, floresy, i tak duży nie rośnie. O Drzewach i Drzewach Historia naturalna.
BRZOZA z Francyj przeniesiona do Włoch taką tam miała estymacją, iż z niej Fasces Rzymskich Magistratów robiono, alias Rowianki albo snopki z rożek, a w końcu ich tkwiał topór. Sok brzozowy na wiosnę z drzewa zaciętego wyprowadzony na nerkowy i pęcherzowy kamień jest dobry: z kory robią dziegieć, do skor, wozów, i powietrza służący: z korzenia iż ma cudny flader albo słoj, wiele rzeczy wyrabiają tokarze.
CEDROWE Drzewo nigdy z liścia nie opada: smołka z niego się sącząca, tej jest własności i cnoty, że cokolwiekby nią namazanego było, już
, floresy, y tak duży nie rosnie. O Drzewach y Drzewach Historya naturalna.
BRZOZA z Francyi przeniesiona do Włoch taką tam miała estymacyą, iż z niey Fasces Rzymskich Magistratow robiono, alias Rowianki albo snopki z rożek, a w końcu ich tkwiał topor. Sok brzozowy na wiosnę z drzewa zaciętego wyprowadzony na nerkowy y pęcherzowy kamień iest dobry: z kory robią dziegieć, do skor, wozow, y powietrza służący: z korzenia iż ma cudny flader albo słoy, wiele rzeczy wyrabiaią tokarze.
CEDROWE Drzewo nigdy z liścia nie opada: smołka z niego się sącząca, tey iest własności y cnoty, że cokolwiekby nią namazanego było, iuż
Skrót tekstu: ChmielAteny_III
Strona: 324
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 3
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1754
Data wydania (nie wcześniej niż):
1754
Data wydania (nie później niż):
1754
Helenki/ i zwarzyć/ a przecedziwszy w naczyniu Miedzianym chędogim/ do potrzeby chować/ i potroszę tego w pióro biorąc na bielmo w oczy puszczać.
Którym muszki/ albo Pajęczyny/ albo jakiekolwiek inne cienie/ przed oczyma latać się zdadzą. Co pospolicie bywa ze mdłości wzroku Toż przerzeczone lekarstwo barzo jest użyteczne. Pęcherzowi
Pęcherzowe choroby/ i dolegliwości wszelakie/ Sok pijąc z korzenia Tatarskiego ziela leczy. Toż czyni/ w węzełku drobno go pokrajawszy/ a moczony w piwie. Abowiem zaziębienie Pęcherza rozgrzewa/ trunkiem piwa tego używając. Mosznom
Z moszen męskich puchlinę wypędza/ warząc/ i co nacieplej plastrując. Twardości rozpędza.
Twardość i ociekłość wszelaką
Helenki/ y zwárzyć/ á przecedźiwszy w naczyniu Miedziánym chędogim/ do potrzeby chowáć/ y potroszę tego w pioro biorąc ná bielmo w oczy pusczáć.
Ktorym muszki/ álbo Páięczyny/ álbo iákiekolwiek ine ćienie/ przed oczymá latáć sie zdádzą. Co pospolićie bywa ze mdłośći wzroku Toż przerzeczone lekárstwo bárzo iest vżyteczne. Pęchyrzowi
Pęcherzowe choroby/ y dolegliwośći wszelákie/ Sok piiąc z korzenia Tátárskiego źiela leczy. Toż czyni/ w węzełku drobno go pokráiawszy/ á moczony w piwie. Abowiem zaźiębienie Pęchyrzá rozgrzewa/ trunkiem piwá tego vżywáiąc. Mosznom
Z moszen męskich puchlinę wypądza/ wárząc/ y co naćiepley plastruiąc. Twárdośći rozpędza.
Twárdość y oćiekłość wszeláką
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 21
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
łota/ wina dobrego białego/ i wody studziennej po kwarcie: to pokrajawszy drobno warz w konwi cynowej/ abo we flaszy zalutowawszy w kotle ukropu wrzącego przez godzin cztery. Tego rano i na noc po kwaterce ciepło dawaj pić/ Albowiem kamień krzy/ i mocz kąpaniem odchodzący/ abo też zgoła nad przyrodzenie zatrzymany wywodzi. Pęcherzowe boleści.
W pęcherzu boleści ciężkie układa Mocz wywodzi.
Mocz kąpaniem odchodzący wywodzi/ wziąwszy nasienia Biedrzeńcowego pięć łotów/ Fengreku cztery łoty/ bez kwinty/ tych dwu nasienia przypraż na żelażnej panewce/ aż się zarumienieją. Potym przydaj Mirhy wybornej kwintę jednę/ Pieprzu pełnego dwanaście ziarn. To wszysto co namielej utrzeć/ i pomieszać
łotá/ winá dobrego białego/ y wody studźienney po kwarćie: to pokráiawszy drobno warz w konwi cynowey/ ábo we flászy zálutowawszy w kotle vkropu wrzącego przez godźin cztery. Tego ráno y ná noc po kwaterce ciepło daway pić/ Albowiem kámień krzy/ y mocz kąpániem odchodzący/ ábo też zgołá nád przyrodzenie zátrzymány wywodźi. Pęchyrzowe boleśći.
W pęchyrzu boleśći ćiężkie vkłáda Mocz wywodźi.
Mocz kąpániem odchodzący wywodźi/ wźiąwszy naśienia Biedrzeńcowego pięć łotow/ Fengreku cztery łoty/ bez kwinty/ tych dwu nasienia przypraż ná żeláżney panewce/ áż sie zárumienieią. Potym przyday Mirhy wyborney kwintę iednę/ Pieprzu pełnego dwánaśćie źiarn. To wszysto co namieley vtrzeć/ y pomieszáć
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 68
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Oleum eks femine.
Wybijają z nasienia Biedrzeńcowego Olej/ tym sposobem: Wsypać nasienia tego w czerwone Wino dobre/ i moczyć w nim przez kilka dni/ potym go ususzyć/ utłuc/ i wybić/ albo w prasie wyprasować/ a będzie Olej z tego kosztowny. Kamień w nyrkach i w pęcherzu.
Kamień nyrkowy i Pęcherzowy krzy/ i Piasek z nich moczem wywodzi/ z jakiejkolwiek przyczyny zamnożony/ pijąc go na czczo. Członki lekkie i wolne czyni.
Członki/ nim namazane/ czyni lekkie i wolne. (Raimundulus.) Oleum dystillatum Olej z Biedrzeńcu/ Alchimiskim sposobem dystylowany.
Alchimistowie dystylują z Biedrzeńcowego korzenia/ z liścia/ z kłącza
Oleum ex femine.
Wybiiáią z naśienia Biedrzeńcowego Oley/ tym sposobem: Wsypáć naśienia tego w czerwone Wino dobre/ y moczyć w nim przez kilká dni/ potym go vsuszyć/ vtłuc/ y wybić/ álbo w práśie wyprásowáć/ á będźie Oley z tego kosztowny. Kámień w njrkách y w pęchyrzu.
Kámień nyrkowy y Pęchyrzowy krzy/ y Piasek z nich moczem wywodźi/ z iákieykolwiek przyczyny zámnożony/ piiąc go ná czczo. Członki lekkie y wolne czyni.
Członki/ nim námázáne/ czyni lekkie y wolne. (Raimundulus.) Oleum distillatum Oley z Biedrzeńcu/ Alchimiskim sposobem dystyllowány.
Alchimistowie dystylluią z Biedrzeńcowego korzenia/ z liśćia/ z kłącza
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 74
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
/ Z Lektwarzem/ i z inemi lekarstwy bywa używany/ na wiele chorób rozmaitych/ z zimnych przyczyn pochodzących. Błonce Periton:
Błonce/ która wnętrzności wszystkie okrywa/ Peritoneum zowią/ z jaką drugą maścią zmieszany/ jest użyteczny/ mażąc zwierzchu: Także go przez usta dając. (Para:) Pęcherzowi.
W pęcherzowych dolegliwościach jest wielkim ratunkiem. (Para:) Sól z Biedrzeńca.
Sól z całego ziela/ to jest / z korzenia/ z liścia/ z kłącza/ z kwiecia/ i z nasienia suchego/ a na popiół spalonego/ bywa robiona/ tym właśnie sposobem/ jako z Piołunu/ i z innych ziół. Przeciw
/ Z Lektwarzem/ y z inemi lekárstwy bywa vżywány/ ná wiele chorob rozmáitych/ z źimnych przyczyn pochodzących. Błonce Periton:
Błonce/ ktora wnętrznośći wszystkie okrywa/ Peritoneum zowią/ z iáką drugą máśćią zmieszány/ iest vżyteczny/ máżąc zwierzchu: Także go przez vstá dáiąc. (Para:) Pęchyrzowi.
W pęchyrzowych dolegliwośćiách iest wielkim rátunkiem. (Para:) Sol z Biedrzeńcá.
Sol z cáłego źiela/ to iest / z korzenia/ z liśćia/ z kłącza/ z kwiećia/ y z naśienia suchego/ a ná popioł spalonego/ bywa robiona/ tym właśnie sposobem/ iáko z Piołunu/ y z inych źioł. Przećiw
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 75
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
wziąć kwintę z równą częścią masła dobrego świeżego słonego/ strączkom czosnku z łupinek co nalepiej chędogimi rękoma ochędożonych/ pod tąż wagą/ jako z masta albo Soku/ i to wespół w marmijrowym Moździerzu utłuc. A tego Konfektu w samy punkt Pełniej używać w każdym wieku. Albowiem jest wielkim i doświadczonym na Kamień Nyrkowy i Pęcherzowy lekarstwem. Kamieniu w Nyrkach i w Pęchyrzu.
Wziąć tego Konfektu funt Pączków albo Kiełków korzenia samice Paproci/ pół funta/ zwłaszcza ku wschodu słońca wyrastających/ w ten czas kiedy Skop Niebieski wschodzi/ i co nadrobniej pokrajawszy/ w ten Sok albo w Konfekt włożyc/ i dobrze umieszać. Ten Melancholicznym.
Melancholicznym. Zapamiętającem
wźiąć kwintę z rowną częśćią másłá dobrego świeżego słonego/ strączkom czosnku z łupinek co nalepiey chędogimi rękomá ochędożonych/ pod tąż wagą/ iáko z mástá álbo Soku/ y to wespoł w mármiirowym Możdżerzu vtłuc. A tego Konfektu w sámy punkt Pełniey vżywáć w káżdym wieku. Albowiem iest wielkim y doświadczonym ná Kámień Nyrkowy y Pęchyrzowy lekárstwem. Kámieniu w Nyrkách y w Pęchjrzu.
Wźiąć tego Konfektu funt Pączkow álbo Kiełkow korzeniá sámice Páproći/ poł funtá/ zwłasczá ku wschodu słońcá wyrastáiących/ w ten czás kiedy Skop Niebieski wschodźi/ y co nadrobniey pokráiawszy/ w ten Sok álbo w Konfekt włożỹc/ y dobrze vmieszáć. Ten Melánkolicznym.
Melánkolicznym. Zápámiętáiącem
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 145
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
albo z wodką jaką przynależącą. Zimnicom.
Zimnicom wszelakim/ jest lekarstwem/ przerzeczonym sposobem go używając/ z godzinę przed przyściem. Biodrom
W biodrach bole układa Scjatyczne. Pleurze.
Pleurze i kłóciu w bokach/ jest ratunkiem. Moczu ciężkiemu.
Moczu z ciężkością/ albo kapaniem odchodzącemu służy. Pęcherzu.
Służy wszelakim niedostatkom Pęcherzowym/ zwłaszcza z zimnych przyczyn pochodzącym. Miara i waga.
Też do Piguł/ Lektwarzów/ Konfektów/ i inym lekarstwom może być przymieszany przerzeczonym chorobom/ według zdania Lekarza mądrego i roztropnego Kolice.
Kolce. Nyrkom. Lędźwiom. Kłóciu w bokach jest osobliwym ratunkiem/ mażąc nim miejsca bolejące/ dwakroć przez dzień. Albo Owczą
álbo z wodką iáką przynależącą. Zimnicom.
Zimnicom wszelákim/ iest lekárstwem/ przerzeczonym sposobem go vżywáiąc/ z godźinę przed przyśćiem. Biodrom
W biodrách bole vkłáda Scyátyczne. Pleurze.
Pleurze y kłoćiu w bokách/ iest rátunkiem. Moczu ćiężkiemu.
Moczu z ćięszkośćią/ álbo kápániem odchodzącemu służy. Pęchyrzu.
Służy wszelákim niedostátkom Pęchyrzowym/ zwłasczá z źimnych przyczyn pochodzącym. Miárá y waga.
Też do Piguł/ Lektwarzow/ Konfektow/ y inym lekárstwom może być przymieszány przerzeczonym chorobom/ według zdánia Lekárzá mądrego y rostropnego Kolice.
Kolce. Nyrkom. Lędźwiom. Kłociu w bokách iest osobliwym rátunkiem/ máżąc nim mieyscá boleiące/ dwákroć przez dźień. Albo Owczą
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 233
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
kark, grzbiet, wprzód chustą ciepłą dobrze starszy, może też wodkę brać w usta, gdy język będzie zarażony, ale nie połykać.
Prości ludzie rozwierciawszy czosnek i gorczycę mieszają z octem, i tym nacierają naruszone części, inni moczą Kantarides w occie, którym nacierają nie tykając grzbietu. O Kamieniu tak Nerkowym jako i Pęcherzowym.
GDy będzie Kamień znaczny i twardy, osobliwie w pęcherzu, ten i najsekretniejszemi medykamentami skruszyć się nie da, na co wszyscy przypadają, chybaby był miękki. różnych chorób. Sposoby do wyprowadzenia Kamieni tak z nerek jako i z pęcherza gdy będą małe, albo miękkie: i piasku.
NAprzód kto jest podległy tej
kárk, grzbiet, wprzod chustą ćiepłą dobrze stárszy, może też wodkę bráć w ustá, gdy ięzyk będźie záráżony, ále nie połykáć.
Prośći ludźie rozwierćiawszy czosnek y gorczycę mieszáią z octem, y tym náćieráią náruszone częśći, inni moczą Kantarides w octćie, ktorym náćieráią nie tykáiąc grzbietu. O Kámieniu ták Nerkowym iáko y Pęcherzowym.
GDy będźie Kámień znáczny y twárdy, osobliwie w pęcherzu, ten y naysekretnieyszemi medykámentámi skruszyć się nie da, ná co wszyscy przypadáią, chybáby był miękki. rożnych chorob. Sposoby do wyprowádzenia Kámieni ták z nerek iáko y z pęcherzá gdy będą máłe, álbo miękkie: y piasku.
NAprzod kto iest podległy tey
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 60
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
Herpes jadowity, 186
I
Jęczmyk na powiece, 32 Języczek opadnienie, i zapalenie, 139. 140 Języka paraliż, 177 Julep Fiołkowy, 222 Julep Różowy, tamże. Julep z octu, 223 Julep z kwiecia Brzoskwiniowego, tamże. Julep Omanowy, 225
K
Kiszki wyście stolcem, 51 Kamienia nerkowego, i pęcherzowego, sposób leczenia 60 Kolek rodzaje sposoby leczenia, 67 Krosty po ciele, 81 Krwią plucie leczyć, tamże. Kołton leczyć, 88 Katar leczyć, 89 Kaszlu sposoby leczenia, 94 Kaszel zastarzały leczyć, 95 Krwi z nosa cieczenie leczyć, 97 Krwi zbytnie płynienie po porodzeniu, 118 Kancer, obacz Rak. Kurcz leczyć
Herpes iádowity, 186
I
Ięczmyk ná powiece, 32 Ięzyczek opádnienie, y zápálenie, 139. 140 Ięzyká páraliż, 177 Iulep Fijałkowy, 222 Iulep Rożowy, támże. Iulep z octu, 223 Iulep z kwiećia Brzoskwiniowego, támże. Iulep Ománowy, 225
K
Kiszki wyśćie stolcem, 51 Kámieniá nerkowego, y pęcherzowego, sposób leczenia 60 Kolek rodzaie sposoby leczenia, 67 Krosty po ćiele, 81 Krwią plućie leczyć, támże. Kołton leczyć, 88 Katar leczyć, 89 Kászlu sposoby leczenia, 94 Kászel zastárzały leczyć, 95 Krwi z nosa ćieczenie leczyć, 97 Krwi zbytnie płynienie po porodzeniu, 118 Káncer, obacz Rák. Kurcz leczyć
Skrót tekstu: PromMed
Strona: 292
Tytuł:
Promptuarium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Franciszek Cezary
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1716
Data wydania (nie wcześniej niż):
1716
Data wydania (nie później niż):
1716
, ani się przerwała, ani dalej wewnątrz nie wciągnęła. Drugi za nim meat jest nakształt konchy wyrobiony. Trzeci meat labirynt nazwany, różnemi pomniejszemi meatami i anfraktami podzielony. Czwarty nakształt ślimaczej skorupy. A że trzy meaty napełnia subtelne powietrze: które w swoich anfraktach jest zasklepione suchą i dobrze natężoną błonką nakształt pęcherzowej. Ta cała struktura ucha ma komunikacją z muzgiem, i łący sięz muzgiem przez żyłowaty kanalik nervus auditorius nazwany.
LVIII. Co się tycze objectum słuchu? Względem tego pierwsza jest prawda. Iż ogłos rzeczy słyszanych dzieje się albo przez kolizją rzeczy przytwardszej jednej o drugą. Jaki ogłos dzieje się gdy w kotły biją, dzwonią
, áni się przerwała, ani dáley wewnątrz nie wciągnęłá. Drugi zá nim meat iest nakształt konchy wyrobiony. Trzeci meat labirynt nazwany, rożnemi pomnieyszemi meátami y anfraktámi podzielony. Czwarty nakształt ślimáczey skorupy. A że trzy meaty nápełnia subtelne powietrze: ktore w swoich anfraktach iest zasklepione suchą y dobrze nátężoną błonką nákształt pęcherzowey. Tá całá struktura ucha ma kommunikácyą z muzgiem, y łączy sięz muzgiem przez żyłowaty kánalik nervus auditorius názwany.
LVIII. Co się tycze objectum słuchu? Względem tego pierwsza iest prawda. Jż ogłos rzeczy słyszánych dzieie się álbo przez kollizyą rzeczy przytwardszey iedney o drugą. Jáki ogłos dzieie się gdy w kotły biią, dzwonią
Skrót tekstu: BystrzInfCosm
Strona: E3
Tytuł:
Informacja Cosmograficzna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
biologia, geografia, religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
