jeszcze rychlej to czyni/ i lepiej pijąc go zwinem. idem
Paniom chorobę Miesięczną zastanowioną nad przyrodzenie wywodzi/ prochu z korzenia jego dając po ćwierci łota/ z juchą warzonego Dyptanowego liścia pić. Kamień zamulenie.
Kamień krzy/ trunkiem używany.
Zamulenie wnętrzności otwiera. Moczu.
Mocz z ciężkością z kapaniem odchodzący/ z Rzepikiem warzony/ przydawszy Cukru albo miodu/ a trunkiem używany leczy. Krostom na twarzy z ma:
Krosty i wrzedziennice na twarzy. Piegi.
Piegi. Węgrowatość.
Węgrowatości/ i inne sprosne plany spądza i ściera/ Sok Dyptanowy z jęczmienną mąką zmieszany/ tym pocierając. Dychawicznym.
Dychawicznym/ z zatkania Płuc Flegmą gęsto jest
iescze rychley to czyni/ y lepiey piiąc go zwinem. idem
Paniom chorobę Mieśięczną zástánowioną nád przyrodzenie wywodzi/ prochu z korzenia iego dáiąc po ćwierći łotá/ z iuchą warzonego Dyptanowego liśćia pić. Kámień zámulenie.
Kámień krzy/ trunkiem vżywány.
Zámulenie wnętrznośći otwierá. Moczu.
Mocz z ćieżkością z kapániem odchodzący/ z Rzepikiem wárzony/ przydawszy Cukru albo miodu/ á trunkiem vżywány leczy. Krostom ná twarzy z má:
Krosty y wrzedźiennice ná twarzy. Piegi.
Piegi. Węgrowatość.
Węgrowátośći/ y ine sprosne plany spądza y śćiera/ Sok Dyptanowy z ięczmienną mąką zmieszany/ tym poćieráiąc. Djcháwicznym.
Dycháwicznym/ z zátkánia Płuc Flágmą gęsto iest
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: K
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
sztychowe goi. Przepukł.
Przepuklinam barzo służy. Przeto go do maści i plastrów kładą/ równie jako Żywokost i Żywiec. Bydlęce rany leczy
Nietylko ludziom Zankiel ratunek wielki daje/ ale i bydłu/ na starcie kłębu/ na splecenie/ na wytyki/ i do wielu innych dolegliwości bydlęcych. Przeto/ warzony Zankiel z Rzepikiem/ a na rany bydlęce plastrowany/ osobliwie je goi/ przemywając ich pierwszej tąż wodą z warzonego. Mięso w garncu zrasta.
Sztuki mięsa w garncu spaja/ i zrosłe czyni/ włożywszy miedzy nie. Bo tychże jest skutków/ których Żywokost. Szyszkom i złym krostom w kroku.
Szyszki i Krosty złe w
sztychowe goi. Przepukł.
Przepuklinam bárzo służy. Przeto go do máśći y plastrow kłádą/ rownie iáko Zywokost y Zywiec. Bydlęce rány leczy
Nietylko ludźiom Zánkiel rátunek wielki dáie/ ále y bydłu/ ná stárćie kłębu/ ná splecenie/ ná wytyki/ y do wielu inych dolegliwośći bydlęcych. Przeto/ wárzony Zánkiel z Rzepikiem/ á ná rány bydlęce plastrowány/ osobliwie ie goi/ przemywáiąc ich pierwszey tąż wodą z wárzonego. Mięso w gárncu zrasta.
Sztuki mięsá w gárncu spaia/ y zrosłe czyni/ włożywszy miedzy nie. Bo tychże iest skutkow/ ktorych Zywokost. Szyszkom y złym krostom w kroku.
Szyszki y Krosty złe w
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 249
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
/ którzy nieznając własnego Rzepiku/ rozmaite zioła każdy według swej fantazji i mniemania Eupatorium ukazował swym Aptekarzom. Także mało nie co Apteka miała swe Eupatorium. Jedni Palecznik o którymeśmy już zmiankę uczynili. Drudzy polną abo leśną szałwią. Trzeci/ Mikołajek za Rzepik pokazowali. Czwarci/ Chastane/ inni Pleśnik/ drudzy Rdest Rzepikiem chcieli mieć. niektórzy Sadziec. A ci miedzy innymi jakożkolwiek uchodzą/ gdyż Sadziec także za Eupatorium mamy/ i mianujemy Eupatorium Auicennae, a nie Greckie/ bo też jako i Rzepik ma moc zamulone żyły w wątrobie otwierania i wychędożenia/ co się zaraz z niżej o nim opisanego Rozdziału obaczy. Księgi Pierwsze. Sadzieć Z
/ ktorzy nieznáiąc własnego Rzepiku/ rozmáite źiołá káżdy według swey fántázyey y mniemánia Eupatorium vkázował swym Aptekárzom. Tákże máło nie co Apteká miáłá swe Eupatorium. Iedni Pálecznik o ktorymesmy iuż zmiánkę vczynili. Drudzy polną ábo leśną szałwią. Trzeći/ Mikołáiek zá Rzepik pokázowáli. Czwarći/ Chastáne/ inni Pleśnik/ drudzy Rdest Rzepikiem chćieli mieć. niektorzy Sadźiec. A ći miedzy innymi iákożkolwiek vchodzą/ gdyż Sadźiec tákże zá Eupatorium mamy/ y miánuiemy Eupatorium Auicennae, á nie Greckie/ bo też iáko y Rzepik ma moc zámulone żyły w wątrobie otwieránia y wychędożenia/ co się záraz z niżey o nim opisánego Rozdźiału obaczy. Kśięgi Pierwsze. Sadźieć S
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 280
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
tego suszone korzenie/ liście/ kłącze/ i kwiat.
To wszystkim pomienionym/ w tym Rozdziale/ chorobom osobliwie służy/ dajac go na raz po trzeciej części kwinty/ z jakim przynależącym sokiem/ abo z innym lekarstwem. Rozsądek.
Sadziec/ acz go Łacinnicy także Eupatorium jako i Rzepik nazywają/ jednak nie jedno z Rzepikiem jest/ o czym się też Rozsądkiem w Rozdziale o Rzepiku przypominało. Abowiem chocia przyrodzeniem i skutkami/ są sobie nie jako kolwiek równe/ kształtem jednak i wyobrażeniem są różne. Ani też to może iść zatym/ iż dwoje/ troje/ abo czworo ziół są w niektórych przypadkach ludzkich/ jednakich skutków/ jednym imieniem i
tego suszone korzenie/ liśćie/ kłącze/ y kwiát.
To wszystkim pomienionym/ w tym Rozdźiale/ chorobom osobliwie służy/ dáiac go ná ráz po trzećiey częśći kwinty/ z iákim przynależącym sokiem/ ábo z innym lekárstwem. Rozsądek.
Sadźiec/ ácz go Láćinnicy tákże Eupatorium iáko y Rzepik názywáią/ iednák nie iedno z Rzepikiem iest/ o czym się też Rozsądkiem w Rozdźiale o Rzepiku przypomináło. Abowiem choćia przyrodzeniem y skutkámi/ są sobie nie iáko kolwiek rowne/ kształtem iednák y wyobráżeniem są rozne. Ani też to może iść zátym/ iż dwoie/ troie/ ábo czworo źioł są w niektorych przypadkách ludzkich/ iednákich skutkow/ iednym imieniem y
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 285
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
wszytko zniszczało per incuriam przeszłego dzierżawcy. Kalku jest dół dawnego; jak wiele, non constat, bo zakopany. Wysiew tak na oziminę, jako i jarzynę jest od skiby do skiby. INWENTARZ KLUCZA WĄMBRZESKIEGO Zamek
Ab antiquo zdezolowany, w nim nie masz nic, tylko mury stoją puste, oprócz w dziedzińcu zasiane warzywem i rzepikiem do karczmy zamkowej należącym. Karczma pod zamkiem, nowo wybudowany budynek porządny, z sienią, izbą i komorą, z należytym zamknięciem i przykryciem. Przy karczmie chlewy należyte, dobre i na stronie chlew duży stary, nowymi kozłami i dachem pokryty, z stodółką nową. W tej karczmie kaczmarz za kontraktem trzyma włóczki zamkowe folwarkowe
wszytko zniszczało per incuriam przeszłego dzierżawcy. Kalku jest dół dawnego; jak wiele, non constat, bo zakopany. Wysiew tak na oziminę, jako i jarzynę jest od skiby do skiby. INWENTARZ KLUCZA WĄMBRZESKIEGO Zamek
Ab antiquo zdezolowany, w nim nie masz nic, tylko mury stoją puste, oprócz w dziedzińcu zasiane warzywem i rzepikiem do karczmy zamkowej należącym. Karczma pod zamkiem, nowo wybudowany budynek porządny, z sienią, izbą i komorą, z należytym zamknięciem i przykryciem. Przy karczmie chlewy należyte, dobre i na stronie chlew duży stary, nowymi kozłami i dachem pokryty, z stodółką nową. W tej karczmie kaczmarz za kontraktem trzyma włóczki zamkowe folwarkowe
Skrót tekstu: InwChełm
Strona: 109
Tytuł:
Inwentarze dóbr biskupstwa chełmińskiego
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
Pomorze i Prusy
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty urzędowo-kancelaryjne
Gatunek:
inwentarze
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1723 a 1747
Data wydania (nie wcześniej niż):
1723
Data wydania (nie później niż):
1747
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Ryszard Mienicki
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Toruń
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1956
i kaszy, reparacji potrzebuje, kłody do kapusty 2.
Z sieni schody na górę, na którą wchodząc po stronie lewej drzwi nie zamknięte, gdzie nic nie masz prócz chmielu wierteli kilka rozganiowego. Na drugiej stronie drzwi takież, ze skoblem żelaznym, oboje na zawiasach i z wrzecądzami. Na której są skrzynki z rzepikiem 2, trzecia na nic się nie przyda, przez dna i wieka, nie zamknięta. Rzepiku w jednej więcej niż 2 wiertele, w drugiej z wiertel. Szorów na buncie wiszących z mosiądzem, pasami, z lecami, tylko przez naszelników, starych zaś półszorków 3 przez postronków i naszelników, z lecami. Słomian od
i kaszy, reparacyi potrzebuje, kłody do kapusty 2.
Z sieni schody na górę, na którą wchodząc po stronie lewej drzwi nie zamknięte, gdzie nic nie masz prócz chmielu wierteli kilka rozganiowego. Na drugiej stronie drzwi takież, ze skoblem żelaznym, oboje na zawiasach i z wrzecądzami. Na której są skrzynki z rzepikiem 2, trzecia na nic się nie przyda, przez dna i wieka, nie zamknięta. Rzepiku w jednej więcej niż 2 wiertele, w drugiej z wiertel. Szorów na buncie wiszących z mosiądzem, pasami, z lecami, tylko przez naszelników, starych zaś półszorków 3 przez postronków i naszelników, z lecami. Słomian od
Skrót tekstu: InwKal_II
Strona: 50
Tytuł:
Inwentarze dóbr szlacheckich powiatu kaliskiego, t. 2
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty urzędowo-kancelaryjne
Gatunek:
inwentarze
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1751 a 1775
Data wydania (nie wcześniej niż):
1751
Data wydania (nie później niż):
1775
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Władysław Rusiński
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1959
połowa kostrzewy i żyta kóp 3 mendel jeden snopków 12.
W polu grochu jeszcze nie ciętego, więcej wiki, bardzo obrzedniego składów 35. W tym staju zostawuje się komornicom grochu składów 5 oprócz 35. Na drugim staju rzepiku składów 40, ale się nie będzie zdał do sprzątania, tylko pociąć na paszą. Między tym rzepikiem proso się znajduje, choć nie siane, jako ludzie asserunt, że to samo przez się urosło. Item w tymże samym folwarku sieczonego owsa i nie sieczonego, miejscami ostem zarosłego, dwoje staj po 40 składów w staju jednym. Item w tymże folwarku tatarki na pokosach składów 3. Na tymże staju jarka
połowa kostrzewy i żyta kóp 3 mendel jeden snopków 12.
W polu grochu jeszcze nie ciętego, więcej wiki, bardzo obrzedniego składów 35. W tym staju zostawuje się komornicom grochu składów 5 oprócz 35. Na drugim staju rzepiku składów 40, ale się nie będzie zdał do sprzątania, tylko pociąć na paszą. Między tym rzepikiem proso się znajduje, choć nie siane, jako ludzie asserunt, że to samo przez się urosło. Item w tymże samym folwarku sieczonego owsa i nie sieczonego, miejscami ostem zarosłego, dwoje staj po 40 składów w staju jednym. Item w tymże folwarku tatarki na pokosach składów 3. Na tymże staju jarka
Skrót tekstu: InwKal_II
Strona: 151
Tytuł:
Inwentarze dóbr szlacheckich powiatu kaliskiego, t. 2
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty urzędowo-kancelaryjne
Gatunek:
inwentarze
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1751 a 1775
Data wydania (nie wcześniej niż):
1751
Data wydania (nie później niż):
1775
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Władysław Rusiński
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1959
zasiane, wszerz składów 34. Dla jw. imp. starościny zostawuje się pańska niwa wszerz składów 48 już pod samym borem i w końcu łąka. Dalej prosto w cegielnią folwark wzdłuż staj; na jednym staju owies zasiany, drugie staje otłogiem leży; wszerz składów 26.
Ogrody. Pierwszy ogród w Grabinie kapustą zasadzony, rzepikiem i marchwią zasiany, drugi Dworzysko pasternakiem zasiany i kilka liszek cybulą, oraz i pietruszką także zasiany, dla jw. imp. starościny zostawuje się. Za stajnią ogród pasternakiem i inszym nasieniem zasiany. Tudzież naznacza się w ogrodzie Grabienie nazwanym tejże jejmości do wycięcia sobie kapusty dla potrzeby jej zagonów 5. Insze zaś ogródki
zasiane, wszerz składów 34. Dla jw. jmp. starościny zostawuje się pańska niwa wszerz składów 48 już pod samym borem i w końcu łąka. Dalej prosto w cegielnią folwark wzdłuż staj; na jednym staju owies zasiany, drugie staje otłogiem leży; wszerz składów 26.
Ogrody. Pierwszy ogród w Grabinie kapustą zasadzony, rzepikiem i marchwią zasiany, drugi Dworzysko pasternakiem zasiany i kilka liszek cybulą, oraz i pietruszką także zasiany, dla jw. jmp. starościny zostawuje się. Za stajnią ogród pasternakiem i inszym nasieniem zasiany. Tudzież naznacza się w ogrodzie Grabienie nazwanym tejże jejmości do wycięcia sobie kapusty dla potrzeby jej zagonów 5. Insze zaś ogródki
Skrót tekstu: InwKal_II
Strona: 175
Tytuł:
Inwentarze dóbr szlacheckich powiatu kaliskiego, t. 2
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty urzędowo-kancelaryjne
Gatunek:
inwentarze
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1751 a 1775
Data wydania (nie wcześniej niż):
1751
Data wydania (nie później niż):
1775
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Władysław Rusiński
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1959
zagonów 16, prosa podłego zagonów 15, konopi zagonów 4. Na boku tego ogrodu, przy drodze do Koźminka idący, jęczmienia kawałków 16, lnu 10 kawałków, na którego zasianie wzwyż mianowany w. imp. Łętkowski siemienia dał wierteli 3. Na drugim ogrodzie koło obórki w podwórzu pasternaku zagonów 10 zasianych, kilka kawałków rzepikiem, ale ledwo znać, że był siany, bo tylko gdzieś niegdzieś powschodzieł, chwastem i trawą zagęszczony. Inne ogródki nie zasiane leżą.
Młyn Murowaniec z piłą. Ten młyn z gruntu zrujnowany, tak izba, jako i komora. Młynica niezła, kamienie niezłe. Grobla miejscami zawozu potrzebuje. Ten młyn o
zagonów 16, prosa podłego zagonów 15, konopi zagonów 4. Na boku tego ogrodu, przy drodze do Koźminka idący, jęczmienia kawałków 16, lnu 10 kawałków, na którego zasianie wzwyż mianowany w. jmp. Łętkowski siemienia dał wierteli 3. Na drugim ogrodzie koło obórki w podwórzu pasternaku zagonów 10 zasianych, kilka kawałków rzepikiem, ale ledwo znać, że był siany, bo tylko gdzieś niegdzieś powschodzieł, chwastem i trawą zagęszczony. Inne ogródki nie zasiane leżą.
Młyn Murowaniec z piłą. Ten młyn z gruntu zrujnowany, tak izba, jako i komora. Młynica niezła, kamienie niezłe. Grobla miejscami zawozu potrzebuje. Ten młyn o
Skrót tekstu: InwKal_II
Strona: 196
Tytuł:
Inwentarze dóbr szlacheckich powiatu kaliskiego, t. 2
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty urzędowo-kancelaryjne
Gatunek:
inwentarze
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1751 a 1775
Data wydania (nie wcześniej niż):
1751
Data wydania (nie później niż):
1775
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Władysław Rusiński
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1959
zagrodniku oziminą i jarzyną zupełnie zasiana, a ugór nic nie orany.
Ogrody dworskie, jeden na wsi, za ratajem się zowiący, taterką, marchwią i grochem białym zasiany, lecz zupełnie nie wypelony i groch ten chwastem zarosły. Drugi ogród w podwórzu konopiami, marchwią, bobem, cybulą i ogórkami, także taterką i rzepikiem zasiany, ale niedoskonale wypelony. Kapusty w tych ogrodach nic a nic nie masz, gdyż rosady bynajmniej nie sadzono. W polu tylko znajduje się zagonów całych 2 kapusty i drugich zagonów kapusty także 2, w końcach tylko marchwią dosianych, na którą kapustę imp. Łagoski kupił rosadę.
Czeladź dworska: Stanisław parobek żenić się
zagrodniku oziminą i jarzyną zupełnie zasiana, a ugór nic nie orany.
Ogrody dworskie, jeden na wsi, za ratajem się zowiący, taterką, marchwią i grochem białym zasiany, lecz zupełnie nie wypelony i groch ten chwastem zarosły. Drugi ogród w podwórzu konopiami, marchwią, bobem, cybulą i ogórkami, także taterką i rzepikiem zasiany, ale niedoskonale wypelony. Kapusty w tych ogrodach nic a nic nie masz, gdyż rosady bynajmniej nie sadzono. W polu tylko znajduje się zagonów całych 2 kapusty i drugich zagonów kapusty także 2, w końcach tylko marchwią dosianych, na którą kapustę jmp. Łagoski kupił rosadę.
Czeladź dworska: Stanisław parobek żenić się
Skrót tekstu: InwKal_II
Strona: 328
Tytuł:
Inwentarze dóbr szlacheckich powiatu kaliskiego, t. 2
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty urzędowo-kancelaryjne
Gatunek:
inwentarze
Tematyka:
gospodarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1751 a 1775
Data wydania (nie wcześniej niż):
1751
Data wydania (nie później niż):
1775
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Władysław Rusiński
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1959
