, śmieli aserere, że się znajduje Jednorożec w Indyjskich Krajach, którego i w całym nie masz Świecie secundùm Recentiores. Skora Osłów dziwnie mocna na obowie.
OWCE cichości i niewinności Symbola całemu suppono wiadome Światu. Angielskich najdelikatniejsza Wełna, bo tylko z rosą się posące po górach delikatną okrytych trawą, dlatego z tamecznej Wełny najdelikatniejsze Sukna. OWCE Mięsem, Mlekiem, Wełną, Skorą światu fruktyfikujące. W Perwańskim Królestwie Nowego Świata, są Owce dzikie, leśne, wołom wielkością podobne, wełny bialej. Tak jak Mułów tameczni Obywatele, do dźwigania o Zwierzętach osoblich
ciężarów przyuczają, jako pisze Josefus Jesuita z Brazylii Annô Domini 1560. Azjatyckie, Afrykańskie tak wielkie
, śmieli aserere, że się znayduie Iednorożec w Indyiskich Kraiách, ktorego y w całym nie masz Swiecie secundùm Recentiores. Skora Osłow dziwnie mocna na obowie.
OWCE cichości y niewinności Symbola całemu suppono wiadome Swiatu. Angielskich naydelikatnieysza Wełna, bo tylko z rosą się posące po gorach delikatną okrytych trawą, dlatego z tameczney Wełny naydelikatnieysze Sukna. OWCE Mięsem, Mlekiem, Wełną, Skorą światu fruktyfikuiące. W Perwańskim Krolestwie Nowego Swiata, są Owce dzïkie, leśne, wołom wielkością podobne, wełny bialey. Tak iak Mułow tameczni Obywatele, do dzwigania o Zwierzętach osoblych
ciężarow przyuczaią, iako pisze Iosephus Iesuita z Brazylii Annô Domini 1560. Azyatyckie, Afrykańskie tak wielkie
Skrót tekstu: ChmielAteny_I
Strona: 580
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 1
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1755
Data wydania (nie wcześniej niż):
1755
Data wydania (nie później niż):
1755
o Angielskim Królestwie.
Zalecają Anglią Cyna najwyśmienitsza znajdująca się w Kornuwalli tamecznym Hrabstwie, konie dzilne osobliwie koło Miasta Montgomery. Wołów dostatek, Pereł niepodłych dosyć, Ryb, zwierza nie mało, Psów wielkich Brytanów tam gniazdo: rodzi się tam przedni Merkuriusz: są bardzo dobre Huty, gdzie delikatne jak w Wenecyj szkła robią. Sukna tameczne bardzo laudantur, bo też Wełna Angielska najlepsza: Owce bowiem tameczne prawie nie bywają na słońcu; pasą się tylko po górach z rana na rosie i wieczorem, na trawie bardzo delikatnej i tuczącej; w polu na nich są chłodne koszary. Szczęśliwa też stąd Anglia że tam nie masz wilków, aliàs by piękną na
o Angielskim Krolestwie.
Zálecaią Anglią Cyná naywyśmienitsza znáyduiąca się w Kornuwalli tamecznym Hrabstwie, konie dźilne osobliwie koło Miasta Montgomery. Wołow dostatek, Pereł niepodłych dosyć, Ryb, zwierza nie mało, Psow wielkich Brytanow tam gniazdo: rodźi się tam przedni Merkuryusz: są bardzo dobre Huty, gdźie delikatne iak w Wenecyi szkła robią. Sukna tameczne bardzo laudantur, bo też Wełna Angielska náylepsza: Owce bowiem tameczne práwie nie bywaią ná słońcu; pasą się tylko po gorách z rána ná rosie y wieczorem, ná tráwie bardzo delikatney y tuczącey; w polu ná nich są chłodne koszary. Szczęśliwá też ztąd Anglia że tam nie masz wilkow, aliàs by piękną ná
Skrót tekstu: ChmielAteny_II
Strona: 282
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 2
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1746
Data wydania (nie wcześniej niż):
1746
Data wydania (nie później niż):
1746
Doryde/ jest Caria/ której przednie miasto jest Halicarnassus/ dziś je zowią Mesi: tam panował Mausolus król/ którego ciało pochowała tam Artimisia żona jego/ i zbudowała mu barzo pyszny grób/ który nazywano Mausoleum, policzony miedzy 7. dziwów świata. Tabu/ jest też to jedno miasto zacne w Cariej/ skąd pochodzą sukna/ które także zowią. Nie daleko miasta Halicarnassu po prawej stronie/ poczyna się góra Taurus/ nawiętsza we wszytkiej Asiej/ która raz się podnosząc/ drugi raz zniżając/ i skłaniając się raz na lewą/ drugi raz na prawą stronę/ idzie aż do ostatnich granic Ścicji/ i Indii/ dzieląc Asią na północą
Doride/ iest Cária/ ktorey przednie miásto iest Hálicarnassus/ dźiś ie zowią Messi: tám pánował Mausolus krol/ ktorego ćiáło pochowáłá tám Artimisiá żoná iego/ y zbudowáłá mu bárzo pyszny grob/ ktory názywano Mausoleum, policzony miedzy 7. dźiwow świátá. Tabu/ iest też to iedno miásto zacne w Cáriey/ skąd pochodzą sukná/ ktore tákże zowią. Nie dáleko miástá Hálicárnássu po práwey stronie/ poczyná się gorá Taurus/ nawiętsza we wszytkiey Asiey/ ktora raz się podnosząc/ drugi raz zniżáiąc/ y skłániáiąc się raz ná lewą/ drugi raz ná práwą stronę/ idźie áż do ostátnich gránic Scitiey/ y Indiey/ dźieląc Asią ná pułnocną
Skrót tekstu: BotŁęczRel_I
Strona: 208
Tytuł:
Relacje powszechne, cz. I
Autor:
Giovanni Botero
Tłumacz:
Paweł Łęczycki
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
opisy geograficzne
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1609
Data wydania (nie wcześniej niż):
1609
Data wydania (nie później niż):
1609
złot. 60. Sznorków Włóczkowych Tuzin złot. 6. Szkotu, Sztuka złot. 40. Pasków Jedwabnych, Tuzin złot. 24. Koronki białe, Tak Śląskie jako i Holenderskie, tudzież czarne, Jedwabne wstęgi, i inne wszelakie drobiaźgi Francuskie Galanterie, mają być taksowane, według waloru, i oryginalnych Auszczugów Kupieckich. Sukna Różne bona moneta
Breklesu Szyptuchu, Postaw złot. 30. Sukna Wąskiego Wrocł. Postaw złot. 24 Tuzinku, Postaw złot. 60. Kiernowy Wrocławsk. Postaw złot. 45 Paklaku, Postaw złot. 15. Karaziej Polskiej, Postaw złot. 18. Baje, Postaw złot 15. Baje Angielskiej, Postaw złot.
złot. 60. Sznorkow Włoczkowych Tuzin złot. 6. Szkotu, Sztuká złot. 40. Paskow Iedwabnych, Tuzin złot. 24. Koronki białe, Ták Sląskie iáko y Hollenderskie, tudźiesz czárne, Iedwabne wstęgi, y inne wszelákie drobiaźgi Fráncuskie Galanterye, máią bydź taxowane, według waloru, y oryginalnych Ausczugow Kupieckich. Sukná Rożne bona moneta
Breklesu Szyptuchu, Postaw złot. 30. Sukná Wąskiego Wrocł. Postaw złot. 24 Tuźinku, Postaw złot. 60. Kiernowy Wrocławsk. Postaw złot. 45 Paklaku, Postaw złot. 15. Karaziey Polskiey, Postaw złot. 18. Báie, Postaw złot 15. Báie Angielskiey, Postaw złot.
Skrót tekstu: InsCel
Strona: C2
Tytuł:
Instruktarz celny
Autor:
Anonim
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty urzędowo-kancelaryjne
Tematyka:
prawo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1704
Data wydania (nie wcześniej niż):
1704
Data wydania (nie później niż):
1704
w Polsce wyrobionego, wy ciąganiem przyczyniają łokci 14. Pieniędzy teraźniejszej.
targane mieć mogą. Sama bowiem rzecz pokazuje iż się każdy garnie do tego/ co lepszego/ i pożyteczniejszego/ a czego za pieniądze słuszne więcej być baczy.
A świątobliwie by się to stało/ kiedyby wszyscy Przełożeni tego dowiedli/ aby wszędzie zarówno sukna wszelakie jako w sobie są zrobione przedawano/ ani się ich wyciągać ważono. A jest to właśnie ich urząd. Bo jeżeli powinni przestrzegać (jako indziej wszędzie czynią) aby takich kupi do państwa nie w prowadzano/ daleko barziej starać się mają o to; aby ich doma tak nie szramowano. Gdyż to nic inszego nie
w Polszcze wyrobionego, wy ćiągániem przyczyniáią łokci 14. Pieniędzy teráznieyszey.
tárgáne mieć mogą. Sámá bowiem rzecz pokázuie iż się káżdy gárnie do tego/ co lepszego/ y pożytecznieyszeg^o^/ á czego zá pieniądze słuszne więcey bydź baczy.
A świątobliwie by się to stáło/ kiedyby wszyscy Przełożeni tego dowiedli/ áby wszędźie zárowno sukná wszelákie iáko w sobie są zrobione przedawano/ áni się ich wyćiągáć ważono. A iest to własnie ich vrząd. Bo ieżeli powinni przestrzegáć (iáko indźiey wszędźie czynią) áby tákich kupi do páństwá nie w prowádzano/ dáleko bárźiey stáráć się máią o to; áby ich domá ták nie szramowano. Gdyż to nic inszego nie
Skrót tekstu: GrodDysk
Strona: Eij
Tytuł:
Dyskurs o cenie pieniędzy teraźniejszej
Autor:
Jan Grodwagner
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
traktaty
Tematyka:
ekonomia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1632
Data wydania (nie wcześniej niż):
1632
Data wydania (nie później niż):
1632
się może o tym/ co przez fortel komu mieszek wyiskrzył/ że to właśnie wydarł/ i wrócić jako rzecz cudzą/ do której prawa żadnego nie ma/ powinien. Aug. de Ver. Apost.
Ani się to podobna niektórym w cudzych ziemiach zda/ gdy im więc powiadamy/ że u nas w Polsce sukna Angielskie/ których i oni/ lecz nie wyciąganych zażywają/ musi stępować/ i postrzygać/ niż z nich suknia będzie; inaczejby nic po niej. Bo gdyby się gotowa już zmoczyła/ by nalepiej była zrobiona/ takby się do kupy zeszła/ żeby jej zażyć nie mógł. A gdy im wywiadującym się czym
się może o tym/ co przez fortel komu mieszek wyiskrzył/ że to własnie wydárł/ y wroćić iáko rzecz cudzą/ do ktorey práwá żadnego nie ma/ powinien. Aug. de Ver. Apost.
Ani się to podobna niektorym w cudzych źiemiách zda/ gdy im więc powiádamy/ że v nas w Polszcze sukná Angielskie/ ktorych y oni/ lecz nie wyćiągánych záżywáią/ muśi stępowáć/ y postrzygáć/ niż z nich suknia będźie; ináczeyby nic po niey. Bo gdyby się gotowa iuż zmoczyłá/ by nalepiey byłá zrobiona/ tákby się do kupy zeszłá/ żeby iey záżyć nie mogł. A gdy im wywiáduiącym się czym
Skrót tekstu: GrodDysk
Strona: Eijv
Tytuł:
Dyskurs o cenie pieniędzy teraźniejszej
Autor:
Jan Grodwagner
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
traktaty
Tematyka:
ekonomia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1632
Data wydania (nie wcześniej niż):
1632
Data wydania (nie później niż):
1632
z fruktów Temaryndów/ które mają smak wdzięczny. Pomarańcze/ limonie/ citriny/ rodzą się u nich. Olej czynią sobie z jednego fruktu/ który nazywają Zeua/ a jest farby złotej/ lecz zapachu żadnego nie ma. Pszczoły się też tam chowają przy domach/ przetoż mają dostatek wielki miodów i wosku/ i sukna ich wszytkie bywają z bawełny: lecz znaczniejszy chodzą w kożuchach baranich/ a drudzy jeszcze możniejszy we lwich abo tigrisowych/ abo ze lwice. Mają też dostatek wołów/ kóz/ owiec/ mułów/ osłów/ wielbłądów i koni/ acz niewielkich: jednak przychodzi ich barzo wiele z Arabiej/ i z Egiptu: gdy się
z fruktow Temárindow/ ktore máią smak wdźięczny. Pomáráńcze/ limonie/ citriny/ rodzą się v nich. Oley czynią sobie z iednego fruktu/ ktory názywáią Zeuá/ á iest fárby złotey/ lecz zapáchu żadnego nie ma. Psczoły się też tám chowáią przy domách/ przetoż máią dostátek wielki miodow y wosku/ y sukná ich wszytkie bywáią z báwełny: lecz znácznieyszy chodzą w kożuchách báránich/ á drudzy iescze możnieyszy we lwich ábo tigrisowych/ ábo ze lwice. Máią też dostátek wołow/ koz/ owiec/ mułow/ osłow/ wielbłądow y koni/ ácz niewielkich: iednák przychodźi ich bárzo wiele z Arábiey/ y z AEgyptu: gdy się
Skrót tekstu: BotŁęczRel_III
Strona: 144
Tytuł:
Relacje powszechne, cz. III
Autor:
Giovanni Botero
Tłumacz:
Paweł Łęczycki
Drukarnia:
Mikołaj Lob
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
opisy geograficzne
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1609
Data wydania (nie wcześniej niż):
1609
Data wydania (nie później niż):
1609
/ za towary leśne/ i insze/ Reały i talery twarde/ także czerwone złote/ pro rata portione w Gdańsku/ Elblągu/ i pod jarmarkami drożej brać musieli/ a zatym też każda rzecz/ materie od jedwabiu/ Aksamit/ Adamaszek/ Atłasy/ tabinki/ kitajki/ złotogłowy/ granaty/ szkarłaty/ i onsze sukna Angielskie/ Korzenie pospolite/ płótna także/ złota i srebra niciane/ napoje wszelakie/ także insze rozmaite rzeczy/ Rynsztunki i konie Tureckie/ kobierce/ kilimy/ muchajery Tureckie drożej płacić musieli. Nastąpiły gorsze czasy/ których ludzie chytrzy Rajsnerowie/ Rutgerowie/ Breslowie/ Rudolfowie/ którzy mieli Menice w Lublinie/ w Poznaniu/
/ zá towáry leśne/ y insze/ Reały y talery twárde/ tákże czerwone złote/ pro rata portione w Gdańsku/ Elblągu/ y pod iármárkámi drożey bráć muśieli/ á zátym też káżda rzecz/ máterye od iedwabiu/ Axámit/ Adámászek/ Atłasy/ tábinki/ kitayki/ złotogłowy/ gránaty/ szkárłaty/ y onsze sukná Angielskie/ Korzenie pospolite/ płotná tákże/ złotá y srebrá nićiáne/ napoie wszelákie/ tákże insze rozmáite rzeczy/ Rynsztunki y konie Tureckie/ kobierce/ kilimy/ mucháiery Tureckie drożey płáćić muśieli. Nástąpiły gorsze czásy/ ktorych ludzie chytrzy Raysnerowie/ Rutgerowie/ Breslowie/ Rudolphowie/ ktorzy mieli Menice w Lublinie/ w Poznániu/
Skrót tekstu: GostSpos
Strona: 3.
Tytuł:
Sposob jakim góry złote, srebrne, w przezacnym Królestwie Polskim zepsowane naprawić
Autor:
Wojciech Gostkowski
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
traktaty
Tematyka:
ekonomia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1622
Data wydania (nie wcześniej niż):
1622
Data wydania (nie później niż):
1622
się po te czasy działo/ wywożyćby nie możono. Dam na przykład/ taka materia jedwabna/ i sam jedwab/ co teraz po złotych czterech/ to będziem mieli po groszy siedmdziesiąt/ łokieć sukna pułgranacia/ co teraz po złotych dziewiąci/ to będzie po złotych piąci/ i tak pułszkarłacia złotem także czterema tani. Także sukna Angielskie (które czemu też nie ma tak już stąpione być do Korony wożone) co teraz po trzy złote/ będzie na onczas po groszy pięćdziesiąt musiało być. Pieprze i wszelakie korzenia/ co teraz Kamień po złotych ośmnaście/ to by musiał być po złotych dziesiąci Kamień: także i wszlakie insze towary/ takożkolwiek te nazwane
się po te czásy działo/ wywożićby nie możono. Dam ná przykład/ taka máteria iedwábna/ y sam iedwab/ co teraz po złotych czterech/ to będziem mieli po groszy śiedmdzieśiąt/ łokieć sukná pułgránáćia/ co teraz po złotych dziewiąći/ to będzie po złotych piąći/ y ták pułszkárłáćia złotem tákże czteremá táni. Tákże sukná Angielskie (ktore czemu też nie ma ták iuż stąpione bydź do Korony wożone) co teraz po trzy złote/ będzie ná onczás po groszy pięćdzieśiąt muśiało bydź. Pieprze y wszelákie korzenia/ co teraz Kámień po złotych ośmnaśćie/ to by muśiał bydź po złotych dzieśiąći Kámień: tákże y wszlakie insze towáry/ tákożkolwiek te názwáne
Skrót tekstu: GostSpos
Strona: 18.
Tytuł:
Sposob jakim góry złote, srebrne, w przezacnym Królestwie Polskim zepsowane naprawić
Autor:
Wojciech Gostkowski
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
traktaty
Tematyka:
ekonomia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1622
Data wydania (nie wcześniej niż):
1622
Data wydania (nie później niż):
1622
. Wiedz też otym/ że nam naJarmarki do Polski/ nic inszego nie przywożą Wrocławianie z swoich włości/ i inszy Ślężacy/ jedno dłotka żelazne/ świderki/ dzwonki/ szpilki/ igły/ koziki/ latki/ krężelki/ a trochę operis arcisiciose fact. których tu wyliczać nie potrzeba/ bo są błahe. Sukna Śląskie pospolite/ szyftuchy/ karażyc/ kiery/ pończochy/ szyderze/ z naszej wełny: płótna Wrocławskie/ obrusy/ ręczniki/ płótna Głogowskie/ i z inszych miast/ z naszych lnów/ konopi/ piwo/ szepc/ z naszych Pszenic i Jęczmieniów/ co oni lepiej nam na wstecz przedają/ niż my onym:
. Wiedz też otym/ że nam náIármárki do Polski/ nic inszego nie przywożą Wrocłáwiánie z swoich włośći/ y inszy Slężacy/ iedno dłotká żelázne/ świderki/ dzwonki/ szpilki/ igły/ koźiki/ latki/ krężelki/ á trochę operis arcisiciose fact. ktorych tu wyliczáć nie potrzebá/ bo są błáhe. Sukná Sląskie pospolite/ szyfftuchy/ káráżyc/ kiery/ pończochy/ szyderze/ z naszey wełny: płotná Wrocłáwskie/ obrusy/ ręczniki/ płotná Głogowskie/ y z inszych miast/ z nászych lnow/ konopi/ piwo/ szepc/ z nászych Pszenic y Ięczmieniow/ co oni lepiey nam ná wstecz przedáią/ niż my onym:
Skrót tekstu: GostSpos
Strona: 106
Tytuł:
Sposob jakim góry złote, srebrne, w przezacnym Królestwie Polskim zepsowane naprawić
Autor:
Wojciech Gostkowski
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
traktaty
Tematyka:
ekonomia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1622
Data wydania (nie wcześniej niż):
1622
Data wydania (nie później niż):
1622