i Panów Viracocha, to jest Synami Bożemi zwali. Nie mieli zgodnego i właściwego vocabulum na wyrażenie BOGA, jakie mają Hebrajczykowie El, Grecy Teos, Łacinnicy DEUS, Arabowie, Turcy, Persowie, Ałła; ale Mężowie Apostołscy tam Wiarę Z. opowiadając, po Hiszpańsku im BOGA zwać kazali Dios. Ingowie, to jest Perwańscy Królowie oprócz Viracochy i Słońca w Cusco Mieście wenerowanego, szanowali też czcią Bogu przyzwoitą, Gvaca, to jest Grzmot, powiadając, iż to jest mężczyzna stojący na Niebie, uarmowany procą, mający w swej mocy grzmoty, deszcze, pioruny, dlatego mu oddawali ofiarę.
Mieli za Bogów Ziemię, zowiąc ją Patamamam, item
y Panow Viracocha, to iest Synami Bożemi zwali. Nie mieli zgodnego y właściwego vocabulum na wyrażenie BOGA, iakie maią Hebrayczykowie El, Grecy Theos, Łacinnicy DEUS, Arabowie, Turcy, Persowie, Ałła; ale Mężowie Apostolscy tam Wiarę S. opowiadaiąc, po Hiszpańsku im BOGA zwać kazali Dios. Ingowie, to iest Perwańscy Krolowie oprócz Viracochy y Słońca w Cusco Mieście wenerowanego, szanowali też czcią Bogu przyzwoitą, Gvaca, to iest Grzmot, powiadaiąc, iż to iest męszczyzna stoiący na Niebie, uarmowany procą, maiący w swey mocy grzmoty, deszcze, pioruny, dlatego mu oddawali ofiarę.
Mieli za Bogów Ziemię, zowiąc ią Pathamamam, item
Skrót tekstu: ChmielAteny_IV
Strona: 577
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 4
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1756
Data wydania (nie wcześniej niż):
1756
Data wydania (nie później niż):
1756
wierszchołku aż do spodu jest na łokci 1624, co uczyni ćwierć milę. Z tej góry, niby wychodzi, i rodzi się u dołu druga góra Guajna Potosi, to jest mniejsza góra Potosi. Przy końcach tej góry jest Miasto; przedtym na mil 2. w okręgu zabierające, teraz większe, bardzo handlowne. Królowie Perwańscy INGHOWIE, o skarbach tak wielkich w tej gorze nie wiedzieli, czyli też głosem byli odstraszeni takowym, aby miejsca tego nie tykali, dla nowych Obywatelów (Hiszpanow) rezerwując. Jakoż i Hiszpanom aż w lat 12. te miejsca objaśnione, aliàs koło Roku 1540. za Karola V. Cesarza, oraz Króla Hispańskiego
wierszchołku aż do spodu iest na łokci 1624, co uczyni ćwierć milę. Z tey gory, niby wychodzi, y rodzi się u dołu druga gora Guayna Potosi, to iest mnieysza gora Potosi. Przy końcach tey góry iest Miasto; przedtym na mil 2. w okrągu zabieraiące, teráz większe, bardzo handlowne. Krolowie Perwańscy INGHOWIE, o skarbach tak wielkich w tey gorze nie wiedzieli, czyli też głosem byli odstraszeni takowym, aby mieysca tego nie tykali, dla nowych Obywatelow (Hiszpanow) rezerwuiąc. Iakoż y Hiszpanom aż w lat 12. te mieysca obiaśnione, aliàs koło Roku 1540. za Karola V. Cesarza, oraz Króla Hispańskiego
Skrót tekstu: ChmielAteny_IV
Strona: 610
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 4
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1756
Data wydania (nie wcześniej niż):
1756
Data wydania (nie później niż):
1756
z Ameryki nie bywają eksportowane. Roku 1587. okręty ex terra Firma odbiły się od brzegu, na których było 12. skrzyń złota, każda z nich miała cztery arabony, a jeden arabo ma w sobie funtów 25. co summatim wyniesie na 1200. funtów złota. Mieli stąd w czym zbytkować Ingowie, Królowie Perwańscy; jakoż wszystkie naczynia, stołki, ławy, lektyki, statuj, drzewa w ogrodach, Kościoły, Bałwany, ze złota były.
SREBRO w Ameryce znajduje się w górach, lasach, czasem na równinach. Jedne się znajduje osobno na pewnych miejscach; inne kupą, continuo ductu ciągnące się na długość, szerokość i głębokość
z Ameryki nie bywaią exportowane. Roku 1587. okręty ex terra Firma odbiły się od brzegu, na ktorych było 12. skrzyń złota, każda z nich miała cztery arrabony, á ieden arrabo ma w sobie funtow 25. co summatim wyniesie ná 1200. funtow złota. Mieli ztąd w czym zbytkować Ingowie, Krolowie Perwańscy; iakoż wszystkie naczynia, stołki, ławy, lektyki, statuy, drzewa w ogrodach, Kościoły, Bałwany, ze złota były.
SREBRO w Ameryce znayduie się w gorach, lasach, czasem na rowninach. Iedne się znayduie osobno na pewnych mieyscach; inne kupą, continuo ductu ciągnące się na długość, szerokość y głębokość
Skrót tekstu: ChmielAteny_IV
Strona: 615
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 4
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1756
Data wydania (nie wcześniej niż):
1756
Data wydania (nie później niż):
1756
Kapłani, poty swych penitentów kamieńmi bili, aż się przyznali, teste Botero. AMERYKA. O Krajach Amerykańskich i Nacjach.
KrólOWIE w Ameryce byli najpotęźniejsi Meksykańscy, gdyż, nych pod sobo mieli 30. Regnantów; z których każdy sto tysięcy wojska mógł wyprowadzić do bitwy. Drudzy mocni byli w Ameryce KrólOWIE Peru, albo Perwańscy, Inghami albo Inkami zwani, w Cuzco Stolicę mający; pod czas których intronizacyj, Dzieci od lat 4. do 10. po 200. zabijano. KoJumny sobie żywym kazali wystawiać z swemi Portretami, i wenerować się jak Bożków. Spowiedź czynili przed słońcem, potym do ciekącej wchodzili rzeki, mówiąc: Otom się
Kapłáni, poty swych penitentow kámienmi bili, aż się przyználi, teste Botero. AMERYKA. O Kraiach Amerykańskich y Nacyach.
KROLOWIE w Ameryce byli náypotęźnieysi Mexikańscy, gdyż, nych pod sobo mieli 30. Regnántow; z ktorych każdy sto tysięcy woyská mogł wyprowádźić do bitwy. Drudzy mocni byli w Ameryce KROLOWIE Peru, albo Perwáńscy, Inghami albo Inkami zwáni, w Cuzco Stolicę maiący; pod czas ktorych intronizácyi, Dźieci od lat 4. do 10. po 200. zábiiano. KoIumny sobie żywym kazáli wystáwiać z swemi Portretámi, y wenerowáć się iak Bożkow. Spowiedź czynili przed słońcem, potym do ciekącey wchodźili rzeki, mowiąc: Otom się
Skrót tekstu: ChmielAteny_II
Strona: 667
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 2
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1746
Data wydania (nie wcześniej niż):
1746
Data wydania (nie później niż):
1746
