kłamaj. 68 (N). BABY A OWCE
Fizycy albo raczej naturalistowie Twierdzą, że każda owca ma robaka w głowie, Który gdy jej zagiemzi gdzieś między rogami, Lub się z sobą tryksają, lubo z baranami. Nie barani, nie same owce są tak głupie: I baby, choć gomołe, mają takie rupie. Kiedy szósty krzyż w siwej pokaże się sierci, Wtenczas by się tryksały, wtenczas robak wierci, Że i moja sąsiada, jako głupia owca, Gdy ją napadł paskudnik, w skok poszła za wdowca. Aleć po diable: tryksał rzemieniem ją z góry, Że i boki, i plecy obłaziły z skóry.
kłamaj. 68 (N). BABY A OWCE
Fizycy albo raczej naturalistowie Twierdzą, że każda owca ma robaka w głowie, Który gdy jej zagiemzi gdzieś między rogami, Lub się z sobą tryksają, lubo z baranami. Nie barani, nie same owce są tak głupie: I baby, choć gomołe, mają takie rupie. Kiedy szósty krzyż w siwej pokaże się sierci, Wtenczas by się tryksały, wtenczas robak wierci, Że i moja sąsiada, jako głupia owca, Gdy ją napadł paskudnik, w skok poszła za wdowca. Aleć po diable: tryksał rzemieniem ją z góry, Że i boki, i plecy obłaziły z skóry.
Skrót tekstu: PotFrasz1Kuk_II
Strona: 39
Tytuł:
Ogród nie plewiony
Autor:
Wacław Potocki
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
wiersz
Rodzaj:
liryka
Gatunek:
fraszki i epigramaty
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1677
Data wydania (nie wcześniej niż):
1677
Data wydania (nie później niż):
1677
Tekst uwspółcześniony:
tak
Tytuł antologii:
Dzieła
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Leszek Kukulski
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Warszawa
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Państwowy Instytut Wydawniczy
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1987
to pokrajawszy drobno/ w pół garncu wina do połowice warzyć/ przecedzić/ i kwartę Miodu do tego włożyć/ a z tego każdego dnia/ trzy godziny przed obiadem i wieczerzą po sześci abo po ośmi łyżek/ ciepło pić dawać/ to tak długo czynić/ ażby poprawa na zdrowiu była. Item Rupiom Końskim
Koniom Rupie i chrobaki ze wnętrza wywodzi/ zwłaszcza więtsza Rożyczka P. Mariej/ zawiesiwszy mu na szyj korzeń/ a samo kłącze i z liściem posiekać/ a miedzy obrok mu pomieszać. Także mu go kłaść w wodę do picia/ Albo też kłącze z liściem na proch utluc/ i po cztery łoty każdego dnia trzykroć mu
to pokraiawszy drobno/ w poł gárncu winá do połowice wárzyć/ przecedźić/ y kwartę Miodu do tego włożyć/ á z tego káżdego dniá/ trzy godźiny przed obiádem y wieczerzą po sześći ábo po ośmi łyżek/ ćiepło pić dawáć/ to ták długo czynić/ áżby popráwá ná zdrowiu byłá. Item Rupiom Końskim
Koniom Rupie y chrobaki ze wnętrza wywodźi/ zwłasczá więtsza Rożyczká P. Máryey/ záwieśiwszy mu ná szyi korzeń/ á sámo kłącze y z lisćiem pośiekáć/ á miedzy obrok mu pomieszáć. Tákże mu go kłaść w wodę do pićia/ Albo też kłącze z liściem ná proch vtluc/ y po cztery łoty káżdego dniá trzykroć mu
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 83
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
/ pewnie konia zleczysz. Insze.
Klisterami też potrzeba pilno ratować/ bo pod krzyżami blisko jest jelito ślepe/ w którym skoro zatwardzieje kąt z gorącości następującej/ wielkie mnoży bole. Możesz tedy do Klisterów prostych wzwyż mianowanych przymieszywać Coloquintidi z Apteki pół łota/ miodu przaśnego i olejku Rumienkowego/ a to czyń po kilkakroć. Rupie i glisty w jelitach. Rozdział 21.
Różne glisty i robaki rodzą się w jelitach końskich/ jako w bydlęciu obżartym/ które też i nie zawsze to co chce stojąc na przywięziu/ ale co mu dają pożywać musi: a mianowicie z tych przyczyn/ z pokarmu sprochniałego/ spleśniałego abo z przytęchłęgo/ który w żołądku
/ pewnie koniá zleczysz. Insze.
Klisterámi też potrzebá pilno rátowáć/ bo pod krzyżámi blisko iest ielito ślepe/ w ktorym skoro zátwárdźieie kąt z gorącośći nástępuiącey/ wielkie mnoży bole. Możesz tedy do Klisterow prostych wzwysz miánowánych przymieszywáć Coloquintidi z Apteki puł łotá/ miodu przasnego y oleyku Rumienkowego/ á to czyń po kilkákroć. Rupie y glisty w ielitách. Rozdział 21.
ROżne glisty y robaki rodzą się w ielitách końskich/ iáko w bydlęćiu obżártym/ ktore też y nie záwsze to co chce stoiąc ná przywięźiu/ ále co mu dáią pożywáć muśi: á miánowićie z tych przyczyn/ z pokármu sprochniáłego/ spleśniáłego ábo z przytęchłęgo/ ktory w żołądku
Skrót tekstu: DorHip_II
Strona: Ov
Tytuł:
Hippica to iest o koniach księgi_II
Autor:
Krzysztof Dorohostajski
Drukarnia:
Andrzej Piotrkowczyk
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1603
Data wydania (nie wcześniej niż):
1603
Data wydania (nie później niż):
1603
.
Weźmi otrąb pszennych dobrą przygarść/ wmieszaj siarki tłuczonej łot jeden/ dawaj po trzy dni na czczo/ a ozdrowieje. Insze.
Weźmi garść liścia kapustnego/ garść piołunu/ garść Mięty/ stłucz w moździerzu abo w stępie/ przylej octu dobrego/ a wycisnąwszy sok/ daj koniowi wypić. Insze.
Truje teży wypędza rupie i glisty Pieprz z mlekiem/ Gorczyca/ Dyptan/ proch rogu Jeleniego spalonego/ Saletra/ Koriander/ z których według dostatku może różne tranki złożyć. Insze a najprzedniejsze.
Weźmi prochu ziela suchego/ które w Aptekach zową Santonicum, pułtora łota/ uwarz to z mlekiem/ a trochę ochłodziwszy/ wlej w gardło/ abo
.
Weźmi otrąb pszennych dobrą przygarść/ wmieszay śiárki tłuczoney łot ieden/ daway po trzy dni ná czczo/ á ozdrowieie. Insze.
Weźmi garść liśćia kápustneg^o^/ garść piołunu/ garść Mięty/ stłucz w mozdżerzu ábo w stępie/ przyley octu dobreg^o^/ á wyćisnąwszy sok/ day koniowi wypić. Insze.
Truie teży wypędza rupie y glisty Pieprz z mlekiem/ Gorczycá/ Dyptan/ proch rogu Ieleniego spalonego/ Sáletrá/ Koryánder/ z ktorych według dostátku może rożne tránki złożyć. Insze á nayprzednieysze.
Weźmi prochu źiela suchego/ ktore w Aptekách zową Santonicum, pułtorá łotá/ vwarz to z mlekiem/ á trochę ochłodźiwszy/ wley w gárdło/ ábo
Skrót tekstu: DorHip_II
Strona: Oij
Tytuł:
Hippica to iest o koniach księgi_II
Autor:
Krzysztof Dorohostajski
Drukarnia:
Andrzej Piotrkowczyk
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1603
Data wydania (nie wcześniej niż):
1603
Data wydania (nie później niż):
1603
wiele mówi/ ten mało czyni. Diuites verborum, inopes sunt rerum.Kto urąga/ mniej cnoty ma. Kto zazdrościw/ jam sobie krzyw. Inuidus alterius macrescit rebus opimis. Kto ma mniej/ ma bezpieczniej. Kto rad szczebiece/ wszytko wymiece. Percunctatorem fugito, nam garrulus idem est. Każdy ma swoje rupie. Kto dobrze broi/ śmierci się nie boi. Recte faciendo neminem timeas. Kto miecz trzyma/ pokoj miewa. Arma ferunt pacem. Kto gardzi/ jada chleb twardy. Centuria Seksta. Horatius Horat: 70
Komu wiła mił/ nigdy mądry nie był. Kto mówi co wie/ swych się wad dowie.
wiele mowi/ ten máło cżyni. Diuites verborum, inopes sunt rerum.Kto vrąga/ mniey cnoty ma. Kto zazdrośćiw/ iam sobie krzyw. Inuidus alterius macrescit rebus opimis. Kto ma mniey/ ma bespiecżniey. Kto rad szcżebiece/ wszytko wymiece. Percunctatorem fugito, nam garrulus idem est. Káżdy ma swoie rupie. Kto dobrze broi/ śmierći się nie boi. Recte faciendo neminem timeas. Kto miecż trzyma/ pokoy miewa. Arma ferunt pacem. Kto gárdźi/ iada chleb twárdy. Centuria Sexta. Horatius Horat: 70
Komu wiłá mił/ nigdy mądry nie był. Kto mowi co wie/ swych się wad dowie.
Skrót tekstu: RysProv
Strona: D2
Tytuł:
Proverbium polonicorum
Autor:
Salomon Rysiński
Drukarnia:
Piotr Blastus Kmita
Miejsce wydania:
Lubcz
Region:
ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego
Typ tekstu:
mieszany
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Gatunek:
przysłowia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1618
Data wydania (nie wcześniej niż):
1618
Data wydania (nie później niż):
1618
kiedy melancholik i kiedy kląska, te według zwyczaju, zwykli konowali brodawki z pod języka na spodni szczęce nożyczkami wyrzynac, ząbry puszczadłem otwierac, suchoty wyrzynac, solą pozacierać, i krwie trochę od szyje puścić, upatrując kolor krwie i gęstość, a to wszystko na schodzie Miesiąca według potrzeby czynić trzeba.[...] Na Glisty wnętrzne i Rupie. TE Defecta każdy koń cierpieć musi, który łakomo jada; przeto przestrzegać tego aby żadnego zboża spleśniałego, ani stęchłego nie tylko takowemu koniowi, ale i każdemu nie dawano bydlęciu, gdyż takie ziarno zwykło psowac ołądek: znaki tego defektu tak poznawac, gdy koń chudnieje, smutno stoi, nogami zadniemi w brzuch się bije
kiedy melánkolik y kiedy kląska, te według zwyczáiu, zwykli konowali brodawki z pod ięzyká ná spodni sczęce nożyczkámi wyrzynác, ząbry puszczádłem otwierác, suchoty wyrzynác, solą pozáćieráć, y krwie trochę od szyie puśćić, vpátruiąc kolor krwie y gęstość, á to wszystko ná schodżie Mieśiącá według potrzeby czynić trzebá.[...] Ná Glisty wnętrzne y Rupie. TE Defectá káżdy koń ćierpiec muśi, ktory łákomo iáda; przeto przestrzegáć tego áby żadnégo zbożá spleśniáłego, áni stęchłego nie tylko tákowemu koniowi, ále y káżdemu nie dawano bydlęciu, gdyż tákie ziárno zwykło psowác ołądek: znáki tego defektu ták poznáwác, gdy koń chudnieie, smutno stoi, nogámi zádniemi w brzuch się biie
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 57
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
zielonego tłuczonego, i trztęczy ziela, w panwi pospołu ostudziwszy usmażone, kłaść często koniowi w nozdrza. Item. Pieprz z Mlekiem, Gorcyca, Dyptan, Proch rogu Jeleniego spalonego, salitra, koliander, na trunek lubo z octem, lub z piwem, albo z winem ukłocone ciepło zadać koniowi, pewne na glisty i rupie lekarstwo. Na Biegunkę Końską. ZAdawać koniowi lęcmięń prażony, ogon mu zawiązawszy jak najlepiej rzemieniem. Na Muchy, aby Koni nie kąsały. ABy w ciągnieniu muchy nieprzeszkadzały koniom, którym czyby ciągnąc, czyby oganiać się: Dostać liścia bań wielkich, które dobrze stłuc w moździerzu, i tym sokiem pomazać konia
żielonego tłuczone^o^, y trztęczy ziela, w pánwi pospołu ostudziwszy vsmáżone, kłaść często koniowi w nozdrzá. Item. Pieprz z Mlekiem, Gorcycá, Dyptan, Proch rogu Ieleniego spalonego, salitrá, koliander, ná trunek lubo z octem, lub z piwem, álbo z winem vkłocone ćiepło zádáć koniowi, pewne ná glisty y rupie lekárstwo. Ná Biegunkę Końską. ZAdawáć koniowi lęcmięń práżony, ogon mu záwiązawszy iák naylepiey rzęmieniem. Ná Muchy, áby Koni nie kąsáły. ABy w ćiągnięniu muchy nieprzeszkadzáły koniom, ktorym czyby ćiągnąc, czyby ogániáć się: Dostáć liścia bań wielkich, ktore dobrze stłuc w mozdzerzu, y tym sokiem pomázáć końiá
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 58
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
końskie jak zaleczyć Udarzenie[...] dy jak zaleczyć, i zgoić. PUNKTA PartykulARNE. Wywinienie albo wybicie z stawu nogi jak leczyć? Puchlina końską w nogach jak rozpędzić? Ukąszenie jadowitej gadziny czym leczyć? Epilepsią Koniką, jak uzn[...] ć i leczyć? EkonomIKI ZIEMIAŃSKIEJ. Suchoty i zambry końskie jak znać i leczyć. Glisty i rupie końskie poczym znać i jak leczyć. PUNKTA PartykulARNE. Biegunkę końska jak leczyć? Zatwardze nie końskie, jak poznać i czym leczyć. Ochwatu końskiego jak uwarować? EkonomIKI ZIEMIAŃSKIEJ, XXVIII. o PUSZCZACH, BORACH, i LASACH. Jaki być ma dozór dla spustoszenia jasów.
MIędzy inszemi ekonomiki Prowentami, jest osobliwa w
końskie iak záleczyć Vdarzenie[...] dy iák zaleczyć, y zgoić. PVNKTA PARTICVLARNE. Wywinienie albo wybićie z stáwu nogi iák leczyć? Puchlina końską w nogách iák rospędzić? Vkąszenie iadowitey gádziny czym leczyć? Epilepsią Końiką, iak vzn[...] ć y leczyć? OEKONOMIKI ZIEMIANSKIEY. Suchoty y zambry końskie iak znáć y leczyć. Glisty y rupie końskie poczym znáć y iák leczyć. PVNKTA PARTICVLARNE. Biegunkę końska iák leczyć? Zátwárdze nie końskie, iák poznáć y czym leczyć. Ochwátu końskiego iák vwárowáć? OEKONOMIKI ZIEMIANSKIEY, XXVIII. ô PVSZCZACH, BORACH, y LASACH. Iáki być ma dozor dla spustoszenia iasow.
MIędzy inszemi oekonomiki Prowẽtámi, iest osobliwa w
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 58
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
. Rołą na Jary siew jak sprawić? tamże. Rzepę Polną jako i kiedy siać? 7. Rossady zasiew, i jak się z nią obchodzić? 8. Ryby jakie solić i wędzić? 42. Rybne skrzynie jakie być mają? 43. Róg aby koniowi odrastał i na zapalenie rogu, sekret. 50. Rupie końskie jak znać, i leczyć? 57. Rzemieślnika przy Majętności czym zatrzymać? 64. Rachunki Ekonomiczne jakie być mają? 71. Rachunku początek ma być od Remanentu. 72. Z. ŚCiernia z Ról nie przedawać. Fol: 4. Siewy w który czas poczynać, i kiedy kończyć. 5. Siewy które
. Rołą ná Iáry śiew iak spráwić? támże. Rzepę Polną iáko y kiedy śiać? 7. Rossády záśiew, y iák się z nią obchodźić? 8. Ryby iákie solić y wędźić? 42. Rybne skrzynie iákie bydź máią? 43. Rog áby koniowi odrastał y ná zápalenie rogu, sekrét. 50. Rupie końskie iak znáć, y leczyć? 57. Rzemieślniká przy Máiętnośći czym zátrzymáć? 64. Ráchunki Oekonomicżne iákie bydź máią? 71. Ráchunku początek ma bydż od Remanentu. 72. S. SCiernia z Rol nie przedawáć. Fol: 4. Siewy w ktory czas poczynác, y kiedy kończyć. 5. Siewy ktore
Skrót tekstu: HaurEk
Strona: 164
Tytuł:
OEkonomika ziemiańska
Autor:
Jakub Kazimierz Haur
Drukarnia:
Krzysztof Schedel
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1675
Data wydania (nie wcześniej niż):
1675
Data wydania (nie później niż):
1675
za powróz vździeniczny dzierżeć bezpieczniejsza. W karmi z razu źrzebcom owsa gołego wystrzegać się dawać/ bo nogi od niego puchną/ ale sieczki jarzycznej abo pszennej/ póki się na nim pracować nie będzie/ hojnie przysypować może. Włoszy karmić zwykli otrębami pszennemi do Niedziel kilku/ nie mieszając nic sieczki/ gdyż pomieszana z otrębami rupie w brzuchu płodzi. Lecz gdy się w pracą wciągać pocznie/ już i owies nie szkodzi/ bo zbytnie wilgotności które w młodych obfitują/ częścią potem wynidą/ częścią sama praca mierna strawi i rozpędzi. Najtrudniejsza bywa do kowania przyzwyczaić/ lecz i to baczny masztalerz tak pogodzi/ gdy w cudzeniu naprzód zlekuchna nogi ocierać i
zá powroz vźdźieniczny dźierżeć bespiecznieysza. W karmi z rázu źrzebcom owsá gołego wystrzegáć się dáwáć/ bo nogi od niego puchną/ ále śieczki iárzyczney ábo pszenney/ poki się ná nim prácowáć nie będźie/ hoynie przysypowáć może. Włoszy karmić zwykli otrębámi pszennemi do Niedźiel kilku/ nie mieszáiąc nic śieczki/ gdyż pomieszána z otrębámi rupie w brzuchu płodźi. Lecz gdy się w pracą wćiągáć pocznie/ iuż y owies nie szkodźi/ bo zbytnie wilgotnośći ktore w młodych obfituią/ częśćią potem wynidą/ częśćią sámá praca mierna strawi y rospędźi. Naytrudnieysza bywa do kowánia przyzwyczáić/ lecz y to báczny másztálerz ták pogodźi/ gdy w cudzeniu naprzod zlekuchná nogi oćieráć y
Skrót tekstu: DorHip_I
Strona: Eivv
Tytuł:
Hippica to iest o koniach księgi_I
Autor:
Krzysztof Dorohostajski
Drukarnia:
Andrzej Piotrkowczyk
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1603
Data wydania (nie wcześniej niż):
1603
Data wydania (nie później niż):
1603