gorączka nieznajoma. Przy rozbieraniu po członkach ciał umarłych znajdowano wiele robactwa, które nie inaczej tylko w winie zdychało.
W Frankonij zaraza na bydło rogate. Ludzie od mleka krost dostawali. w Aiks w Prowincyj Latem zaraza na konie, w których znajdowano trzewa pełne robactwa na 5. lub 6 calów długiego, a w płucach jeszcze dłuższe, i kosmate. W Munden zaraza na bydło: koty, i psy od padła zdychały, odzierającym skory, ręce krosty osypywały.
W Miesiącu Lipcu. w Tukstla w Ameryce o 50 mil od Vera-Cruz trzaskiem, pukaniem, i grzmotami straszliwemi obudzeni i przerażeni obywatele, ujrzeli Niebo okryte płomieniami i obłokami, z
gorączka nieznaioma. Przy rozbieraniu po członkach ciał umarłych znaydowano wiele robactwa, ktore nie inaczey tylko w winie zdychało.
W Frankoniy zaraza na bydło rogate. Ludzie od mleka krost dostawali. w Aix w Prowincyi Latem zaraza na konie, w ktorych znaydowano trzewa pełne robactwa na 5. lub 6 calow długiego, á w płucach ieszcze dłuższe, y kosmate. W Munden zaraza na bydło: koty, y psy od padła zdychały, odzierającym skory, ręce krosty osypywały.
W Miesiącu Lipcu. w Tuxtla w Ameryce o 50 mil od Vera-Cruz trzaskiem, pukaniem, y grzmotami straszliwemi obudzeni y przerażeni obywatele, uyrzeli Niebo okryte płomieniami y obłokami, z
Skrót tekstu: BohJProg_II
Strona: 233
Tytuł:
Prognostyk Zły czy Dobry Komety Roku 1769 y 1770
Autor:
Jan Bohomolec
Drukarnia:
Drukarnia J.K.M. i Rzeczypospolitej w Kollegium Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
kroniki, traktaty
Tematyka:
astronomia, historia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1770
Data wydania (nie wcześniej niż):
1770
Data wydania (nie później niż):
1770
na 6 stop w domach podniesiona była: 80 okrętów albo zepsutych, albo na ogrody zaniesionych. Liczono szkody na 6 milionów Liwrów.
W Czerwcu w Smyrnie mor na ludzi, więcej niż 230 osób co dzień umierało.
W Provence, i w Szwecyj w wołach, w krowach, w owcach znajdowano pijawki, w jednej płucach czasem po 200, długich na palec, koloru brunatego z główkami czarnemi.
23 Czerwca w Królestwie Neapolitańskim kraj Monte-Piano powodzią zalany, i górami walącemi się zasypany z domami: obywatelów na 2000 uciekło pole, gdzie kawał góry z krety złożonej spadł na nich, wszystkie pagórki kretą czerwoną zrownane są z ziemią. Trzecia część
na 6 stop w domach podniesiona była: 80 okrętow albo zepsutych, albo na ogrody zaniesionych. Liczono szkody na 6 millionow Liwrow.
W Czerwcu w Smyrnie mor na ludzi, więcey niż 230 osob co dzień umierało.
W Provence, y w Szwecyi w wołach, w krowach, w owcach znaydowano piiawki, w iedney płucach czasem po 200, długich na palec, koloru brunatego z głowkami czarnemi.
23 Czerwca w Krolestwie Neapolitańskim kray Monte-Piano powodzią zalany, y gorami walącemi się zasypany z domami: obywatelow na 2000 uciekło pole, gdzie kawał gory z krety złożoney spadł na nich, wszystkie pagorki kretą czerwoną zrownane są z ziemią. Trzecia część
Skrót tekstu: BohJProg_II
Strona: 237
Tytuł:
Prognostyk Zły czy Dobry Komety Roku 1769 y 1770
Autor:
Jan Bohomolec
Drukarnia:
Drukarnia J.K.M. i Rzeczypospolitej w Kollegium Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
kroniki, traktaty
Tematyka:
astronomia, historia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1770
Data wydania (nie wcześniej niż):
1770
Data wydania (nie później niż):
1770
Haemoroidów, Diapediests nie tak niebezpieczna jest. anastomosis gorsza, Rixis jeszcze gorsza, albowiem jeżeli we czterech dniach zatrzymana nie będzie, przynosi zapalenie, z którego wrzód się rodzi, a potym suchoty nieomylne, według Aforysmu. A sanguinis sputopuris sputum, à puris spute, Phtisis Diabresis, ze wszystkich najgorsza dla wrzodu, w płucach nieuleczonego. Empyema, jest ropy w piersiach zebranie, bo w jednej, albo w obudwu stronach, oddech ciężki, i kaszel wielki sprawuje: przytrafia się to często w Pleurze, albo w Peryfneumoniej, to jest, w zapaleniu płuc, z którego gdy się wrzód uczyni, materia z niego rozlewa się w piersiach,
Haemoroidow, Diapediests nie ták niebespieczna iest. anastomosis gorsza, Rixis iescze gorsza, álbowiem ieżeli we czterech dniách zátrzymána nie będzie, przynośi zápalenie, z ktorego wrzod się rodźi, á potym suchoty nieomylne, według Aphorysmu. A sanguinis sputopuris sputum, à puris spute, Phtisis Diabresis, ze wszystkich naygorsza dla wrzodu, w płucách nieuleczonego. Empyema, iest ropy w piersiách zebránie, bo w iedney, álbo w obudwu stronách, oddech ćięszki, y kászel wielki spráwuie: przytrafia się to często w Pleurze, álbo w Periphneumoniey, to iest, w zápaleniu płuc, z ktorego gdy się wrzod uczyni, máterya z niego rozlewa się w piersiách,
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 154
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
Pleurze, albo w Peryfneumoniej, to jest, w zapaleniu płuc, z którego gdy się wrzód uczyni, materia z niego rozlewa się w piersiach, albo też gdy się wrzód w gardle nagle otworzy, i ropa do piersi się obróci, która człeka dusi, i umorzy. Vomica, jest krwie (nie w samych płucach ale w błonce pokrywające one) rozeście, i w ropę się obrócenie. O Pluciu Krwią. Traktat Wtóry O Pluciu Krwią. Sposoby do Leczenia.
NAprzód jeżeli z płuc krew przez usta odchodzi, trzeba zaraz bez odwłoki krew albo z ręki, albo z nogi puścić, i z powtórzeniem, jeżeliby tego była potrzeba
Pleurze, álbo w Periphneumoniey, to iest, w zápaleniu płuc, z ktorego gdy się wrzod uczyni, máterya z niego rozlewa się w piersiách, álbo też gdy się wrzod w gárdle nagle otworzy, y ropá do pierśi się obroći, ktora człeká duśi, y umorzy. Vomica, iest krwie (nie w samych płucách ále w błonce pokrywáiące one) roześćie, y w ropę się obrocenie. O Plućiu Krwią. Tráktát Wtory O Plućiu Krwią. Sposoby do Leczenia.
NAprzod ieżeli z płuc krew przez ustá odchodzi, trzebá záraz bez odwłoki krew álbo z ręki, álbo z nogi pusćić, y z powtorzeniem, ieżeliby tego byłá potrzebá
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 155
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
. Aqu: Plantag: unc: 4. Lap: Haemat: pr: srup: 1. Laud; Opiati gr: 1. Spir: Vitrioli gut: 20. M. daj na raz, jest rzecz doświadczona. A nie tylko się sadzić na tym aby krew zatrzymać, ale i tę która pozostała w płucach z piekła, (skąd pewne suchoty) rozrzedzić i wyprowadzić: Na co służą Rad: Rubiae Ocul Cancr: Spermae Cet: ungv: rubr: potab: Olejek Migdałowy z Olbrotem zażywany. Do tego uważyć jeżeli się przedtym Haemorhoidy otwierały, a potym się zatrzymały, trzeba je otworzyć, jeżeliby też z zatrzymania i
. Aqu: Plantag: unc: 4. Lap: Haemat: pr: srup: 1. Laud; Opiati gr: 1. Spir: Vitrioli gut: 20. M. day ná raz, iest rzecz doświadczona. A nie tylko się sadzić ná tym áby krew zátrzymáć, ále y tę ktora pozostáłá w płucách z piekła, (zkąd pewne suchoty) rozrzedźić y wyprowádźić: Ná co służą Rad: Rubiae Ocul Cancr: Spermae Cet: ungv: rubr: potab: Oleiek Migdałowy z Olbrotem záżywány. Do tego uważyć ieżeli się przedtym Haemorhoidy otwieráły, á potym się zátrzymáły, trzebá ie otworzyć, ieżeliby też z zátrzymánia i
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 155
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
z pięknym miodem odszymowanym warzyć/ aż trzecia część wywre/ przecedzic/ i tak wiele jako się wyżej powiedziało/ poranu i na noc ciepło pić. Diosc. Aben/ Mesue/ Egineta/ Mesua/ Platear. i wiele ynych zgodnie piszą.
Flegmę gęstą/ Lipką a kliowatą która się w piersiach i w płucach zastanawia i sadzi/ a z ciężkością bywa odmiatana/ te przerzeczone lekarstwa rozprawują/ sieką/ rozrzedzają/ i wolno wywodzą. Do czego też same korzenie z miodem pitym używane/ jest użyteczne. Toż jucha jego czyni. Flegmę wywodzi
Taż jucha z korzenia warzonego w wodzie/ a miodem albo cukrem osłodzona/ na
z pięknym miodem odszymowánym wárzyć/ áż trzećia część wywre/ przecedźic/ y ták wiele iáko sie wyszey powiedźiáło/ poránu y ná noc ciepło pić. Diosc. Aben/ Mesue/ Egineta/ Mesua/ Platear. y wiele ynych zgodnie piszą.
Flágmę gęstą/ Lipką á kliowátą ktora sie w pierśiách y w płucách zástánawia y sádźi/ á z ćięszkośćią bywa odmiátána/ te przerzeczone lekarstwá rozpráwuią/ śieką/ rozrzedzáią/ y wolno wywodzą. Do czego też sáme korzenie z miodem pitym vżywáne/ iest vżyteczne. Toż iuchá iego czyni. Flágmę wjwodzi
Táż iuchá z korzenia wárzonego w wodźie/ á miodem álbo cukrem osłodzona/ ná
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 6
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
ciężkie idzie / jest wielkim lekarstwem/ trunkiem/ Klisterą/ i mazanim zwierzchu używany. Womitom ciężkim
Womity którym z ścieżkością przychodzą/ tylko palec abo dwa w nim obmaczać/ i w usta kłaść/ abo go do tych rzeczy przymieszać/ które womity pobudzają. Dios. Flegmie w piersiach.
Flegmę w piersiach i w Płucach rozgrzewa/ cienczy/ rzedzi/ i rozprawuje/ a przez usta snadnie wywodzi. Mesua. Artetica.
W stawiech i w członkach boleści uśmierza namazując. Tenże. świnim wrzodom
Świnie wrzody za uszyma twarde odmiękcza/ także namazując nim. Macicy
Macicznym boleściom z zaziębienia/ jest osobliwym ratunkiem. Kurczom.
Kurczom/ i
Pokrzywionym
ćiężkie idźie / iest wielkim lekárstwem/ trunkiem/ Klisterą/ y mázánim zwierzchu vżywány. Womitom ćiężkim
Womity ktorym z śćieśzkośćią przychodzą/ tylko pálec ábo dwá w nim obmaczáć/ y w vstá kłáść/ ábo go do tych rzeczy przymieszáć/ ktore womity pobudzáią. Dios. Flágmie w pierśiách.
Flegmę w pierśiách y w Płucách rozgrzewa/ ćienczy/ rzedźi/ y rospráwuie/ á przez vstá snádnie wywodźi. Mesua. Artetica.
W stáwiech y w członkách boleśći vśmierza námázuiąc. Tenże. świnim wrzodom
Swinie wrzody zá vszymá twárde odmiękcza/ tákże námázuiąc nim. Máćicy
Máćicznym boleśćiom z zaźiębienia/ iest osobliwym rátunkiem. Kurczom.
Kurczom/ y
Pokrzywionym
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 12
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
/ aż wino i wodności z onych ziół wywre/ i parą wynidzie. Potym w Prasie wyprasować w Miedzianą patellę/ i przydać dwanaście łotów/ do tego Terpentyny/ Olejku z Jałowcu dystylowanego dwa łoty i dać temu w onejże patelli przez ośm dni stać/ dobrze nakrywszy. Tak będziesz miał kosztowny Balsam do ran w płucach wychędożenia i zagojenia. Którego do wszelakich ran sztychowych na którymkolwiek miejscu będących/ używać możesz. Księgi Pierwsze. Syrop. Górącce suchotnej
Suchotnej Górącce/ jest lekarstwem tym sposobem: wziąć dwie garzci świeżego liścia tego ziela/ Języczków psich/ Jęczmieniu ochrostałego po garzci/ Żywice Tragantowej łot/ to wespół warz po połtoru kwarty wody/
/ áż wino y wodnośći z onych źioł wywre/ y párą wynidźie. Potym w Práśie wyprásowáć w Miedźiáną pátellę/ y przydáć dwánaśćie łotow/ do tego Terpentyny/ Oleyku z Iáłowcu dystyllowánego dwá łoty y dác temu w oneyże pátelli przez ośm dni stać/ dobrze nákrywszy. Ták będźiesz miał kosztowny Bálsam do ran w płucách wychędożenia y zágoienia. Ktorego do wszelákich ran sztychowych ná ktorymkolwiek mieyscu będących/ vżywáć możesz. Kśięgi Pierwsze. Syrop. Gorącce suchotney
Suchotney Gorącce/ iest lekárstwem tym sposobem: wźiąć dwie garzci świeżego liśćia tego źiela/ Ięzyczkow pśich/ Ięczmieniu ochrostáłego po garzći/ Zywice Trágántowey łot/ to wespoł warz po połtoru kwarty wody/
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 83
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
że moc jego wszystka jest odmiękczać/ wycierać/ rozczyniać/ rozprawować/ rozwadniać/ i wychędażać. Rozmarynu wtórego/ tak nasienia/ jako korzenia/ przez usta używać się godzi: bo nie tak sczmi i rozpala wnętrzności/ jako pierwszy. Moc i skutki. Piersiom Płucom.
Wszelakim niedostatkom i dolegliwościom w Piersiach/ i w Płucach/ z zimnych przypadków/ a zwłaszcza z Flusów/ z głowy spadających/ jest lekarstwem/ tak nasienie/ jako samo ziele/ a owszem wtórego Rozmarynu/ warząc/ a pijąc: albo jakim inym sposobem używając. Kaduku.
Padającej niemocy/ Nasienie trunkiem używane/ bywa znacznym ratunkiem. Mowie ciężkiej.
Ciężkiej mowie/ za
że moc iego wszystká iest odmiękczáć/ wyćieráć/ rozczyniáć/ rozpráwowáć/ rozwadniáć/ y wychędażáć. Rozmárynu wtorego/ ták naśienia/ iáko korzeniá/ przez vstá vżywáć sie godźi: bo nie ták sczmi y rospala wnętrznośći/ iáko pierwszy. Moc y skutki. Pierśiom Płucom.
Wszelákim niedostátkom y dolegliwośćiom w Pierśiách/ y w Płucách/ z źimnych przypadkow/ á zwłasczá z Flusow/ z głowy spadáiących/ iest lekárstwem/ ták naśienie/ iáko sámo źiele/ á owszem wtoreg^o^ Rozmárynu/ wárząc/ á piiąc: álbo iákim inym sposobem vżywáiąc. Káduku.
Padáiącey niemocy/ Naśienie trunkiem vżywáne/ bywa znácznym rátunkiem. Mowie ćięszkiey.
Cięszkiey mowie/ zá
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 162
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
go po dwanaście kropli/ samego szczególnego/ bez wszelakiej przysady. Złotem żyłkom zbytnie płynącym.
Złotym zyłkom/ zbytnie otworzonym i płynącym/ jest zastanowieniem: także go biorąc po dwanaście kropli/ z olejkiem tegoż ziela/ i Pępek tym mazać/ także Złote żyłki. Piersiom. Płucom.
Bolączki wszelakie twarde W piersiach W Płucach. W Bokach. W Kiszkach. miękczy i otwiera/ używając go prze trzydzieści dni/ z tegoż Rozmarynu olejkiem/ obojga biorąc po dziesiątej sześci kwinty/ z wodką tegoż ziela. Boku Kiszkom. Olejek. Oleum. Trzewiom niższym.
Ten Olej z nasienia i ze wszystkiego ziela czyniony/ Trzewiom inszym/ jako
go po dwánaśćie kropli/ sámego sczegulnego/ bez wszelákiey przysady. Złotem żyłkom zbytnie płynącym.
Złotym zyłkom/ zbytnie otworzonym y płynącym/ iest zástánowieniem: tákże go biorąc po dwánaśćie kropli/ z oleykiem tegoż źiela/ y Pępek tym mázáć/ tákże Złote żyłki. Piersiom. Płucom.
Bolącżki wszelákie twárde W pierśiách W Płucách. W Bokách. W Kiszkách. miękczy y otwiera/ vżywáiąc g^o^ prze trzydźieśći dni/ z tegoż Rozmárynu oleykiem/ oboygá biorąc po dźieśiątey sześći kwinty/ z wodką tegoż źiela. Boku Kiszkom. Oleiek. Oleum. Trzewiom niższym.
Ten Oley z naśienia y ze wszystkiego źiela czyniony/ Trzewiom inszym/ iáko
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 164
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
