Rzepiku/ rozmaite zioła każdy według swej fantazji i mniemania Eupatorium ukazował swym Aptekarzom. Także mało nie co Apteka miała swe Eupatorium. Jedni Palecznik o którymeśmy już zmiankę uczynili. Drudzy polną abo leśną szałwią. Trzeci/ Mikołajek za Rzepik pokazowali. Czwarci/ Chastane/ inni Pleśnik/ drudzy Rdest Rzepikiem chcieli mieć. niektórzy Sadziec. A ci miedzy innymi jakożkolwiek uchodzą/ gdyż Sadziec także za Eupatorium mamy/ i mianujemy Eupatorium Auicennae, a nie Greckie/ bo też jako i Rzepik ma moc zamulone żyły w wątrobie otwierania i wychędożenia/ co się zaraz z niżej o nim opisanego Rozdziału obaczy. Księgi Pierwsze. Sadzieć Z. Kunegundy trank/ Rozdział
Rzepiku/ rozmáite źiołá káżdy według swey fántázyey y mniemánia Eupatorium vkázował swym Aptekárzom. Tákże máło nie co Apteká miáłá swe Eupatorium. Iedni Pálecznik o ktorymesmy iuż zmiánkę vczynili. Drudzy polną ábo leśną szałwią. Trzeći/ Mikołáiek zá Rzepik pokázowáli. Czwarći/ Chastáne/ inni Pleśnik/ drudzy Rdest Rzepikiem chćieli mieć. niektorzy Sadźiec. A ći miedzy innymi iákożkolwiek vchodzą/ gdyż Sadźiec tákże zá Eupatorium mamy/ y miánuiemy Eupatorium Auicennae, á nie Greckie/ bo też iáko y Rzepik ma moc zámulone żyły w wątrobie otwieránia y wychędożenia/ co się záraz z niżey o nim opisánego Rozdźiału obaczy. Kśięgi Pierwsze. Sadźieć S. Kunegundy trank/ Rozdźiał
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 280
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
domu wygania.
Bestie wszelakie jadowite z domu wygania/ kurząc nim. Parszywości i świerzbu.
Parszywość ciała i świerzb spądza/ sokiem tego ziela świeżego/ soli i octu trochę przydawszy/ nacierając.
Doszli tego Myśliwcy/ że Jelenie/ gdy bywają postrzelone/ tego ziela pożywaniem się leczą. 2. Trunek Wątrobnym doległościam.
Wtóry Sadziec kwiatu żółtego/ także jako pierwszy wszelakim wątrąbnym niedostatkom służy/ jedno nie tak potężnie posila wątrobę/ bo namniej w sobie nie ma stwierdzającej mocy. Jednak do ran/ sadzeli/ i innych wyższej pomienionych dolegliwości barzo służy. Także przepuklinom/ wziąwszy go pułtory garści Podróżniku z kwieciem/ Kurzego ziela po garści/ Przywrotniku garść:
domu wygánia.
Bestye wszelákie iádowite z domu wygania/ kurząc nim. Párszywośći y świerzbu.
Párszywość ćiáłá y świerzb spądza/ sokiem tego źiela świeżego/ soli y octu trochę przydawszy/ náćieráiąc.
Doszli tego Myśliwcy/ że Ielenie/ gdy bywáią postrzelone/ tego źiela pożywániem się leczą. 2. Trunek Wątrobnym doległośćiam.
Wtory Sadźiec kwiátu żołtego/ tákże iáko pierwszy wszelákim wątrąbnym niedostátkom służy/ iedno nie ták potężnie pośila wątrobę/ bo namniey w sobie nie ma ztwierdzáiącey mocy. Iednák do rán/ sádzeli/ y innych wysszey pomienionych dolegliwośći bárzo służy. Tákże przepuklinom/ wźiąwszy go pułtory gárści Podrożniku z kwiećiem/ Kurzego źiela po gárśći/ Przywrotniku garść:
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 283
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
sposobem jako z Bylice/ z Piołynu/ i z innych ziół osobliwych/ biorąc do tego suszone korzenie/ liście/ kłącze/ i kwiat.
To wszystkim pomienionym/ w tym Rozdziale/ chorobom osobliwie służy/ dajac go na raz po trzeciej części kwinty/ z jakim przynależącym sokiem/ abo z innym lekarstwem. Rozsądek.
Sadziec/ acz go Łacinnicy także Eupatorium jako i Rzepik nazywają/ jednak nie jedno z Rzepikiem jest/ o czym się też Rozsądkiem w Rozdziale o Rzepiku przypominało. Abowiem chocia przyrodzeniem i skutkami/ są sobie nie jako kolwiek równe/ kształtem jednak i wyobrażeniem są różne. Ani też to może iść zatym/ iż dwoje/ troje
sposobem iáko z Bylice/ z Piołynu/ y z innych źioł osobliwych/ biorąc do tego suszone korzenie/ liśćie/ kłącze/ y kwiát.
To wszystkim pomienionym/ w tym Rozdźiale/ chorobom osobliwie służy/ dáiac go ná ráz po trzećiey częśći kwinty/ z iákim przynależącym sokiem/ ábo z innym lekárstwem. Rozsądek.
Sadźiec/ ácz go Láćinnicy tákże Eupatorium iáko y Rzepik názywáią/ iednák nie iedno z Rzepikiem iest/ o czym się też Rozsądkiem w Rozdźiale o Rzepiku przypomináło. Abowiem choćia przyrodzeniem y skutkámi/ są sobie nie iáko kolwiek rowne/ kształtem iednák y wyobráżeniem są rozne. Ani też to może iść zátym/ iż dwoie/ troie
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 285
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Potentil.
Konfekt w innych stronach barzo użyteczny z tego zioła kwiecia bywa w Cukrze robiony tym sposobem. Oskubszy chędogo listeczki tego kwiecia/ na białej chustcie do przewiędnienia suszą w cieniu na powietrzu wolnym/ potym co nadrobniej pokrają/ i w moździerzu/ we dwój nasób cukru do nich przyłożywszy/ tłuką/ i chowają. Ten Sadziec Z. Kunegundy trank/ Rozdział 83.
Wszytkim pomienionym niedostatkom/ i chorobom/ jest użyteczny/ którym samo ziele/ abo i wodka jego. Z osobliwości należy Zawrotu.
Zawrotu głowy/ rano i na noc popuł kasztanu biorąc. Spadkom
Spadkom z głowy. Ciekączkom.
Ciekączkom/ często go przez dzień używając/ tak wiele
Potentil.
Konfekt w innych stronách bárzo vżyteczny z tego źiołá kwiećia bywa w Cukrze robiony tym sposobem. Oskubszy chędogo listeczki tego kwiećia/ ná białey chustćie do przewiędnienia suszą w cieniu ná powietrzu wolnym/ potym co nadrobniey pokráią/ y w możdżerzu/ we dwoy nasob cukru do nich przyłożywszy/ tłuką/ y chowáią. Ten Sadźiec S. Kunegundy trank/ Rozdźiał 83.
Wszytkim pomienionym niedostátkom/ y chorobom/ iest vżyteczny/ ktorym sámo źiele/ ábo y wodká iego. Z osobliwośći należy Záwrotu.
Zawrotu głowy/ ráno y ná noc popuł kásztanu biorąc. Spadkom
Spadkom z głowy. Ciekączkom.
Ciekączkom/ często go przez dźień vżywáiąc/ ták wiele
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 294
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
