się solenniter manifestowała, posławszy de medio sui do króla imć ip. Tyszkiewicza starostę starodubowskiego i ip. Wołłowicza chorążego mścisławskiego, którym ledwo audiencją dano i to perfas et nefas.
Tegoż roku jeszcze trwała dissensia między hetmanem i wojskiem, a między biskupem i duchowieństwem, paszkwilując się. Duchowne dobra wszystkie rozdane na żołnierza i plebanie na chleb kontentacyjny.
Tegoż roku p. Potocki łowczy koronny, u siebie w stancji, szwagra swego p. Gnińskiego wojewodę bracławskiego, wprzódy szablą a potem buzdyganem tyrańsko pobił. Anno 1694.
Die 15 Aprilis, ksiądz biskup wileński publice w zamku kościele katedralnym, in praesentia w Wilnie naonczas będącego ipana hetmana wyklął,
się solenniter manifestowała, posławszy de medio sui do króla imć jp. Tyszkiewicza starostę starodubowskiego i jp. Wołłowicza chorążego mścisławskiego, którym ledwo audyencyą dano i to perfas et nefas.
Tegoż roku jeszcze trwała dissensia między hetmanem i wojskiem, a między biskupem i duchowieństwem, paszkwilując się. Duchowne dobra wszystkie rozdane na żołnierza i plebanie na chléb kontentacyjny.
Tegoż roku p. Potocki łowczy koronny, u siebie w stancyi, szwagra swego p. Gnińskiego wojewodę bracławskiego, wprzódy szablą a potém buzdyganem tyrańsko pobił. Anno 1694.
Die 15 Aprilis, ksiądz biskup wileński publice w zamku kościele katedralnym, in praesentia w Wilnie naonczas będącego jpana hetmana wyklął,
Skrót tekstu: ZawiszaPam
Strona: 178
Tytuł:
Pamiętniki
Autor:
Krzysztof Zawisza
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
pamiętniki
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1715 a 1717
Data wydania (nie wcześniej niż):
1715
Data wydania (nie później niż):
1717
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Julian Bartoszewicz
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Warszawa
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Jan Zawisza
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1862
Ojcu św. papieżowi, aniż Rzpltej, co pilno opatrzyć potrzeba. Iż też in primitiva ecclesia catholica biskupowie byli obierani przez zgromadzenie wiernych, także też i teraz aby byli obierani od kapituły, a ci którego obiorą, niech ten będzie biskupem, który od KiMci ma być uprzywilejowany.
Kanonie, probostwa, scholastrie, plebanie niech IKM. podaje ludziom stanu szlacheckiego, jedno jako mówi pismo, że ma być unias uxoris vir, co IchM. sami wykładają, że jednego kościoła sługą lubo to dozorcą, z których zaś biskupi obierani a gradatim ad maiores pochodzić mają.
Opaty niech sami zakonnicy obierają, a ci niech czynią kanonom dawnym i prawu
Ojcu św. papieżowi, aniż Rzpltej, co pilno opatrzyć potrzeba. Iż też in primitiva ecclesia catholica biskupowie byli obierani przez zgromadzenie wiernych, także też i teraz aby byli obierani od kapituły, a ci którego obiorą, niech ten będzie biskupem, który od KJMci ma być uprzywilejowany.
Kanonie, probostwa, scholastrye, plebanie niech JKM. podaje ludziom stanu szlacheckiego, jedno jako mówi pismo, że ma być unias uxoris vir, co IchM. sami wykładają, że jednego kościoła sługą lubo to dozorcą, z których zaś biskupi obierani a gradatim ad maiores pochodzić mają.
Opaty niech sami zakonnicy obierają, a ci niech czynią kanonom dawnym i prawu
Skrót tekstu: PrzestSposCz_II
Strona: 463
Tytuł:
Przestroga i sposób na czasy przyszłe naprawy Rzpltej
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Gatunek:
pisma polityczne, społeczne
Tematyka:
polityka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1606
Data wydania (nie wcześniej niż):
1606
Data wydania (nie później niż):
1606
Tekst uwspółcześniony:
tak
Tytuł antologii:
Pisma polityczne z czasów rokoszu Zebrzydowskiego 1606-1608
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Jan Czubek
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Kraków
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Akademia Umiejętności
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1918
niby Anielscy, dla tego ich potrzeba nauczyć drogi do Nieba. Po nim nastąpił Biron na Misye od Honoriusza I. posłany. Po nawróceniu 30 Królów i Królowych per cursum dwóch Wieków, konserwowali się statecznie w Religii Katolickiej, aż Henryk VIII. Wiary ich zbawił i Nieba. Duchowni się żenią, Kanonie mają bogate. Plebanie ubogie. Prezbyterów tu jest wiele, którzy chcą z nieść Biskupstwa. Zakony się tu konserwowały z razu, ale Zakonnicy chodzili tylko w klasztorach w Habitach, à extra Klasztoru w Świeckim stroju: tandem zniesieni Katolicy tu żadnych Dóbr mieć nie mogą.
Do ANGLIKÓW niegdy należała Akwitania, Turones, Andes, Nortmanni. Henryk VI
niby Anielscy, dla tego ich potrzeba nauczyć drogi do Nieba. Po nim nastąpił Biron na Misye od Honoriusza I. posłany. Po nawroceniu 30 Krolow y Krolowych per cursum dwoch Wiekow, konserwowali się statecznie w Religii Katolickiey, aż Henryk VIII. Wiary ich zbawił y Nieba. Duchowni się żenią, Kanonie maią bogate. Plebanie ubogie. Prezbyterow tu iest wiele, ktorzy chcą z nieść Biskupstwa. Zakony się tu konserwowały z razu, ale Zakonnicy chodzili tylko w klasztorach w Habitach, à extra Klasztoru w Swieckim stroiu: tandem zniesieni Katolicy tu żadnych Dobr mieć nie mogą.
Do ANGLIKOW niegdy należałá Akwitania, Turones, Andes, Nortmanni. Henryk VI
Skrót tekstu: ChmielAteny_IV
Strona: 411
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 4
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1756
Data wydania (nie wcześniej niż):
1756
Data wydania (nie później niż):
1756
do wzgardy świata/ nastan zakonny namówili/ nicby nie sprawieli/ jeśli sama osobna łaska powołania na to od Boga/ do tego niepprzystąpi. Do opuszczena grzechu jako trudno namówić człowieka/ chociaż ustawnie łaska Boża jemu dy serca kołace/ a cóż do opuszczenia świata i samego siebie. Wiedzciesz to na potym miły P. Plebanie a nieumiejętnością waszą parafianom swym i patientom błądzie wtakich rzeczach okazji nie dajcie. A daleko jeszcze większe baiki są owe co powiada/ że Jezuici cukrami/ i obietnicami malowania po śmierci spromieńmi około główy/ do siebie młodź ciągną. To P. Plebanowi pozwalam rad/ ze Jezuić wtych/ co się do ich zakonu proszą
do wzgárdy świátá/ nástan zakonny námowili/ nicby nie spráwieli/ iesli sámá osobna łáská powołánia ná to od Bogá/ do tego niepprzystąpi. Do opuszczena grzechu iáko trudno námowić człowieká/ choćiasz vstawnie łáská Boża iemu di serca kołáce/ á cosz do opuszczenia świátá y sámego siebie. Wiedzćiesz to ná potym miły P. Plebanie á nieumieiętnośćią wászą páráfianom swym y patientom błądzie wtákich rzeczách okázyey nie dáyćie. A dáleko ieszcze większe báiki są owe co powiáda/ że Iezuići cukrámi/ y obietnicámi málowánia po śmierći zpromieńmi około główy/ do siebie młodź ćiągną. To P. Plebanowi pozwalam rad/ ze Iezuić wtych/ co się do ich zakonu proszą
Skrót tekstu: SzemGrat
Strona: 10
Tytuł:
Gratis plebański
Autor:
Fryderyk Szembek
Miejsce wydania:
Poznań
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Gatunek:
pisma religijne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1627
Data wydania (nie wcześniej niż):
1627
Data wydania (nie później niż):
1627
wliczbie tych co się na stan ten udają. Lecz to najlepiej sądzić mogą ci/ co dobrze ponią przed lat 45 jaka liczba wkasztorach zakonników w Polsce była/ (niewiele coś klasztorów wyjąwszy znaczniejszych) przed tym/ niżeli szkoły Jezuici w Polsce otworzyli/ a jaka jest złaski Bożej teraz. Jeśli też w Plebanie/ Kapituły/ i Kościoły rozmaite wejrzemy/ obaczymy/ jako wielka Polska/ Mazowsze/ Prusy/ Litwa/ i wielka część Rusi/ siła ma Prałatów/ Plebanów i Kapłanów/ że szkół Jezuickich; i mała Polska też się po części do tego przyznać musi, aczby tego daleko więcej było/ gdyby szkoły swe w
wliczbie tych co się ná stan ten vdáią. Lecz to náylepiey sądźić mogą ći/ co dobrze ponią przed lat 45 iáká liczbá wkasztorách zakonnikow w Polszcże była/ (niewiele coś klasztorow wyiąwszy znácznieyszych) przed tym/ niżeli szkoły Iezuići w Polszcże otworzyli/ á iáka iest złáski Bożey teraz. Iesli tesz w Plebanie/ Cápituły/ y Kośćioły rozmáite weyrzemy/ obaczymy/ iáko wielka Polská/ Mázowsze/ Prusy/ Litwá/ y wielka część Ruśi/ śiłá ma Prałátow/ Plebanow y Kápłanow/ że szkoł Iezuickich; y máłá Polská tesz się po częśći do tego przyznáć muśi, áćżby tego dáleko więcey było/ gdyby szkoły swe w
Skrót tekstu: SzemGrat
Strona: 12
Tytuł:
Gratis plebański
Autor:
Fryderyk Szembek
Miejsce wydania:
Poznań
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Gatunek:
pisma religijne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1627
Data wydania (nie wcześniej niż):
1627
Data wydania (nie później niż):
1627
P. Plebanowi; Wypuszczają Jezuici od siebie niektórych dla wielkich yróżnych przyczyn/ wolnymi je czynią od ślubów zakonnych/ mocą stolice Apostołskiej; (która to wypuszczanie przez tak wiele Papieżów tak wiele razy pochwaliła/ i umocniła) gani to P. Pleban/ opacznie udając że to czynią dla tego/ aby nimi osadzali Kościoły i Plebanie: aleć się ta przyczyna nie najduje wrejestrze przyczyn tych/ dla których Papieżowie moc dali Generałowi Jezuickiemu/ wyzwalać od ślubów zakonnych. przetoż P. Pleban jako nie Teolog/ rozumie że to tym kluczem Z. Piotra wolno Jezuitom szermować/ jako się podoba/ naczym się myli bardzo. bo stakiej przyczyny
P. Plebanowi; Wypuszcżáią Iezuići od siebie niektorych dla wielkich yrożnych przycżyn/ wolnymi ie czynią od slubow zakonnych/ mocą stolice Apostolskiey; (ktora to wypuszcżánie przez ták wiele Papieżow ták wiele rázy pochwaliłá/ y vmocniłá) gáni to P. Pleban/ opácżnie vdáiąc że to czynią dla tego/ áby nimi osádzáli Kosćioły y Plebanie: áleć sie tá przycżyná nie náyduie wreiestrze przyczyn tych/ dla ktorych Pápieżowie moc dáli Generałowi Iezuickiemu/ wyzwaláć od slubow zakonnych. przetosz P. Pleban iáko nie Theolog/ rozumie że to tym klucżem S. Piotrá wolno Iezuitom szermowáć/ iako się podobá/ nácżym sie myli bárdzo. bo ztákiey przycżyny
Skrót tekstu: SzemGrat
Strona: 44
Tytuł:
Gratis plebański
Autor:
Fryderyk Szembek
Miejsce wydania:
Poznań
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Gatunek:
pisma religijne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1627
Data wydania (nie wcześniej niż):
1627
Data wydania (nie później niż):
1627
ustał wzaczętej robocie/ pismem swym wołając. 2. P. cons. 1. Haec non mihi noua sunt o amici charissimi, omnia dudum praecogitaui, et mecum ipse peregi. Nam quais vnquam fuit actio hominis cogniti, quae vel reprehensione, vel sinistra aut stulta interpretatione caruerit. Zmiłości zaś Chrześcijańskiej miły P. Plebanie nieumiejętne nauczać i drogę onym do zbawienia pokazować/ uczynek jest miłosierny taki/ że dla niego samego/ choćby inszych przyczyn nie było/ może być zakon postanowiony/ jako się wyżej z nauki Z. Tomasza pokazało. Lecz P. Pleban na to się ozywa/ i wykrzykając mówi/ Gdy słońce wpołudnie świeci, na
vstał wzáczętey roboćie/ pismem swym wołáiąc. 2. P. cons. 1. Haec non mihi noua sunt o amici charissimi, omnia dudum praecogitaui, et mecum ipse peregi. Nam quais vnquam fuit actio hominis cogniti, quae vel reprehensione, vel sinistra aut stulta interpretatione caruerit. Zmiłośći záś Chrześćiáńskiey miły P. Plebanie nievmieiętne náuczać y drogę onym do zbáwienia pokázowáć/ vcżynek iest miłośierny táki/ że dla niego sámego/ choćby inszych przycżyn nie było/ może bydź zakon postánowiony/ iáko sie wyżey z náuki S. Thomaszá pokazáło. Lecz P. Pleban ná to się ozywa/ y wykrzykáiąc mowi/ Gdy słonce wpołudnie swieći, ná
Skrót tekstu: SzemGrat
Strona: 60
Tytuł:
Gratis plebański
Autor:
Fryderyk Szembek
Miejsce wydania:
Poznań
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Gatunek:
pisma religijne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1627
Data wydania (nie wcześniej niż):
1627
Data wydania (nie później niż):
1627
jako ma na Sejmikach bracią pozbudzać na tychże perswadując im; że się przez te nowe szkoły Jezuickie prawa i wolności Koronne łamią: gdyż wjednym że statucie są i wolności Akademickie/ i wolności koronne/ a najcię- Rozdział
żej tyło począć wątlić i łamać sobie prawa. Quod sequitur specta. A to już P. Plebanie ani po Akademicku/ ani po Plebańsku. Nie po Akademicku/ bo tam przysięgają na samym zaraz wpisowaniu się in album studiosorum, nie wołać ad Idem. Non clamabo ad idem. Wiedzieli bowiem dobrze dawni oni Akademicy którzy tę klauzulę do juramentu przydali/ jako ludzie baczni i mądrzy/ że nie jest to sposób dobry/
iáko ma ná Seymikách bráćią pozbudzáć ná tychże perswáduiąc im; że się przez te nowe szkoły Iezuickie práwá y wolnośći Koronne łamią: gdysz wiednym że státućie są y wolności Akádemickie/ y wolnośći koronne/ á nayćię- Rozdział
żey tyło począć wątlić y łamáć sobie práwá. Quod sequitur specta. A to iusz P. Plebanie áni po Akádemicku/ áni po Plebáńsku. Nie po Akádemicku/ bo tám przyśięgáią ná sámym záraz wpisowániu się in album studiosorum, nie wołáć ad Idem. Non clamabo ad idem. Wiedzieli bowiem dobrze dawni oni Akádemicy ktorzy tę klauzulę do iuramentu przydáli/ iáko ludźie báczni y mądrzy/ że nie iest to sposob dobry/
Skrót tekstu: SzemGrat
Strona: 79
Tytuł:
Gratis plebański
Autor:
Fryderyk Szembek
Miejsce wydania:
Poznań
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Gatunek:
pisma religijne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1627
Data wydania (nie wcześniej niż):
1627
Data wydania (nie później niż):
1627
. i posłuszeństwo stolicy Apostołskiej/ i Namiestnikowi Chrystusowemu/ któremu (jako Z. Tomas cum Cyrillo Alexandrino et vniuerso Catholico orbe mówi) omnes iure diuino caput inclinant, et Primares mundi tanquam ipsi Domino Iesv Christo obediunt. Przysięga w państwie swym bronić władzy jego i praw od niego nadanych. Toż macie miły P. Plebanie na trzeci punkt waszego wtórego dyskursu. Trzynasty Rozdział Trzynasty Rozdział Rozdział CZTERNASTY.
Czwarta sztuka którą wtym Dialogu swym pokazuje P. Pleban jest/ przymawia I. M. X. Biskupowi Krakowskiemu/ i innym czasów naszych Ich MM. XX. Biskupom/ że oni nie dbają o Akademią i dobro pospolite/ ale fawory łapając
. y posłuszeństwo stolicy Apostolskiey/ y Namiestnikowi Chrystusowemu/ ktoremu (iáko S. Thomas cum Cyrillo Alexandrino et vniuerso Catholico orbe mowi) omnes iure diuino caput inclinant, et Primares mundi tanquam ipsi Domino Iesv Christo obediunt. Przyśięga w páństwie swym bronić władzy iego y praw od niego nádánych. Tosz maćie miły P. Plebanie ná trzeći punkt waszego wtorego dyskursu. Trzynasty Rozdział Trzynasty Rozdział ROZDZIAL CZTERNASTY.
Czwarta sztuka ktorą wtym Dyalogu swym pokázuie P. Pleban iest/ przymawiá I. M. X. Biskupowi Krákowskiemu/ y innym czásow nászych Ich MM. XX. Biskupom/ że oni nie dbáią o Akádemią y dobro pospolite/ ále fauory łápáiąc
Skrót tekstu: SzemGrat
Strona: 116
Tytuł:
Gratis plebański
Autor:
Fryderyk Szembek
Miejsce wydania:
Poznań
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Gatunek:
pisma religijne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1627
Data wydania (nie wcześniej niż):
1627
Data wydania (nie później niż):
1627
/ jako i drudzy takichże stanów i urodzenia do szkół Akademickich. Wadzi zaś P. Plebanowi/ że jeden Jeżuita zapisał znaczną ojczyźnę swą zakonowi świeżo; wadzi że pod czas niektórzy z ojczystych swych dóbr darują co temuż swemu zakonowi/ i sami się fundują. Mówi dobrażby to abo powinnym abo na fary/ na Plebanie/ na polepszenie starych fundacyj. Na to odpowiadam. Zapisał/ Bóg mu zapłać/ dobrze uczynił/ wolno mu to było rozdarować między pachołki/ wolno przegrać/ wolno przepić ze szkodą dusze swojej/ i nikt by go był oto strofować nie śmiał/ dla czegoż nie godziło się mu dać to na chwałę Bożą/
/ iáko y drudzy tákichże stanow y vrodzęnia do szkoł Akádemickich. Wádźi záś P. Plebanowi/ że ieden Ieżuitá zápisał znáczną oyczyźnę swą zakonowi swieżo; wádźi że pod czás niektorzy z oyczystych swych dobr dáruią co temuz swemu zakonowi/ y sámi się funduią. Mowi dobrażby to ábo powinnym ábo ná fáry/ ná Plebánie/ ná polepszenie stárych fundácyi. Ná to odpowiádam. Zápisał/ Bog mu zápłáć/ dobrze vczynił/ wolno mu to było rozdárowáć między páchołki/ wolno przegráć/ wolno przepić ze szkodą dusze swoiey/ y nikt by go był oto strofowáć nie smiał/ dla czegosz nie godźiło się mu dáć to ná chwałę Bożą/
Skrót tekstu: SzemGrat
Strona: 133
Tytuł:
Gratis plebański
Autor:
Fryderyk Szembek
Miejsce wydania:
Poznań
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Gatunek:
pisma religijne
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1627
Data wydania (nie wcześniej niż):
1627
Data wydania (nie później niż):
1627