szczególności jednak mówiąc. Miej lentrychu/ to jest kleju/ nie gęsto ale rzadko wodnisto rozprawionego spotrzebę. Mając kleju po dostatku/ łatwo go rozprawisz wiele trzeba. Miej potym pędzlów różnych/ grubych/ wielkich/ i mniejszych/ z lada szczecin zrobionych/ miej potym i farb następujących tych niemało. 1. Gryszpanu/ Soku rucianego. 3. Indychu. 4. Blejwasu alboli krety. 5. Aurypigmentu. 6. Umbry/ i nieco Blejgielu/ także innych potrosze jeżeli będzie trzeba. Farby te dobrze na kamieniu utarszy/ mieć będziesz zieloną troistą. Nad to żółtą/ białą/ błękitną. Których ci najwięcej i prawie samych tylko trzeba.
szczegulnośći iednak mowiąc. Miey lentrychu/ to iest kleiu/ nie gęsto ále rzadko wodnisto rosprawionego spotrzebę. Máiąc kleiu po dostatku/ łátwo go rozpráwisz wiele trzeba. Miey potym pędzlow rożnych/ grubych/ wielkich/ i mnieyszych/ z ládá szczećin zrobionych/ miey potym i farb następuiących tych niemáło. 1. Gryszpánu/ Soku rućianego. 3. Indychu. 4. Bleywásu álboli krety. 5. Auripigmentu. 6. Vmbry/ i nieco Bleygielu/ także innych potrosze ieżeli będzie trzebá. Fárby te dobrze na kámieniu utarszy/ mieć będziesz zieloną troistą. Nad to żołtą/ białą/ błekitną. Ktorych ći naywięcey i práwie sámych tylko trzebá.
Skrót tekstu: SekrWyj
Strona: 87
Tytuł:
Sekret wyjawiony
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Colegii Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Poznań
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1689
Data wydania (nie wcześniej niż):
1689
Data wydania (nie później niż):
1689
Weś farby berglau/ albo berdło/ nalej trochę karuku rozpuszczonego/ przydaj trochę blejwasu/ tym maluj płócienko/ albo listki/ gdy uschną/ gummią gęsto napuść. Białe porzeczki uformowane z wosku białego/ raz i drugi w samym karuku zanurz. Przydatek. Kolory różnie temperować się mogą. Zielony piękny będzie/ do soku rucianego przydawszy trochę szafranu i gryszpanu z gumią. Na czerwoną dobry cynober z wodą utarty/ także bryzelia. Na rozową dwie części miniej/ jedna blejwasu/ może i tyle aurypigmentu ile miniej. Na ognistą zmieszaj sadze z hałunem i gummią. Na fiołkowy bryzelia z hałunem. Na żółty szakłat o Z. Wawrzyńcu zbierany z hałunem
Weś fárby berglau/ álbo berdło/ náley troche káruku rozpuszczonego/ przydáy troche bleywásu/ tym máluy płoćienko/ álbo listki/ gdy uschną/ gummią gęsto nápuść. Biáłe porzeczki uformowáne z wosku białego/ ráz i drugi w sámym karuku zánurz. Przydatek. Kolory rożnie temperowáć się mogą. Zielony piękny będzie/ do soku rućiánego przydáwszy trochę szafránu i gryszpánu z gumią. Ná czerwoną dobry cynober z wodą utárty/ tákże bryzeliá. Ná rozową dwie częśći miniey/ iedná bleywásu/ może i tyle auripigmentu ile miniey. Na ognistą zmieszáy sadze z háłunem i gummią. Ná fiołkowy bryzelia z hałunem. Ná żołty szákłat o S. Wáwrzyncu zbierány z háłunem
Skrót tekstu: SekrWyj
Strona: 212
Tytuł:
Sekret wyjawiony
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Colegii Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Poznań
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1689
Data wydania (nie wcześniej niż):
1689
Data wydania (nie później niż):
1689
węgle rzucać gwoździki kramne, dym w ucho przez lijek wpuszczaj potym zaraz wpuścić w ucho Olejek z Migdałów gorżkich z Olejkiem Rucianym zmięszawszy. Item. Weś Cebulę wielką, wydroż ją, nakładź w nie Rad Cyperirod: Bobku, Hanyszku, Kminu kramnego, Bobrowego stroju, wszystkiego potrosze, utrzyj wszystko subtelno, przydaj Olejku Rucianego ile potrzeba, zaszpuntuj, włóż w żarzewie żeby się upiekła, wyciśni potym sok, który kroplami w uszy puszczaj. Item. Olejki słuch naprawiające są różne, osobliwie Rozmarynowy, majeranowy, Szałwiowy, Koprowy, z Kopru włoskiego, Gwoździkowy, z wosku, etc. Te Olejki mają być dystilowane, jednak nie trzeba ich
węgle rzucáć gwozdźiki kramne, dym w ucho przez liiek wpuszczay potym záraz wpuścić w ucho Oleiek z Migdałow gorżkich z Oleykiem Rućiánym zmięszawszy. Item. Weś Cebulę wielką, wydroż ią, nákłádź w nie Rad Cyperirod: Bobku, Hányszku, Kminu kramnego, Bobrowego stroiu, wszystkiego potrosze, utrzyi wszystko subtelno, przyday Oleyku Ruciánego ile potrzebá, zászpuntuy, włoż w żarzewie żeby się upiekłá, wyciśni potym sok, ktory kroplámi w uszy pusczay. Item. Oleyki słuch náprawiaiące są rożne, osobliwie Rozmárynowy, máieranowy, Szałwiowy, Koprowy, z Kopru włoskiego, Gwozdzikowy, z wosku, etc. Te Oleyki máią bydź dystilowáne, iednák nie trzebá ich
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 54
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
subtelny, dawaj na raz po ćwierci łota w wódce Apolektycznej, albo też w winie. Item. Weś octu mocnego, przydaj do niego Bobkowego stroju, Ruty, Czarnuszki, warz to w garnuszku i lej potrosze (na rozpaloną blachę) pod nosem chorego. Item. Weś soku z Selerów wyciśnionego, octu Rucianego, Bobrowego stroju, zmięszaj wraz, napój tym gębkę, którą trzymaj u nosa chorego. Traktat Pierwszy Na okładanie Głowy.
WEś wodki Rumienkowej łotów z Theriacalis łotów 2. włosów człeczych palonych ile chcesz, zmięszaj, maczaj w tym chustę kłać na głowę. Jest jeszcze Choroba do tej należąca, która nazywa się Sifita
subtelny, daway ná raz po ćwierći łotá w wodce Apolektyczney, álbo też w winie. Item. Weś octu mocnego, przyday do niego Bobkowego stroiu, Ruty, Czárnuszki, warz to w garnuszku y ley potrosze (ná rospaloną bláchę) pod nosem chorego. Item. Weś soku z Selerow wyćiśnionego, octu Ruciánego, Bobrowego stroiu, zmięszay wraz, nápoy tym gębkę, ktorą trzymay u nosa chorego. Tráktát Pierwszy Ná okładanie Głowy.
WEś wodki Rumienkowey łotow z Theriacalis łotow 2. włosow człeczych palonych ile chcesz, zmięszay, maczay w tym chustę kłáć ná głowę. Iest ieszcze Chorobá do tey należąca, ktora názywa się Siphita
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 98
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
Konwaliową, Rutę rozetrzeć w rękach, i wetknąć w noc, pulsy u rąk ścisnąć jak najlepiej; (jest rzecz doświadczona) Bobrowym strojem kurzyć, albo Łosim kopytem; lubo w raz obojgiem, Chorego też za uszy, za włosy rwać żeby ocknął. Balsam tej Chorobie służący osobliwy.
Weś olejku Majeranowego, Bursztynowego Rucianego, Spir: Sal: Armon: Vin: spir: C C. zmięszaj, służy do smarowania pod nosem, pod czas Paroksismu Womity oprócz Paroksysmu, są bardzo skuteczne, a osobliwie w ten czas, kiedy z niesposobności żołądka ta choroba pochodzi, krwie puszczeni z żyły przez czoło idący, także z Medianny, albo
Konwáliową, Rutę rozetrzeć w rękách, y wetknąć w noc, pulsy u rąk śćisnąć iák naylepiey; (iest rzecz doświadczona) Bobrowym stroiem kurzyć, álbo Łośim kopytem; lubo w raz oboygiem, Chorego też zá uszy, zá włosy rwáć żeby ocknął. Bálsam tey Chorobie służący osobliwy.
Weś oleyku Máieranowego, Bursztynowego Rućiánego, Spir: Sal: Armon: Vin: spir: C C. zmięszay, służy do smárowánia pod nosem, pod czás Pároxismu Womity oprocz Pároxysmu, są bárdzo skuteczne, á osobliwie w ten czás, kiedy z niesposobnośći żołądká tá chorobá pochodźi, krwie pusczeni z żyły przez czoło idący, tákże z Medyánny, álbo
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 109
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
rozpędzająca także Purganse. Naprzykład. Pulvis Cornachunus, Pigułki Aldefanginae etc. Po odprawionych operacjach, dać choremu olejku z gorżkich Migdałów łyżkę z winem. Jeżeliby ból znacznie dokuczał, dać Enemę z wina, przydawszy do niego olejku jałowcowego 12. kropel, do Inszych zaś Enem, które się z ziół gotują przylewać olejku Rucianego. Elect. de Bacihis lauri, albo Benedictae laxat leżeliby chory miałsposobność do woitów; dać mu na nie. Item. Służą smarowania, Plastry, osobliwe de Baccis Lauri de Crusta panis, etc. Materace z ził winem mocnym skrapiane, i przykładane. Item. Wodka Rumienkowa dając jej na raz po 5 unc
rozpędzáiąca tákże Purgánse. Náprzykład. Pulvis Cornachunus, Pigułki Aldefanginae etc. Po odpráwionych operácyách, dać choremu oleyku z gorżkich Migdałow łyszkę z winem. Ieżeliby bol znácznie dokuczał, dáć Enemę z winá, przydawszy do niego oleyku iáłowcowego 12. kropel, do Inszych zás Enem, ktore się z zioł gotuią przylewáć oleyku Rućiánego. Elect. de Bacihis lauri, álbo Benedictae laxat leżeliby chory miałsposobnosć do woitow; dác mu ná nie. Item. Służą smárowánia, Plastry, osobliwe de Baccis Lauri de Crusta panis, etc. Máterace z źił winem mocnym skrapiáne, y przykładáne. Item. Wodká Rumienkowa dáiąc iey ná raz po 5 unc
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 193
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
uczyń Plaster, przyłóż na żywot. Item R. Oleie nucleis Persicor Amygda. amor, aã. unc. 1. Thriaca Opt. dr. 2. Mytrid. dr. 1. s. Myrrhae dr. 3. M. f. Linim. smaruj niem żywot. Item. Weś soku Piołunkowego, Rucianego, po łocie, Wina, po pół łota, mąki co po- trzeba, zmieszaj, przyłóż na żywot. Item. Weś wody czystej kwaterkę, włóż w nią żywego srebra przedniego łot jeden namocz przez noc, nazajutrz odlej wodę daj ją pić po łyżce często, jest doświadczona. Niektórzy Cynę przednią rozpadliwszy, kilkakroć
uczyń Plaster, przyłoż ná żywot. Item R. Oleie nucleis Persicor Amygda. amor, aã. unc. 1. Thriaca Opt. dr. 2. Mytrid. dr. 1. s. Myrrhae dr. 3. M. f. Linim. smaruy niem żywot. Item. Weś soku Piołunkowego, Ruciánego, po łoćie, Winá, po puł łotá, mąki co po- trzebá, zmieszay, przyłoż ná żywot. Item. Weś wody czystey kwáterkę, włoż w nię żywego srebrá przedniego łot ieden námocz przez noc, názáiutrz odley wodę day ią pić po łyszce często, iest doświadcżona. Niektorzy Cynę przednią rozpadliwszy, kilkákroć
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 253
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
, gdy nie będzie dobrze praeparowany, dziwne Symptomata sprawuje, czego żywe srebro samo zażyte nie czyni, choćby go też nad miarę dał kto. O Glistach. Traktat Trzeci Item. Na Glisty pewne.
WEś Pomorańczą, wykroj w niej szponcik, wybierz śrzodek do połowy, włóż na to miejsce olejku Bobkowego, soku Rucianego Piołunowego, Driakwie, wraz zmieszawszy, nakryj szpuncikiem, przysmasz w góracym popiele, potym rozkroj, tym co wewnątrz jest pośmaruj skronie, nozdrze, piersi, pępek pulsy, jest rzecz doświadzona. Item. Weś Rhabar. dr 1. Senesu i Agaryku po dwa skrupuły Cytwarowego nasienia, Koraliny, wierzchołków Wrotyczu, po
, gdy nie będźie dobrze praeparowány, dziwne Symptomata spráwuie, czego żywe srebro samo záżyte nie czyni, choćby go też nád miárę dał kto. O Glistách. Tráktat Trzeći Item. Na Glisty pewne.
WEś Pomoráńczą, wykroy w niey szponćik, wybierz śrzodek do połowy, włoż ná to mieysce oleyku Bobkowego, soku Rućiánego Piołunowego, Dryákwie, wraz zmieszawszy, nákryi szpuncikiem, przysmasz w goracym popiele, potym rozkroy, tym co wewnątrz iest posmáruy skronie, nozdrze, pierśi, pępek pulsy, iest rzecz doświadzona. Item. Weś Rhabar. dr 1. Senesu y Agaryku po dwá skrupuły Cytwarowego nasienia, Koraliny, wierzchołkow Wrotyczu, po
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 255
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
pół funta; zmieszaj, warz, rozłożywszy na chuście, żywot obłóz. Item. Wodka wypalona z korzenia Hebdowego, i Bzowego wraz, znacznie puchline ściąga: pijąc ją. Item. Kataplasma na żywot wzdęty; Weś łajna wołowego, i koziego, ususz, w piecu, przesiej, przydaj soku piołunkowego, olejku rucianego, wosku trochę, zmieszaj nad ogniem, rozloż na chuście, to co dzień. Item. Weś Oliwy, i Mydła Barstiego, równe części, rozpusć wołnym ogniem przydaj do tego proszku z lubczyku, z barszczu ogródnego, z kwiatu bzowego, z nasienia pietruszczanego, kminu przysamsz trochę, obłoż tym żywot raz
puł funtá; zmieszay, warz, rozłożywszy ná chuśćie, żywot obłoz. Item. Wodká wypalona z korzenia Hebdowego, y Bzowego wraz, znácznie puchline śćiąga: piiąc ią. Item. Káthaplásmá ná żywot wzdęty; Weś łayná wołowego, y koziego, ususz, w piecu, przesiey, przyday soku piołunkowego, oleyku rućiánego, wosku trochę, zmieszay nád ogniem, rozloż ná chuśćie, to co dzień. Item. Weś Oliwy, y Mydłá Barstiego, rowne częśći, rospusć wołnym ogniem przyday do tego proszku z lubczyku, z barsczu ogrodnego, z kwiátu bzowego, z naśienia pietrusczánego, kminu przysamsz trochę, obłoż tym żywot raz
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 307
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
i Petroleum na ogniu rozpuścić/ i z Balsamem/ potym odstawiwszy z ognia/ Gałban w winie rozpuszczony przydać: Zaraz inne rzeczy/ miałko utłuczone/ zmieszać/ a koty potoczyć. Zielnik D. Simona Syrenniusa/ Kolice i darciu w kiszkach.
Kolikę i darcie w kiszkach układa/ Maść z Gałbanu/ a z olejku Rucianego uczyniona/ raz/ i trzy przez dzień żywot nią nacierając ciepło. Przepukłem
Przepukłym Plastr barzo pożyteczny: Wziąć Gałbanu w Czerownym Winie cirpkim roztartego/ a przecedziwszy przez chustę/ zwarzyć do wolnego zgęszczenia. Potym szyszek/ albo orzechów z Cyprysowego drzewa/ miałko utartych/ ileby potrzeba/ przydać/ i maść gęstą do
y Petroleum ná ogniu rospuśćić/ y z Bálsamem/ potym odstáwiwszy z ogniá/ Gałban w winie rospusczony przydáć: Záraz ine rzeczy/ miáłko vtłuczone/ zmieszáć/ á koty potoczyć. Zielnik D. Simoná Syrenniusá/ Kolice y dárćiu w kiszkách.
Kolikę y dárćie w kiszkách vkłáda/ Máść z Gałbanu/ á z oleyku Ruciánego vczyniona/ raz/ y trzy przez dźień żywot nią nácieráiąc ćiepło. Przepukłem
Przepukłym Plastr bárzo pozyteczny: Wźiąć Gałbanu w Czerownym Winie cirpkim rostártego/ á przecedźiwszy przez chustę/ zwárzyć do wolnego zgęsczenia. Potym szyszek/ álbo orzechow z Cyprysowego drzewá/ miałko vtártych/ ileby potrzebá/ przydáć/ y máść gęstą do
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 215
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
