Abowiem i ten dostatecznie wywodzi z ciała puchlinę moczem/ biorąc go na raz od dwu łotów aż do czterech/ Cynamonu trochę przydawszy/ Szpikanardy/ Kopytniku/ i Syropu z Podróżniku ze dwie łyżce. Fernel. Taber.
Toż w Winie warzony/ poranu i na noc pijąc czyni. Plat. Rymę leczy.
Sapkę/ i w głowie zaległość z zimnych flusów wywodzi/ Sok tenże/ albo jucha/ z warzonego przez trzy dni/ porządnie w nos puszczając/ zaczym też ból w gowie uśmierza. Aben Mesua. Konfekt. Confectio Iridis.
Może też Konfekt z Kosacowego korzenia tym sposobem uczynić. Wziąć korzenia Fiołkowego/ albo Kosacu
Abowiem y ten dostátecznie wywodźi z ćiáłá puchlinę moczem/ biorąc go ná raz od dwu łotow áż do czterech/ Cynámonu trochę przydawszy/ Szpikánárdy/ Kopytniku/ y Syropu z Podrożniku ze dwie łyżce. Fernel. Taber.
Toż w Winie wárzony/ poránu y ná noc piiąc czyni. Plat. Rymę leczy.
Sápkę/ y w głowie záległość z źimnych flusow wywodźi/ Sok tenże/ álbo iuchá/ z wárzonego przez trzy dni/ porządnie w nos pusczáiąc/ záczym też bol w gowie vśmierza. Aben Mesua. Konfekt. Confectio Iridis.
Może też Konfekt z Kosacowego korzenia tym sposobem vczynić. Wźiąć korzenia Fiołkowego/ álbo Kosacu
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 9
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
zatwardziałość zmiękcza/ i Boleści lewego boku uśmierza/ mażąc i przykładając ciepło. upaleniu serca w bolach.
Górącość serca w gorączkach/ wychładza i odpędza: płat w nim maczać i na serce letnio kłaść. Głowie bolejącej.
Głowie boleści/ tak w połowicy/ jako we wszytkiej układa/ toż czyniąc. Rymie.
Rymę albo Sapkę odpędza/ z głowy ją wywodząc nosem abo usty. Sól z czarnego Biedrzeńcu. Wrzodom złym.
Wrzody i Sadzele wszelakie otworzyste i ciało wyjadające/ wychędaża i goi Czerwiu. w ranach.
Chrobactwu i czerwiu broni się w ranach/ i w złych a zagniłych wrzodach zalągnąć. Dziwemu mięsu.
Dziwemu mięsu nie dopuszcza w nich
zátwárdźiáłość zmiękcza/ y Boleśći lewego boku vśmierza/ máżąc y przykłádáiąc ćiepło. vpaleniu sercá w bolách.
Gorącość sercá w gorączkách/ wychładza y odpądza: płát w nim maczáć y ná serce letnio kłáść. Głowie boleiącey.
Głowie boleśći/ ták w połowicy/ iáko we wszytkiey vkłáda/ toż czyniąc. Rymie.
Rymę álbo Sápkę odpądza/ z głowy ią wywodząc nosem ábo vsty. Sol z czarnego Biedrzeńcu. Wrzodom złym.
Wrzody y Sadzele wszelákie otworzyste y ciáło wyiadáiące/ wychędaża y goi Czerwiu. w ránách.
Chrobáctwu y czerwiu broni sie w ránách/ y w złych á zágniłych wrzodách zálągnąć. Dźiwemu mięsu.
Dźiwemu mięsu nie dopuscza w nich
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 80
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
/ z pitym modem korzeń używany. flegmie.
Flegmę ze wnętrzności wywodzi. Zębów boleniu.
Zębom bolejącym jest lekarstwem/ w cirpkim winie warzony/ a tę juchę ciepła co nadłużej w uściech trzymając. Zębom wyprochniałym.
Sok także z tego korzenia w zęby wyprochniałe kłaść dobrze. Abowiem ból w nich uśmierza. Rymie.
Sapkę w Rymę/ z wielkich a z zbytnich wilgotności/ w Mózgu będących/ swym rozgrzewanim i wysuszaniem odpędza/ korzeń drobno pokrajawszy/ na węglisty ogień kłaść/ a Dym z niego w nos puszczać. Subctu i szpiku.
Od subetu/ to jest/ z spania nad przyrodzenie głębokiego/ wzbudza/ plastr z korzenia świeżego na
/ z pitym modem korzeń vżywány. flágmie.
Flágmę ze wnętrznośći wywodźi. Zębow boleniu.
Zębom boleiącym iest lekárstwem/ w ćirpkim winie wárzony/ á tę iuchę ćiepła co nadłużey w vśćiech trzymáiąc. Zębom wyprochniáłym.
Sok tákże z tego korzeniá w zęby wyprochniáłe kłáść dobrze. Abowiem bol w nich vśmierza. Rymie.
Sápkę w Rymę/ z wielkich á z zbytnich wilgotnośći/ w Mozgu będących/ swym rozgrzewánim y wysuszániem odpądza/ korzeń drobno pokraiawszy/ ná węglisty ogień kłáść/ á Dym z niego w nos pusczáć. Subctu y szpiku.
Od subetu/ to iest/ z spánia nád przyrodzenie głębokiego/ wzbudza/ plastr z korzeniá świeżeg^o^ ná
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 119
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Wątrobie. Ślezienie. Kiszkom. Nasienie Rozmarynowe z Pieprzem a z winem pijąc. Watrobie Ślezienie Kiszkom.
Albowiem nietylko ich oziębłość rozgrzewa/ albo nabrzmiałość scieńcza/ i zatkanie ich precz rumuje/ otwiera/ i wychędaża. Ale je też swą cierpkością posila i utwierdza. (Rafis.) (Plat.) Sapce.
Sapkę z naziębienia głowy odpędza. Chorobom zimnym.
Wszelakim chorobom z zimnym flusów pochodzącym/ jest użyteczny. Jako Kaduku.
Niemocy podającej. Subetu.
Spiku i spaniu głębokiemu nad przyrodzenie. Kolice.
Kolikę i darcie i żywocie/ także inne morzyska w nim układa/ korzeń suchy prochem z winem używany. (Mirep.) Morzysk
Wątrobie. Sleźienie. Kiszkom. Naśienie Rozmárynowe z Pieprzem á z winem piiąc. Wátrobie Sleźienie Kiszkom.
Albowiem nietylko ich oźiębłość rozgrzewa/ álbo nábrzmiáłosć zćieńcza/ y zátkánie ich precz rumuie/ otwiera/ y wychędaża. Ale ie też swą ćierpkośćią pośila y vtwierdza. (Rafis.) (Plat.) Sapce.
Sápkę z náźiębienia głowy odpądza. Chorobom źimnym.
Wszelákim chorobom z źimnym flusow pochodzącym/ iest vżyteczny. Iáko Káduku.
Niemocy podáiącey. Subetu.
Spiku y spániu głębokiemu nád przyrodzenie. Kolice.
Kolikę y dárćie y żywoćie/ tákże ine morzyská w nim vkłáda/ korzeń suchy prochem z winem vżywány. (Mirep.) Morzysk
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 168
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
tycze uryny te z początku choroby najczęściej wysoko czerwoną znajdowałem. Drugiego i trzeciego dnia mienić się i sedyment usadzać zaczęła. Przy dokoczeniu febry codziennie klarowniejsza bywała.
Koniec choroby tej nie zawsze jest śmiertelny osobliwie w młodych i mocnych ludziach, którzy przed chorobą zdrowe piersi mieli. I ci szczęśliwi, którzy oprócz kaszlu wtym paroksyzmie sapkę cierpią. Przeciwnym sposobem starzi i dychawiczni ludzie, oraz sam kaszel bez sapki cierpiący nieszczęśliwi; ile afflux ostrej materyj piersi lub płuca same opanowawszy, w niebezpieczną sytuacją pacjentów wprowadza.
Przy kuracyj tej choroby zaraz z początku od wszelkich potraw z mięsa gotowanych, niemniej gorących trunków; zbyt napalonej izby, zbytnich potów wytrzegać się
tycze uryny te z początku choroby nayczęśćiey wysoko cżerwoną znaydowałem. Drugiego y trźeciego dnia mienić się y sedyment usadzać zaczęła. Prźy dokoczeniu febry codźiennie klarownieysza bywała.
Koniec choroby tey nie zawsze iest smiertelny osobliwie w młodych y mocnych ludźiach, ktorźy przed chorobą zdrowe pierśi mieli. I ći szczęsliwi, ktorźy oprocz kaszlu wtym paroxyzmie sapkę ćierpią. Przeciwnym sposobem starźy y dychawiczni ludźie, oraz sam kaszel bez sapki cierpiący nieszczęsliwi; ile afflux ostrey materyi pierśi lub płuca same opanowawszy, w niebezpieczną sytuacyą pacyentow wprowadza.
Prźy kuracyi tey choroby zaraz z początku od wszelkich potraw z mięsa gotowanych, niemniey gorących trunkow; zbyt napaloney izby, zbytnich potow wytrźegać się
Skrót tekstu: BeimJelMed
Strona: 99
Tytuł:
Medyk domowy
Autor:
Samuel Beimler
Tłumacz:
Jan Jerzy Jelonek
Drukarnia:
Michał Wawrzyniec Presser
Miejsce wydania:
Leszno
Region:
Wielkopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1749
Data wydania (nie wcześniej niż):
1749
Data wydania (nie później niż):
1749
dziś oblubienice Po swych pociechach, a drapiąc swe lice, Moim przykładem mętliki zrzucajcie, Żal oświadczajcie.
SAMACKA
Samice płodne, po samczykach waszych Żałosne głosy puszczajcie do naszych Wiar patriarchów, do samca pierwszego, Lutra płodnego.
SAPSKA
Wierne sąsiadki, ach, smutnie sapajcie, A do sapałów wam miłych wzdychajcie, Imieniem każda mianuj sapkę swego, Ach, mnie do niego.
BOROWSKA
I ja wam żalu, druchniczki, pomogę, Podźmy po mężach na rozstajną drogę, Podźmy na bory mężów szukać sobie, W tak smutnej dobie.
JEZIORSKA
Wpłyńcie nam w serca jeziora i rzeki, Dodajcie wody, którą byśmy byki Do nas tęskniące mile ochłodzili, Nasz
dziś oblubienice Po swych pociechach, a drapiąc swe lice, Moim przykładem mętliki zrzucajcie, Żal oświadczajcie.
SAMACKA
Samice płodne, po samczykach waszych Żałosne głosy puszczajcie do naszych Wiar patryjarchów, do samca pierwszego, Lutra płodnego.
SAPSKA
Wierne samsiadki, ach, smutnie sapajcie, A do sapałów wam miłych wzdychajcie, Imieniem każda mianuj sapkę swego, Ach, mnie do niego.
BOROWSKA
I ja wam żalu, druchniczki, pomogę, Podźmy po mężach na rozstajną drogę, Podźmy na bory mężów szukać sobie, W tak smutnej dobie.
JEZIORSKA
Wpłyńcie nam w serca jeziora i rzeki, Dodajcie wody, którą byśmy byki Do nas tęskniące mile ochłodzili, Nasz
Skrót tekstu: PaszkMrTrybKontr
Strona: 244
Tytuł:
Rok trybunalski
Autor:
Marcin Paszkowski
Drukarnia:
Sebastian Fabrowic
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
wiersz
Rodzaj:
utwory synkretyczne
Gatunek:
pisma religijne, satyry
Tematyka:
religia
Poetyka żartu:
tak
Data wydania:
1625
Data wydania (nie wcześniej niż):
1625
Data wydania (nie później niż):
1625
Tekst uwspółcześniony:
tak
Tytuł antologii:
Kontrreformacyjna satyra obyczajowa w Polsce XVII wieku
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Zbigniew Nowak
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Gdańsk
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Gdańskie Towarzystwo Naukowe
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1968
