humorow, z Głowy pochodzi, weś korzenia Pokrzywianego, Czosnku, Gałki muszkátowey, Száfránu, wszystkiego po trosze, warz w winie ná poły z octem, przecedziwszy bierz w ustá (tego trunku) po trosze ciepło, y trzymay przez czás iáki, wypluy á inszy bierz, często to powtárzay, uznaż folgę. Item. Weś Bukwice, Máćierzanki, Rozmárynu, wszystkiego po pułgárści, Gwozdźikow
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 71
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
z octem na poły, przecedź, przydaj trochę Myrrhy, Hałunu, płocz często usta ciepło. Traktat Pierwszy Gdy dziąsła gniją, albo niszczeją.
WEś ziela Orlika, warz w wodzie napoły z winem, przecedziwszy przydaj trochę Soli oczkowatej, wymywaj usta. Item. Weś Orliku, Szałwiej, Mięty, Gałki muszkatowej, wszytkiego po łocie, Hałunu palonego dwa łoty, Miodu czystego ośm łotów, (Miód odszymowawszy) wszystkie rzeczy na proch starte zmieszaj, tym Dziąsła często smaruj. Przytym weś drzewa Gwajakowego trzy łoty, Salarmoniaku łot, Gryszpanu ćwierć łota, uwarz w wodzie wapiennej na pół z wodą czystą, przecedziwszy płocz.
z octem ná poły, przecedz, przyday trochę Myrrhy, Háłunu, płocz często ustá ciepło. Tráktát Pierwszy Gdy dźiąsłá gniią, álbo niszczeią.
WEś źiela Orliká, warz w wodźie nápoły z winem, przecedziwszy przyday trochę Soli oczkowátey, wymyway ustá. Item. Weś Orliku, Szałwiey, Mięty, Gałki muszkátowey, wszytkiego po łoćie, Háłunu palonego dwá łoty, Miodu czystego ośm łotow, (Miod odszymowawszy) wszystkie rzeczy ná proch ztárte zmieszay, tym Dźiąsłá często smáruy. Przytym weś drzewá Gwáiakowego trzy łoty, Sálármoniáku łot, Gryszpánu ćwierć łotá, uwarz w wodźie wapienney ná puł z wodą czystą, przecedźiwszy płocz.
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 76
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
jako to do mięsa surowego, wędzonego, pieczystego, albo do potraw kwaśnych, albo cierpkich, albo gorżkich, do owoców niedojrzałych do Octu, do Soku Limoniowego, do wody, do Lodu, do Krety, do Gliny, do Wapna, do Piasku, do Gwoździków, do Cynamonu, do Imbieru, do Gałki Muszkatowej, do Soli, do Popiołu, do Węgla, etc. Pospolity jest ten niezwyczajny apetyt Pannom, które chlorosim, albo Febrin albam cirpią. Przydaje się i białogłowom ciężarnym, wtórego albo trzeciego Miesiąca od poczęcia, trwa aż do czwartego, albo piątego, potym ustaje, w których pod czas tak bardzo nieporządny apetyt imaginacją
iáko to do mięsa surowego, wędzonego, pieczystego, álbo do potraw kwáśnych, álbo ćierpkich, albo gorżkich, do owocow niedoyrzáłych do Octu, do Soku Limoniowego, do wody, do Lodu, do Krety, do Gliny, do Wapná, do Piasku, do Gwozdzikow, do Cynámonu, do Imbieru, do Gałki Muszkátowey, do Soli, do Popiołu, do Węgla, etc. Pospolity iest ten niezwyczáyny ápetyt Pánnom, ktore chlorosim, álbo Febrin albam ćirpią. Przydáie się y białogłowom ćiężárnym, wtorego álbo trzećiego Miesiącá od poczęćia, trwa áż do czwartego, álbo piątego, potym ustáie, w ktorych pod czás ták bárdzo nieporządny ápetyt imáginácyą
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 181
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
krew przez womit pokazuje, trzeba ją puścić z ręki, chyba żeby była czaran, spiekła, na ten czas wstrzymać się od niej. Item. Na zatrzymanie słuzą plastry różne, Materace, Olejki, Kataplasmy, zioła w winie albo w otcie warzone, Bańska na sucho nad żołądkiem stawiona. kataplasma, weś gałki Muszkatowej, Żywokostu, obojga po ćwierci łota, Tatarskiego ziela, Imbieru, po pułtory ćwierci łota, Jałowcu dwa łoty, ośrzodki chleba 4. łoty, warz to w winie żeby było jak kasza, obłoż ciepło żołądek. Driakiew winem rozmaciwszy kłaść na żołądek, papier nią smarując. Item. Weś Gwoździków tłuczonych pół
krew przez womit pokázuie, trzebá ią puśćić z ręki, chybá żeby byłá czaran, spiekła, ná ten czás wstrzymać się od niey. Item. Ná zátrzymánie słuzą plastry rożne, Máterace, Oleyki, Kátháplásmy, źiołá w winie álbo w otćie wárzone, Báńska ná sucho nád żołądkiem stáwiona. kátháplásmá, weś gałki Muszkátowey, Zywokostu, oboygá po ćwierći łotá, Tátárskiego źiela, Imbieru, po pułtory ćwierći łotá, Iáłowcu dwá łoty, ośrzodki chlebá 4. łoty, warz to w winie żeby było iák kászá, obłoż ciepło żołądek. Dryakiew winem rozmaćiwszy kłáść ná żołądek, pápier nią smáruiąc. Item. Weś Gwozdzikow tłuczonych puł
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 189
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
cumini aã sorup. 1. sem: Cydonior dsachhari unc: s. M. daj natrzy razy. Item. na zatrzymanie stolców. Weś Myszkatowej gałk, Kwiatu, Hałunu palonego, utrzyj na proch, rozmąć z octem, obłoż żołądek, i krzyże. Item. Weś skorki Poma- rańczowej, Muszkatowej gałki, jąderek z Rodzynków wielkich, Migdałowych przypiekanych, stłucz na proch, wsyp do wina, co raz mieszając pij. Item. Krupy jęczmienne niepłokane, przydawszy do nich Popiołu przesianeóg łyżkę albo dwie, i trochę Hałunu, warz; jak uwre niech chory je. Jeszcze tego więcej wiedzą baby O Biegunkach. Traktat Trzeci
cumini aã sorup. 1. sem: Cydonior dsachhari unc: s. M. day nátrzy razy. Item. ná zátrzymánie stolcow. Weś Myszkátowey gałk, Kwiátu, Háłunu palonego, utrzyi ná proch, rozmąć z octem, obłoż żołądek, y krzyże. Item. Weś skorki Pomá- ráńczowey, Muszkátowey gałki, iąderek z Rodzenkow wielkich, Migdałowych przypiekánych, stłucz ná proch, wsyp do winá, co raz mieszáiąc piy. Item. Krupy ieczmienne niepłokáne, przydawszy do nich Popiołu przesianeog łyszkę álbo dwie, y trochę Háłunu, warz; iák uwre niech chory ie. Iescże tego wiecey wiedzą báby O Biegunkách. Tráktat Trzeći
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 223
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
początku tej frebry natura sama takową operacją dobrowolnie czyni; więc nie obawiaj się tych skutków pożytecznych, ani o uśmierzenie womitów niemiej żadnej troskliwości. Jeżeliby zaś womity zbyt długo trwały z ciężkim żołądka bólem, i paleniem; to weźmi na raz polcwierci łota soli piołunkowej, ycwierc łota prawdziwej Weneckiej driakwi. Stejze samej driakwi i muszkatowej gałki plaster sobie zrobić możesz i na żołądek przyłożyć. W okrutnym zaś paleniu żołądka najskuteczniejszym lekarstwem zazyc połłyszki od cafy, lub koniec noza proszku zostrzyg morskich zjednym granem bobrowego stroju. Możesz przytym dalej na żołądek chustę w Wódce Anyzkowej umoczoną, ciepło przykładać.
Jeżeli do womitów nie jesteś skłonny, to ci zazyte
początku tey frebry natura sama takową operacyą dobrowolnie czyni; więc nie obawiay się tych skutkow pożytecznych, ani o usmierzenie womitow niemiey zadney troskliwośći. Jezeliby zas womity zbyt długo trwały z cięzkim zołądka bolem, y paleniem; to weźmi na raz polcwierci łota soli piołunkowey, ycwierc łota prawdźiwey Weneckiey dryakwi. Zteyze samey dryakwi y muszkatowey gałki plaster sobie zrobic możesz y na zołądek przyłożyć. W okrutnym zas paleniu zołądka nayskutecznieyszym lekarstwem zazyc połłyszki od caffy, lub koniec noza proszku zostrzyg morskich ziednym granem bobrowego stroiu. Możesz przytym daley na żołądek chustę w Wodce Anyzkowey umoczoną, ćiepło przykładac.
Jeżeli do womitow nie iesteś skłonny, to ci zazyte
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 14
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
to już rzekłem, że do pierwszego i drugiego dnia nie trzeba jej aprehendowac, jeżeli zaś później w frebrze biegunka przypadnie, przyczyna jej będzie oziembienie ciała, albo trunek żymny. Więc takowych okazji wystrzegać się trzeba. Gdy zaś już w tym jestes położony stanie przypadku; to daj sobie zrobić grzankę chłeba, na którą muszkatowej gałki, gwoździków tłuczonych, cynamonu nasyp, i pokropiwszy mocną wodką, na żołądek przyłóz, na który w raz ztą grzanką worka sciepłym owsem przyłozyc niezawadzi, albo też płaster z Driakwi i muszkatowej gałki według upodobania sobie zrobić możesz, i na skórkę jaką nasmarowawszy, na żołądek przyłożyć. Przy takowej biegunce napój twój
to iuż rzekłem, że do pierwszego y drugiego dnia nie trzeba iey apprehendowac, ieżeli zas poźniey w frebrze biegunka przypadnie, przyczyna iey będzie oziembienie ciała, albo trunek żimny. Więć takowych okazyi wystrzegac się trzeba. Gdy zas iuź w tym iestes położony stanie przypadku; to day sobie zrobic grzankę chłeba, na ktorą muszkatowey gałki, gwoźdźikow tłuczonych, cynamonu nasyp, y pokropiwszy mocną wodką, na zołądek przyłoz, na ktory w raz ztą grzanką worka zciepłym owsem przyłozyc niezawadźi, albo też płaster z Dryakwi y muszkatowey gałki według upodobania sobie zrobic możesz, y na skorkę iaką nasmarowawszy, na żołądek przyłożyc. Przy takowey biegunce napoy twoy
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 29
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
się trzeba. Gdy zaś już w tym jestes położony stanie przypadku; to daj sobie zrobić grzankę chłeba, na którą muszkatowej gałki, gwoździków tłuczonych, cynamonu nasyp, i pokropiwszy mocną wodką, na żołądek przyłóz, na który w raz ztą grzanką worka sciepłym owsem przyłozyc niezawadzi, albo też płaster z Driakwi i muszkatowej gałki według upodobania sobie zrobić możesz, i na skórkę jaką nasmarowawszy, na żołądek przyłożyć. Przy takowej biegunce napój twój ordynaryjny odmieni i zamiast tego weźmi dwie łyżki ryzu, i zgotuj z pułgarcem wody, a ochłodziwszy, weż kawałek cukru jak orzech włoski, i utrzej go dobrze na świeżej cytrynie póki wszystkiej żółtości skorki
się trzeba. Gdy zas iuź w tym iestes położony stanie przypadku; to day sobie zrobic grzankę chłeba, na ktorą muszkatowey gałki, gwoźdźikow tłuczonych, cynamonu nasyp, y pokropiwszy mocną wodką, na zołądek przyłoz, na ktory w raz ztą grzanką worka zciepłym owsem przyłozyc niezawadźi, albo też płaster z Dryakwi y muszkatowey gałki według upodobania sobie zrobic możesz, y na skorkę iaką nasmarowawszy, na żołądek przyłożyc. Przy takowey biegunce napoy twoy ordynaryiny odmieni y zamiast tego weźmi dwie łyszki ryzu, y zgotuy z pułgarcem wody, a ochłodziwszy, weż kawałek cukru iak orzech włoski, y utrzey go dobrze na swieżey cytrynie poki wszystkiey żołtośći skorki
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 29
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
Tenże proszek ordynaryjnie, a przynajmniej częstokroć febrę doszczętu znosi. Jeżeliby zaś tak skutecznemu lekarstwu pokonać się niedała: to zażywaj następującego, które za Bożą pomocą bez ochyby to złe wykorzeni.
Weźmi: Proszku korżenia Encjanny czerwonej łot jeden. Centuryj. Proszku skorup jajecznych. Soli piołunkowej, każdego ćwierć łota. Muszkatowej gałki półćwierci łota.
To wszystko na drobny proszek starszy, zmięszaj z konfektem bzowym lub miodem praśnym, i zażywaj co 4. godksiny, biorąc porcją jak orzech włoski wielką. To lekarstwo nieomyli nadziei twojej wpozyskaniu zdrowia; tylko do niejakiego czasu miej cierpliwość. Jeżeli zaś cierpliwości niemasz, i febra tak oporna
Tenże proszek ordynaryinie, a przynaymniey częstokroć febrę doszczętu znośi. Jeżeliby zaś tak skutecznemu lekarstwu pokonać się niedała: to zażyway następuiącego, ktore za Bozą pomocą bez ochyby to złe wykorzeni.
Weźmi: Proszku korżenia Encyanny czerwoney łot ieden. Centuryi. Proszku skorup iaiecznych. Soli piołunkowey, każdego ćwierć łota. Muszkatowey gałki połćwierći łota.
To wszystko na drobny proszek starszy, zmięszay z konfektem bzowym lub miodem praśnym, y zażyway co 4. godxiny, biorąc porcyą iak orzech włoski wielką. To lekarstwo nieomyli nadźiei twoiey wpozyskaniu zdrowia; tylko do nieiakiego czasu miey cierpliwość. Jeżeli zas ćierpliwości niemasz, y febra tak oporna
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 134
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
