jednym/ z cukrem rozpuszczonym w wódce Rożanej uczynić kołaczki/ których brać pół łota dwie godziny przed jadłem mężczyznom/ i białej płci/ niebrzemiennym dziwnie też pomaga przez dni wiele zażywany dragmę i pułtory konfekt de scoria ferri. Potym zwierzchu co przysposobić/ aby słaby żołądek umacniało/ ku temu koncowi mazać go olejkiem Narodowym/ Muszkatowym/ z kwiecia abo gałek/ Piołunkowym/ Miętczanym/ wprzód naparzywszy/ zwarzeniem z wody miętczanym/ piołunowym/ lebiodczanym/ Rożej czerwonej/ rozmarynowym/ majeronowym/ orzechów/ mirysti/ goździków zamorskich/ drzewem aloe/ ostrzyszu Cypery/ potym miasto olejków może pozad idącej maści zażyć. Weź olejku Narodyni Piołunkowego/ miętczanego/ octu winnego
iednym/ z cukrem rospuszczonym w wodce Rożáney vczynić kołaczki/ ktorych bráć puł łotá dwie godźiny przed iadłem mężczyznom/ y białey płći/ niebrzemiennym dźiwnie też pomaga przez dni wiele záżywány dragmę y pułtory konfekt de scoria ferri. Potym zwierzchu co przysposobić/ áby słáby żołądek vmacniáło/ ku temu koncowi mázáć go oleykiem Národowym/ Muszkátowym/ z kwiećia ábo gałek/ Piołunkowym/ Miętczánym/ wprzod nápárzywszy/ zwárzeniem z wody miętczanym/ piołunowym/ lebiodczánym/ Rożey czerwoney/ rozmárynowym/ máieronowym/ orzechow/ miristi/ gozdźikow zamorskich/ drzewem áloe/ ostrzyszu Cyperi/ potym miásto oleykow może pozad idącey máśći záżyc. Weź oleyku Narodini Piołunkowego/ miętczánego/ octu winnego
Skrót tekstu: CiachPrzyp
Strona: B2
Tytuł:
O przypadkach białychgłów brzemiennych
Autor:
Piotr Ciachowski
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki, traktaty
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1624
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1624
maczając w niej chustę, okładaj głowę. Item. Weś Makowek, liścia wierzbowego Szałacianego, Psinek, SZaleju, warz w wodzie niech chory moczy w tym nogi na noc. Item. Weś olejku Rożanego, Rumienkowego, różne części, przylej octu, skrapiaj tym chustę, ktroą głowę okładaj, skronie smaruj olejkiem Muszkatowym, zmięszawszy go z Szafranem miałko utartym. Item. Emulsye różne chłodzące, i poślilające są potrzebne, przydając do nich Lap: Benellae, i Syrypu de Pau Errat. Item . Banka na sucho stawiona, na wierzch głowy, znacznie pomaga, także pijawki stawne na ciemieniu supra futura coronalem. Item. R. Syrup
maczaiąc w niey chustę, okładay głowę. Item. Weś Mákowek, liścia wierzbowego Száłaćiánego, Pśinek, SZáleiu, wárz w wodzie niech chory moczy w tym nogi ná noc. Item. Weś oleyku Rożánego, Rumienkowego, rożne częśći, przyley octu, zkrapiay tym chustę, ktroą głowę okładay, skronie smáruy oleykiem Muszkátowym, zmięszawszy go z Szafránem miáłko utártym. Item. Emulsye rożne chłodzące, y pośliláiące są potrzebne, przydáiąc do nich Lap: Benellae, y Syripu de Pau Errat. Item . Bánká ná sucho stáwiona, ná wierzch głowy, znácznie pomaga, tákże piiawki stáwne ná ćiemieniu supra futura coronalem. Item. R. Syrup
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 94
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
przez się trafi się, weś na nią Purgans główny, na co jest najlepsze Eleuct areum Silvij, oprócz tego vomitorium służy, jeżeli dyspozycja (z uwazonych okoliczności) do tego będzie. Item Krwie puszczeniez ręki, albo z nogi, pod noc znacznie pomaga. Item Starać się choremu sen przywieść, smarując skronie olejkiem Muszkatowym, Maścią Topolową smarując, przydawszy Opium, Co jeżeli mały skutek uczyni, udać się ad Opiata, na co służy Requies Niclas, Laudanum Opiatum , jednak ostróżnie nim szafować, osobliwie gdy długie będzie niespanie. Item. Częstokroć doświadczona rzecz jest ta zmaczaj koszulęw zimnej wodzie, oblecz wnię chorego, niech tak będzie przez
przez się tráfi się, weś ná nię Purgáns głowny, ná co iest naylepsze Eleuct areum Silvij, oprocz tego vomitorium służy, ieżeli dyspozycya (z uwazonych okolicznośći) do tego będźie. Item Krwie pusczeniez ręki, albo z nogi, pod noc znácznie pomaga. Item Stáráć się choremu sen przywieść, smáruiąc skronie oleykiem Muszkátowym, Máścią Topolową smáruiąc, przydawszy Opium, Co ieżeli máły skutek uczyni, udác się ad Opiata, ná co służy Requies Niclas, Laudanum Opiatum , iednák ostrożnie nim száfowáć, osobliwie gdy długie będzie niespánie. Item. Częstokroć doświadczona rzecz iest tá zmaczay koszulęw zimney wodzie, oblecz wnię chorego, niech tak będźie przez
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 99
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
cechu w sobie zatrzymanie; ustanawia sczkawkę. Jeżeli pochodzi z wielkiej gorączki, złym bardzo jest znakiem, i trudno uleczyć się ma. Jeżeli pochodzi z lekarstw mocnych, zbytkiem zażytych, dawać często Teriaki, Mitridatu, Philonium, Laud: Opiat: cum Ol: N. Moseb. Item. Olejek z Kminu kramnego, Muszkatowym Migdałowy, z Tatarskiego ziela, Miętczany, etc. są bardzo dobre. Item. Nasyp w worek popiołu Bukowego, skrop winem, przyłóż na żołądek, także Mięta, Piołunm Bełica, etc. Worki z nich robiąc, winem, albo octem skrapiając, przykładać na żołądek, także różne Plastry, jako to0020de Criesta panis
cechu w sobie zátrzymánie; ustánawia sczkawkę. Ieżeli pochodźi z wielkiey gorączki, złym bárdzo iest znákiem, y trudno uleczyć się ma. Ieżeli pochodzi z lekarstw mocnych, zbytkiem záżytych, dáwáć często Theryáki, Mitridatu, Philonium, Laud: Opiat: cum Ol: N. Moseb. Item. Oleiek z Kminu kramnego, Muszkátowym Migdałowy, z Tátárskiego ziela, Miętczány, etc. są bárdzo dobre. Item. Násyp w worek popiołu Bukowego, skrop winem, przyłoż ná żołądek, tákże Miętá, Piołunm Bełicá, etc. Worki z nich robiąc, winem, álbo octem skrapiáiąc, przykładáć ná żołądek, tákże rożne Plastry, iáko to0020de Criesta panis
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 185
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
winem popić dobrym. Trzewom
Trzewa zaziębione tak jucha rozgrzewa/ używając jej trunkiem. Toż
Wietrzności około Śleziony zawarte rozpędza. Mesua. Paraliżu.
Językowi Paraliżem naruszonemu/ i ciężko mówiącemu/ jest wielkim ratunkiem/ często ciepło jego juchą płocząc i gargatyzując. Także ją też ciepło pijąc. Też korzeń Tatarski sam/ albo z Muszkatowym orzechem mastykując/ i pod językiem trzymając. Księgi Pierwsze Bielmo spądza.
Bielmo z oczu ściera tym sposobem: Wziąć ziela Tatarskiego/ Soku kopru Włoskiego/ każdego zarówno/ temu dać tak długo stać na jarkim słońcu/ aż wilgotność wszystka wyschnie. Potym przydać miałko utartej czarnej Helenki/ i zwarzyć/ a przecedziwszy w naczyniu Miedzianym
winem popić dobrym. Trzewom
Trzewá zaźiębione ták iuchá rozgrzewa/ vżywáiąc iey trunkiem. Toż
Wietrznośći około Sleźiony záwárte rospądza. Mesua. Páráliżu.
Ięzykowi Páráliżem náruszonemu/ y ćięszko mowiącemu/ iest wielkim rátunkiem/ często ćiepło iego iuchą płocząc y gárgátyzuiąc. Tákże ią też ćiepło piiąc. Też korzeń Tátárski sam/ álbo z Muszkátowym orzechem mástykuiąc/ y pod ięzykiem trzymáiąc. Kśięgi Pierwsze Bielmo spądza.
Bielmo z oczu sćiera tym sposobem: Wźiąć źiela Tátárskiego/ Soku kopru Włoskiego/ kázdego zárowno/ temu dáć ták długo stać ná iárkim słońcu/ áż wilgotność wszystká wyschnie. Potym przydáć miáłko vtártey czarney Helenki/ y zwárzyć/ á przecedźiwszy w naczyniu Miedziánym
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 20
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
nasienie. Balsam z niego jeszcze lepszy. Także Olejek/ i Sól. O czym niżej. Czasu morowego powietrza
Korzeń Powietrzu Morowemu jest wielkim lekarstwem/ tym sposobem/ jako Biedrzeńcu używając. Mózg z wilgotn: wysusza.
Głowę i Mózg osobliwie/ z wilgotności zimnych/ wychędaża: utłukszy go z korzeniem Włoskiego Kopru/ z Muszkatowym Orzechem/ z Cynamonem/ i z inym korzeniem/ używany. Toż Zawrót głowy.
Zawrót Głowy leczy. Rany ziadowiczone
Rany/ ziadowiczoną bronią cięte/ albo sztychowe/ leczy/ warząc go ze wszystkim/ a po trunku rano i na noc/ rannemu dając. Item.
Broń wszelaką/ sokiem z Cebule napuszczona/
naśienie. Bálsam z niego iescze lepszy. Tákże Oleiek/ y Sol. O czym niżey. Czásu morowego powietrza
Korzeń Powietrzu Morowemu iest wielkim lekárstwem/ tym sposobem/ iáko Biedrzeńcu vżywáiąc. Mozg z wilgotn: wysusza.
Głowę y Mozg osobliwie/ z wilgotnośći źimnych/ wychędaża: vtłukszy go z korzeniem Włoskiego Kopru/ z Muszkatowym Orzechem/ z Cynámonem/ y z inym korzeniem/ vżywány. Toż Zawrot głowy.
Zawrot Głowy leczy. Rány ziádowiczone
Rány/ ziádowiczoną bronią ćięte/ álbo sztychowe/ leczy/ wárząc go ze wszystkim/ á po trunku ráno y ná noc/ ránnemu dáiąc. Item.
Broń wszeláką/ sokiem z Cebule nápusczona/
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 152
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
pożyteczne, niż szkodliwe uznałem doświadczeniem; kiedy niebardzo długo trwają; i przeciw tym przymiotom zrazu osobliwszych lekarstw zażywać nie trzeba; ponieważ przez spokojne lezenie; mierne ciepło, dobrowolnym im się staje lekarstwem sama natura. Jeżeliby zaś wyciągały z czasem przedłużone okoliczność te, lekarstwa: to zewnątrz grzanka chleba zwodką, gozdzikami, muszkatowym kwiatem, gałką, szafranem, i engbierem na żołądek przykładana, pomaga.
Najlepsza prezerwatywa w katarowych przypadkach spokojne od wszelkich pasyj i agitacyj utrzimanie się wstrzemięźliwość od potraw i trunku: izba miernie napalona. Na koniec napominam, iż gdy z Boską pomocą skończy się ta choroba, żołądek zmocnienia potrzebować będzie, ponieważ przez częste pectoralia
pożyteczne, niż szkodliwe uznałem doswiadczeniem; kiedy niebardzo długo trwaią; y przeciw tym przymiotom zrazu osobliwszych lekarstw zazywać nie trźeba; ponieważ przez spokoyne lezenie; mierne ćiepło, dobrowolnym im się staie lekarstwem sama natura. Jeźeliby zaś wyciągały z czasem przedłużone okoliczność te, lekarstwa: to zewnątrz grzanka chleba zwodką, gozdzikami, muszkatowym kwiatem, gałką, szafranem, y engbierem na żołądek przykładana, pomaga.
Naylepsza prezerwatywa w katarowych przypadkach spokoyne od wszelkich passyi y agitacyi utrźymanie się wstrzemięźliwość od potraw y trunku: izba miernie napalona. Na koniec napominam, iż gdy z Boską pomocą skończy się ta choroba, żołądek zmocnienia potrzebować będźie, ponieważ przez częste pectoralia
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 109
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
ścierania mocne chustami ciepłemi, wiązania albo okręcania rąk, za włosy targania, szczypania etc. pod nos podkurzać pierzem Kuropatwim, albo starą skorą Węgorzową, albo Aszafetida, pod tenże czas Enemę mocną aplikować, bańki na sucho stawić po łystach, po udach, pachniące rzeczy, jako zybet, piżmo, zmieszawszy z olejkiem Muszkatowym od spodu aplikować się mają, wewnątrz dawać olejku Bursztynowego po kilka kropel z winem, albo Bobrowy stroi, albo faeculum Bryoniae etc. inne sposoby leczenia tej choroby kto chce wiedzieć, niech się radzi mędrszych, tu dość na papugę. różnych chorób. O Gangrenie.
Gangrena, nazywa się ogień Piekielny, to jest zepsowanie
śćieránia mocne chustámi ćiepłemi, wiązánia álbo okręcánia rąk, zá włosy targánia, szczypánia etc. pod nos podkurzáć pierzem Kuropatwim, álbo stárą skorą Węgorzową, álbo Aszafetida, pod tenże czás Enemę mocną ápplikowáć, báńki ná sucho stáwić po łystách, po udach, páchniące rzeczy, iáko zybet, pizmo, zmieszawszy z oleykiem Muszkatowym od spodu ápplikowáć się máią, wewnątrz dawáć oleyku Bursztynowego po kilka kropel z winem, álbo Bobrowy stroi, álbo faeculum Bryoniae etc. inne sposoby leczenia tey choroby kto chce wiedźieć, niech się rádźi mędrszych, tu dość ná pápugę. rożnych chorob. O Gángrenie.
Gángrena, názywa się ogień Piekielny, to iest zepsowánie
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 127
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
80. Wiersz 21. Vigoniz, czytaj Vigonis.
Karta 84. Wiersz 5. od końca, Mummiey, czytaj Mumij
Karta 90. Wiersz 8. Catharatus, czytaj Catharosus.
Karta 136. Wiersz 5. od końca, z okolicznej, cz[...] taj z kolicznej.
Karta 144. Wiersz 20, Migdałowym, czytaj Muszkatowym.
Tamże, Wiersz 24. Iulappae, czytaj Ialappae.
Karta 157. Wiersz 8. od końca, przesij, czytaj przeszyj.
Karta 186. Wiersz 3. od końca, Scrumoras, czytaj Strummas.
Karta 212. Wiersz 14. Miry, czytaj Minij.
Karta 213. Wiersz 2. od końca, Mellilorum
80. Wiersz 21. Vigoniz, czytay Vigonis.
Kártá 84. Wiersz 5. od końca, Mummiey, czytay Mumij
Kártá 90. Wiersz 8. Catharatus, czytay Catharosus.
Kártá 136. Wiersz 5. od końca, z okoliczney, cz[...] tay z koliczney.
Kártá 144. Wiersz 20, Migdałowym, czytay Muszkátowym.
Támże, Wiersz 24. Iulappae, czytay Ialappae.
Kártá 157. Wiersz 8. od końca, prześiy, czytay przeszyi.
Kártá 186. Wiersz 3. od końca, Scrumoras, czytay Strummas.
Kártá 212. Wiersz 14. Miry, czytay Minij.
Kártá 213. Wiersz 2. od końca, Mellilorum
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 303
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
bankiet.
Słuchajcie, co za regestr potraw mi podano, Które dzisia na bankiet gotować kazano. Jakom żyw, takich potraw nigdy nie gotował, Chociam się czas niemały prawie w kuchni schował. Pierwsze noszenie.
Zbotwiały pniak najpierwsza potrawa z rosołem; Mrowcza przed nią kiełbasa z zajęczym ozorem. Stopy kozłowe biało z muszkatowym kwiatem; Wróbli ogon po włosku z słodkim aparatem. Bociani nos po rusku z barszczykiem gotowy; Wędzone drwa z mustardą, potym sęk olchowy. Motyka z migdałami słodko do podlewy, Kwaśno zaś na przepicie wytarte cholewy. Jelenie zarąbano do rosołu rogi, Z octem kwaśno żorawie po francusku nogi. Motylowe imbierem flaczki potrząsane Az
bankiet.
Słuchajcie, co za regestr potraw mi podano, Ktore dzisia na bankiet gotować kazano. Jakom żyw, takich potraw nigdy nie gotował, Chociam się czas niemały prawie w kuchni schował. Pierwsze noszenie.
Zbotwiały pniak najpierwsza potrawa z rosołem; Mrowcza przed nią kiełbasa z zajęczym ozorem. Stopy kozłowe biało z muszkatowym kwiatem; Wrobli ogon po włosku z słodkim aparatem. Bociani nos po rusku z barszczykiem gotowy; Wędzone drwa z mustardą, potym sęk olchowy. Motyka z migdałami słodko do podlewy, Kwaśno zaś na przepicie wytarte cholewy. Jelenie zarąbano do rosołu rogi, Z octem kwaśno żorawie po francusku nogi. Motylowe imbierem flaczki potrząsane Az
Skrót tekstu: ZbierDrużWir_I
Strona: 22
Tytuł:
Collectanea...
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
wiersz
Rodzaj:
liryka
Gatunek:
fraszki i epigramaty, pieśni
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1675 a 1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1719
Tekst uwspółcześniony:
tak
Tytuł antologii:
Wirydarz poetycki
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Aleksander Brückner
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Lwów
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Towarzystwo dla Popierania Nauki Polskiej
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1910
