które trwają od stworzenia świata, i trwać będą jako stałe luminarze, pod czas pokazują się na niebie nowe aparencje nakształt luminarzów. A te są komety albo gwiazdy. Kometa jest to luminarz ekstraodrynaryjny do czasu świecący, kosmaty. Kometa jeden bywa element sublunarny: który się rodzi z ekshalacyj, i waporów ziemnych siarczystych, saletrzystych, zgoła z matreji ziemnych elementów, która wyciągniona w górę nad atmosferę bliżej Księżyca, zgęsła i spiekła od gorąca słonecznego zapalona, przydłużej się pali: świeci. Kometa drugi niebieski, planetalny, który się rodzi z ekshalacyj planet niebieskich, i materyj luminarzom niebieskim własnej, która spiekła, zapalona albo oświecona, przez niejaki czas
ktore trwaią od stworzenia świata, y trwać będą iáko stałe luminarze, pod czas pokázuią się ná niebie nowe apparencye nakształt luminarzow. A te są komety álbo gwiazdy. Kometa iest to luminarz extraordynaryiny do czasu świecący, kosmaty. Kometa ieden bywa element sublunarny: ktory się rodzi z exhalacyi, y waporow ziemnych siarczystych, saletrzystych, zgołá z matreyi ziemnych elementow, ktora wyciągniona w gorę nad atmosferę bliżey Xiężyca, zgęsła y spiekła od gorąca słonecznego zapalona, przydłużey się pali: swieci. Kometa drugi niebieski, planetalny, ktory się rodzi z exhalacyi planet niebieskich, y materyi luminarzom niebieskim własney, ktora spiekła, zapalona álbo oswiecona, przez nieiáki czas
Skrót tekstu: BystrzInfAstron
Strona: N2v
Tytuł:
Informacja Astronomiczna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
astronomia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
wodne. Z których pierwsza jest Chmura bo jest obfitość waporów zgęsłych z ekshalacjami zmięszanych na drugą kondygnacją powietrza wyniesionych. Chmury czarne wiele mają w sobie humorów ziemnych grubych tłustych, do grzmotu i piorunów sposobne. Dopieroż zielonawe, nieco zapalone wielkich grzmotów piorunów i nawałności, gradów bywają przyczyną. Iż więcej mają w sobie ekshalacyj saletrzystych siarczystych mineralnych gorących. Chmury białe są czcze, iż więcej waporów suchych w sobie zamykają a niżeli humorów i ekshalacyj. Dla czego wyżyj nad inne po powietrzu się unoszą.
Druga Mgła: jest wapor gęsty, najwięcej z miejsc bagnistych, wodnistych wynikający. Który dla swojej ciężkości nad ziemią się wiesza na powietrzu poty, póki
wodne. Z ktorych pierwsza iest Chmura bo iest obfitość waporow zgęsłych z exchalácyámi zmięszanych ná drugą kontygnácyą powietrza wyniesionych. Chmury czarne wiele maią w sobie chumorow ziemnych grubych tłustych, do grzmotu y piorunow sposobne. Dopieroz zielonawe, nieco zápalone wielkich grzmotow piorunow y nawałności, gradow bywaią przyczyną. Jż więcey maią w sobie exchalacyi saletrzystych siarczystych mineralnych gorących. Chmury białe są czcze, iż więcey waporow suchych w sobie zamykáią á niżeli chumorow y exchalacyi. Dla czego wyżyi nad inne po powietrzu się unoszą.
Druga Mgła: iest wapor gęsty, naywięcey z mieysc bágnistych, wodnistych wynikaiący. Ktory dla swoiey ciężkości nad ziemią się wiesza ná powietrzu poty, poki
Skrót tekstu: BystrzInfElem
Strona: T4v
Tytuł:
Informacja elementarna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
fizyka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
. Ze zaś bez figur sposób opisany być nie może, tu się niedaje. Rezolucja niektórych kwestyj o Nawigacyj po morzu.
XIX. Pierwszy raz płynący po morzu, ordynaryjnie dzień i drugi alteracją cierpią i womitują. Pochodzi to z niezwyczajnej w okręcie agitacyj, i humorów wzruszenia w człowieku. To z ekshalacyj siarczystych, saletrzystych, słonych, z morza wynikających: i z samego powietrza tymi kwalitatywami zarażonego, które nauzeą czynią. Dla czego morskie wody do picia cale są nieużyteczne. 2do. Nawy naładowane które na rzekach toną po morzu się unoszą. Pochodzi to z daleko cięższej wody morskiej saletrzystemi siarczystemi słonemi waporami napełnionej, niż są rzeczne wody.
. Ze zaś bez figur sposob opisany być nie może, tu się niedaie. Rezolucya niektorych kwestyi o Nawigacyi po morzu.
XIX. Pierwszy raz płynący po morzu, ordynaryinie dzień y drugi alteracyą cierpią y womituią. Pochodzi to z niezwyczayney w okręcie agitácyi, y chumorow wzruszenia w człowieku. To z exchálacyi siarczystych, saletrzystych, słonych, z morza wynikáiących: y z samego powietrza tymi kwalitatywami zarażonego, ktore náuzeą czynią. Dla czego morskie wody do picia cále są nieużyteczne. 2do. Nawy náłádowane ktore ná rzekach toną po morzu się unoszą. Pochodzi to z dáleko cięższey wody morskiey saletrzystemi siarczystemi słonemi waporami nápełnioney, niż są rzeczne wody.
Skrót tekstu: BystrzInfHydr
Strona: X3v
Tytuł:
Informacja hydrograficzna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
fizyka, żeglarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
. Lognitis, na krztałt włócznie. 12. Bywają insze, jako włosy Koźle, grzywy promieniste rozpuszczające, a z nich częstokroć formuja się kopije czy włócznie.
Teraźniejsza Gwiazda, simpliciter Cometes nazywa się.
2. Dwojakie bywają Komety, jedne które się na Powietrzu rodzą z Ekshalacyj tłustych, siarczystych, klejkich, żywicznych, saletrzystych etc. i zapalają się, albo od Sfery Ognia Elementarnego nad powietrzem, albo od ustawicznej agitacyj i Słonecznego upału, biegnąc co dziennie w koło świata ad raptum primi mobilis razem z Atmosferą. Takie Komety, a raczej Ogniste Meteora i Faenomena, poty na Powietrzu świecą, póki im alimentu do palenia staje; który częstokroć
. Lognitis, ná krztałt włocznie. 12. Bywaią insze, iáko włosy Koźle, grzywy promieniste rozpuszczáiące, á z nich częstokroć formuia się kopiie czy włocznie.
Teráznieysza Gwiazdá, simpliciter Cometes názywa się.
2. Dwoiákie bywáią Komety, iedne ktore się ná Powietrzu rodzą z Exhalacyi tłustych, śiárczystych, kleykich, żywicznych, saletrzystych etc. y zápaláią się, álbo od Sfery Ogniá Elementárnego nád powietrzem, albo od ustawiczney ágitácyi y Słonecznego upału, biegnąc co dźieńnie w koło świátá ad raptum primi mobilis rázem z Atmosferą. Tákie Komety, á ráczey Ogniste Meteorá y Phaenomená, poty ná Powietrzu świecą, poki im álimentu do palenia stáie; ktory częstokroć
Skrót tekstu: DuńCiek
Strona: A
Tytuł:
Ciekawość o komecie
Autor:
Stanisław Duńczewski
Drukarnia:
Drukarnia Akademii Zamojskiej
Miejsce wydania:
Zamość
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Tematyka:
astronomia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1744
Data wydania (nie wcześniej niż):
1744
Data wydania (nie później niż):
1744
są na Niebie? Jeżeli na powietrzu, pochodzą z ewaporacyj, i tłustości, które są potrzebne ziemi dla urodzajów; zaczem wysuszają ziemię i powietrze z stłustości, ciągnąc ją do siebie i trawiąc, jako olej w gorającej lampie: przez co naturalnie następować muszą nie urodzaje. Te Komety, albo są z smolnych, saletrzystych, siarczystych ekshalacyj, albo tym z podobnych; zaczem powietrze zarażając sprawują bydłu i ludziom choroby, zarazy i nagłe śmierci, osobliwie delikatniejszym jako są przedniejsze Osoby, słabym i tym podobnym; po których zwyczajnie nastaje mutacja, w dobrach i Państwach, przez Sukcesią, Sukcesionalna; przez elekcją według Godności, szczęścia i upodobania
są ná Niebie? Jeżeli ná powietrzu, pochodzą z ewáporácyi, y tłustośći, ktore są potrzebne źiemi dla urodzáiow; záczęm wysuszáią źiemię y powietrze z stłustośći, ćiągnąc ią do śiebie y trawiąc, iáko oley w goráiącey lámpie: przez co náturálnie nástępowáć muszą nie urodzáie. Te Komety, álbo są z smolnych, saletrzystych, śiarczystych exhálácyi, álbo tym z podobnych; záczęm powietrze zárażáiąc spráwuią bydłu y ludziom choroby, zarázy y nagłe śmierći, osobliwie delikátnieyszym iáko są przednieysze Osoby, słábym y tym podobnym; po ktorych zwyczáynie nástáie mutácya, w dobrách y Páństwách, przez sukcessią, sukcessionálna; przez elekcyą według Godnośći, szczęśćia y upodobánia
Skrót tekstu: DuńCiek
Strona: B2
Tytuł:
Ciekawość o komecie
Autor:
Stanisław Duńczewski
Drukarnia:
Drukarnia Akademii Zamojskiej
Miejsce wydania:
Zamość
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Tematyka:
astronomia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1744
Data wydania (nie wcześniej niż):
1744
Data wydania (nie później niż):
1744
. Albo z tąd że tęż ekshalacje grubemi chmurami przycisnione, jak powietrze miechami, ustepować z miejsca na miejsce z impetem muszą: co najbardziej się wydaje w wichrach poprzedzających chmury gwałtowne. Albo z tąd że powietrze w podziemnych meatach i lochach zawarte, czyli to wody biegiem i morza fluktami popędzone, czyli zagrzane gorącem siarczystych saletrzystych i innych miejsc mineralnych, a tym samym rozszerzone, większego szukając miejsca, z impetem co raz wypada. Te tedy i inne skryte przyczyny jako niepodobna co do czasu ich przewidzieć, tak i skutki ich, to jest wiatry na ten albo ów czas przepowiedzieć. Uważył to mądrze Dawid Król gdy powiedział że Wszechmocność Boska z
. Albo z tąd że tęż exhalácye grubemi chmurámi przycisnione, iák powietrze miechámi, ustepowáć z mieysca ná mieysce z impetem muszą: co naybárdziey się wydáie w wichrach poprzedzáiących chmury gwałtowne. Albo z tąd że powietrze w podziemnych meatách y lochach záwarte, czyli to wody biegiem y morza fluktámi popędzone, czyli zágrzane gorącem siarczystych saletrzystych y innych mieysc mineralnych, á tym samym rozszerzone, większego szukáiąc mieysca, z impetem co raz wypada. Te tedy y inne skryte przyczyny iáko niepodobna co do czasu ich przewidzieć, tak y skutki ich, to iest wiátry ná ten álbo ow czas przepowiedzieć. Uważył to mądrze Dawid Krol gdy powiedział że Wszechmocność Boska z
Skrót tekstu: BystrzInfAstrol
Strona: 20
Tytuł:
Informacja astrologiczna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
astrologia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
prześladowaniu, sądu uniwersalnego dzień, i skończeniu świata będzie. Druga: iż jako za czasów Noego cała ziemia wodnistym potopem zalana, wodnistego nieba nadfirmamentowego wylaniem: jako się namieniło w liczbie XXVII. Tak pod ten czas cała ziemia z atmosferą ognistym pożarem zapalona przepoleruje się. Który pożar nie tylko się zaweźmie z minerałów, i saletrzystych, siarczystych ziemnych materyj. Ale po większej części z ekshalacyj ognistych niebieskich Planet i gwiazd. Jakie są słońce, Mars, Syriusz etc. Którym ogniem nie tylko ptastwo, lasy, miasta, wsi, ludzie, i wszystkie żywioły społoną: ale powietrze, i ziemia jak wągiel żarzeć się będą. Rzeki zaś i morza
prześládowániu, sądu uniwersalnego dzień, y skończeniu świátá będzie. Druga: iż iáko zá czasow Noego całá ziemia wodnistym potopem zalana, wodnistego niebá nadfirmamentowego wylaniem: iáko się námieniło w liczbie XXVII. Ták pod ten czas całá ziemia z atmosferą ognistym pożarem zapalona przepoleruie się. Ktory pożar nie tylko się zaweźmie z minerałow, y saletrzystych, siarczystych ziemnych materyi. Ale po większey części z exhalacyi ognistych niebieskich Planet y gwiazd. Jákie są słońce, Mars, Syriusz etc. Ktorym ogniem nie tylko ptastwo, lasy, miastá, wsi, ludzie, y wszystkie żywioły społoną: ále powietrze, y ziemia iák wągiel żarzeć się będą. Rzeki zaś y morza
Skrót tekstu: BystrzInfCosm
Strona: H4v
Tytuł:
Informacja Cosmograficzna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
biologia, geografia, religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
powierzchownym stanie się pozorem. J jako nieba, tak i ziemia lubo accydentalnie odmieniona, przecież co do istoty trwać będzie. Jako Eklezjastyk Pański w Rozd. 1. napisał. Ziemia zaś na wieki stoi. Morza też lubo po części pożarem ziemi wysuszone, atoli i te od ziemnych mikstur, słoności, siarczystych, saletrzystych i innych miszkulancyj przepurgowane, jednę sferę jako teraz, tak i po dniu ostatecznym składać będą. A zatym najpierwsze cztery elementa ziemia, ogień, woda, powietrze, wszystkich teraz rzeczy materialnych i kompozytur, pierwiastkowa materia, i na ten czas trwać będą. A lubo Jan Z. Apoc. 21. mówi. Morze
powierzchownym stánie się pozorem. J iáko nieba, ták y ziemia lubo accydentalnie odmieniona, przecież co do istoty trwáć będzie. Jáko Ekklezyastyk Pański w Rozd. 1. nápisał. Ziemia zaś ná wieki stoi. Morza też lubo po części pożarem ziemi wysuszone, átoli y te od ziemnych mixtur, słoności, siarczystych, saletrzystych y inych miszkulancyi przepurgowane, iednę sferę iáko teraz, ták y po dniu ostatecznym składáć będą. A zátym naypierwsze cztery elementa ziemia, ogień, woda, powietrze, wszystkich teraz rzeczy materyalnych y kompozytur, pierwiastkowa máterya, y ná ten czas trwáć będą. A lubo Jan S. Apoc. 21. mowi. Morze
Skrót tekstu: BystrzInfCosm
Strona: I4
Tytuł:
Informacja Cosmograficzna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
biologia, geografia, religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
