. Ze zboże od Ptastwa; Robaków będzie wolne, jeśli rzecznych raków przez dni dziesięć w wodzie pod słońcem zatchniętych, skropisz wodą. Item jeśli byś siał z skorupy żółwiej. Od wilków zaś, robaczków wszpichlerzu, może być konserwowane, albo w srodek sterty sypać żyto do żyta, pszenicę do pszenicy, albo szuflę czosnkiem nacierać dobrze, i ustawicznie zboże nią szuflować. Albo wziąć siarki, lagru, lub od śledzi rosołu, z czosnkiem to razem pomieszać, podłogę w szpichlerzu w zasiekach albo przerębach, i ściany smarować. Dobry na to piołun, Boże drzewko Uważać, i to, że Księżyc Regina Astrorum, ma większe swoje influencje
. Ze zboże od Ptastwa; Robakow będzie wolne, ieśli rzecznych rakow przez dni dziesięć w wodzie pod słońcem zatchniętych, skropisz wodą. Item ieśli byś siał z skorupy żołwiey. Od wilkow zaś, robaczkow wszpichlerzu, może bydź konserwowane, albo w srodek sterty sypać żyto do żyta, pszenicę do pszenicy, albo szuflę czosnkiem nacierać dobrze, y ustawicznie zboże nią szuflować. Albo wziąć siarki, lagru, lub od sledzi rosołu, z czosnkiem to razem pomieszać, podłogę w szpichlerzu w zasiekach albo przerębach, y sciany smarować. Dobry na to piołun, Boże drzewko Uważać, y to, że Xiężyc Regina Astrorum, ma większe swoie influencye
Skrót tekstu: ChmielAteny_III
Strona: 495
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 3
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1754
Data wydania (nie wcześniej niż):
1754
Data wydania (nie później niż):
1754
i idź w T, a weź dalekość PV i idź w X, a ciągnij jednę linią od X aż do S i będziesz miał skwadrę prawdziwą. A takim sposobem idź okrom blachy Iż + ZO i będziesz miał blachę prawdziwie wywiedzioną na doskonalą skwadrę, to jest rysowaną z liniami, abyś mógł potym łacniej mierzyć szuflę dla nabijania działa. Rys. 32 ROZDZIAŁ VIII O SPOSOBIE FORMOWANIA SZUFLE PRZEZ DiaMETR KULE DLA NABICIA RAZU JEDNEGO SZTUKI MAŁEJ TEGO PIERWSZEGO RODZAJU PROCHEM DZIELNYM, TAKŻE I DOBRYM
W przeszłym rozdziale demonstrowałem sposób formowania skwadry i jako skwadrować blachę miedzianą dla formowania szufli do sztuki tego pierwszego rodzaju i dlatego, że są działa małe,
i idź w T, a weź dalekość PV i idź w X, a ciągnij jednę liniją od X aż do S i będziesz miał skwadrę prawdziwą. A takim sposobem idź okrom blachy YZ + ZO i będziesz miał blachę prawdziwie wywiedzioną na doskonalą skwadrę, to jest rysowaną z linijami, abyś mógł potym łacniej mierzyć szuflę dla nabijania działa. Rys. 32 ROZDZIAŁ VIII O SPOSOBIE FORMOWANIA SZUFLE PRZEZ DYJAMETR KULE DLA NABICIA RAZU JEDNEGO SZTUKI MAŁEJ TEGO PIERWSZEGO RODZAJU PROCHEM DZIELNYM, TAKŻE I DOBRYM
W przeszłym rozdziale demonstrowałem sposób formowania skwadry i jako skwadrować blachę miedzianą dla formowania szufli do sztuki tego pierwszego rodzaju i dlatego, że są działa małe,
Skrót tekstu: AquaPrax
Strona: 100
Tytuł:
Praxis ręczna działa
Autor:
Andrzej Dell'Aqua
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1624 a 1639
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1639
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Tadeusz Nowak
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1969
jeśli też będą sztuki grube, dawne — na 4 i na 5 razy. W takim trafunku lepsze będą worki płócienne, jako na swym, miejscu powie się. Lecz, abym postępował w porządku już zaczętym, poczynam od sztuki mały, ponieważ z niej zaczyna puszkarz uczyć się do celu strzelać. Przeto jako formować szuflę jedni sztuki, który kula nosi funt aż do 6. Od 6 ku górze będzie też trzeba formować na dwa i więcej razy. Weź blachę miedzianą przygrubszą i formuj okrągłość kule A, a rozdzil jej diametr na 6 części i jednę tej części na dwoje. Potym ciągnij linią BC i na środku D jednę perpendicularem,
jeśli też będą sztuki grube, dawne — na 4 i na 5 razy. W takim trafunku lepsze będą worki płócienne, jako na swym, miescu powie się. Lecz, abym postępował w porządku już zaczętym, poczynam od sztuki mały, ponieważ z niej zaczyna puszkarz uczyć się do celu strzelać. Przeto jako formować szuflę jedny sztuki, który kula nosi funt aż do 6. Od 6 ku górze będzie też trzeba formować na dwa i więcy razy. Weź blachę miedzianą przygrubszą i formuj okrągłość kule A, a rozdzil jej dyjametr na 6 części i jednę tej części na dwoje. Potym ciągnij liniją BC i na środku D jednę perpendicularem,
Skrót tekstu: AquaPrax
Strona: 102
Tytuł:
Praxis ręczna działa
Autor:
Andrzej Dell'Aqua
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1624 a 1639
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1639
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Tadeusz Nowak
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1969
. /. /., odyjm 8 części, gdzie trzyma proch, od 4. /. /. Mnie się ten proch nie podoba, będąc nie tylko słabym, ale że i monarchowie ważą czwartą częścią koszt większy wożąc go na wojnę, niż kiedy by kazali robić 6. /. /., formując szuflę mniejszą i rządząc się jako wyżej powiedziano. Rys. 33. Szufla do nabijania jednego razu. ROZDZIAŁ IX O SPOSOBIE WYRZYNANIA SZUFLI PRZEZ DiaMETR KULI ALBO PRZEZ DiaMETR GĘBY I DLA NABIJANIA Z NIĄ NA RAZÓW DWA
Słyszę się być strofowanym, gdy mówią, że co się tycze szufli mierzony przez diametr kuli, jest generalna praxis
. /. /., odyjm 8 części, gdzie trzyma proch, od 4. /. /. Mnie się ten proch nie podoba, będąc nie tylko słabym, ale że i monarchowie ważą czwartą częścią koszt większy wożąc go na wojnę, niż kiedy by kazali robić 6. /. /., formując szuflę mniejszą i rządząc się jako wyżej powiedziano. Rys. 33. Szufla do nabijania jednego razu. ROZDZIAŁ IX O SPOSOBIE WYRZYNANIA SZUFLI PRZEZ DYJAMETR KULI ALBO PRZEZ DYJAMETR GĘBY I DLA NABIJANIA Z NIĄ NA RAZÓW DWA
Słyszę się być strofowanym, gdy mówią, że co się tycze szufli mierzony przez dyjametr kuli, jest generalna praxis
Skrót tekstu: AquaPrax
Strona: 102
Tytuł:
Praxis ręczna działa
Autor:
Andrzej Dell'Aqua
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1624 a 1639
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1639
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Tadeusz Nowak
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1969
choć miewają działa w oczach, a jeśli nie mają kule, nie będą umieli wziąć proporcyjej diametru kuli od gęby, który się nazywa wiatrem od kuli. Są też drudzy, co 30 lat służą w wojsku, a nie wiedzą doskonale, jeśli się mierzy szufla przez diametr od kuli, albo od gęby i będą mierzyli szuflę przez diametr od gęby z reguły od kuli tak, iż szufla nazbyt będzie wielka, w czym działa wystawują na niebezpieczeństwo. Przeto ukażę jeden i drugi sposób dla krojenia mianowany szufli do nabijania dwiema razy prochem 5. /. /.
Formuj kulę A i rozdzil jej diametr na 6 części, a jednę od tej rozłącz
choć miewają działa w oczach, a jeśli nie mają kule, nie będą umieli wziąć proporcyjej dyjametru kuli od gęby, który się nazywa wiatrem od kuli. Są też drudzy, co 30 lat służą w wojsku, a nie wiedzą doskonale, jeśli się mierzy szufla przez dyjametr od kuli, albo od gęby i będą mierzyli szuflę przez dyjametr od gęby z reguły od kuli tak, iż szufla nazbyt będzie wielka, w czym działa wystawują na niebezpieczeństwo. Przeto ukażę jeden i drugi sposób dla krojenia mianowany szufli do nabijania dwiema razy prochem 5. /. /.
Formuj kulę A i rozdzil jej dyjametr na 6 części, a jednę od tej rozłącz
Skrót tekstu: AquaPrax
Strona: 104
Tytuł:
Praxis ręczna działa
Autor:
Andrzej Dell'Aqua
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1624 a 1639
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1639
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Tadeusz Nowak
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1969
mianowany szufli — ciągnij tę linią Go i KH i na tej stronie K odejm precz szóstą część obecny kuli, a w I uczyń takie i w GH odyjm pół szósty części po stronach i dla mocności w uszu formuj cyrkuły LM, wziąwszy od cyrkułów N i okrągłość OEP weź od centrum Q.
A jeśli chcesz ukroić szuflę przez diametr od gęby, idź do tej sztuki, do który chcesz ukroić, z cyrklem, weźże szerokość gęby i tę rozdzil na 2 części własnym cyrklem, a jeden koniec od niego włóż na papir albo na blachę i pódź w krąg, abyś formował cyrkuł A, a to będzie gębą mianowany sztuki.
mianowany szufli — ciągnij tę liniją GI i KH i na tej stronie K odejm precz szóstą część obecny kuli, a w I uczyń takie i w GH odyjm pół szósty części po stronach i dla mocności w uszu formuj cyrkuły LM, wziąwszy od cyrkułów N i okrągłość OEP weź od centrum Q.
A jeśli chcesz ukroić szuflę przez dyjametr od gęby, idź do tej sztuki, do który chcesz ukroić, z cyrklem, weźże szyrokość gęby i tę rozdzil na 2 części własnym cyrklem, a jeden koniec od niego włóż na papir albo na blachę i pódź w krąg, abyś formował cyrkuł A, a to będzie gębą mianowany sztuki.
Skrót tekstu: AquaPrax
Strona: 104
Tytuł:
Praxis ręczna działa
Autor:
Andrzej Dell'Aqua
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1624 a 1639
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1639
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Tadeusz Nowak
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1969
CD. Potym weź tę dalekość CD i w to otworzenie cyrkla, nie ruszając, włóż jeden koniec w B, a drugi w E, a tę część wyższą rozdzil na 3 części; także cyrkuł, który jest pod częścią cyrkla ciągniony od liniej CD, rozdzil na 4 części i będziesz miał grunt, skąd ukroisz szuflę. Potym ciągnij tę linią FGł z drugą perpendicularem, a idź od H do I, toż na niej uformujesz gęb 5. A gdy nie masz blachy tak długi, namniej ma być gąb 4 i 5 od 8 części. Szerokość tej części, która ma być przybita na zackul K, ma mieć te 3 gęby
CD. Potym weź tę dalekość CD i w to otworzenie cyrkla, nie ruszając, włóż jeden koniec w B, a drugi w E, a tę część wyższą rozdzil na 3 części; także cyrkuł, który jest pod częścią cyrkla ciągniony od linijej CD, rozdzil na 4 części i będziesz miał grunt, skąd ukroisz szuflę. Potym ciągnij tę liniją FGł z drugą perpendicularem, a idź od H do I, toż na niej uformujesz gęb 5. A gdy nie masz blachy tak długi, namniej ma być gąb 4 i 5 od 8 części. Szyrokość tej części, która ma być przybita na zackul K, ma mieć te 3 gęby
Skrót tekstu: AquaPrax
Strona: 104
Tytuł:
Praxis ręczna działa
Autor:
Andrzej Dell'Aqua
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1624 a 1639
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1639
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Tadeusz Nowak
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1969
tej części, która ma być przybita na zackul K, ma mieć te 3 gęby OLP, zdjąwszy w MN 2 trzecich części 2 E po stronach. Ta szerokość QR i OLP, która ma trzymać proch, ma mieć 2 dalekości od tej CD. Tę zaś cyrkumferencyją QIR formuj od centrum S, a będziesz miał szuflę długą gęb 4 i pięć od 8 części. Także dla mocności uszu formuj cyrkuły TV wziąwszy od centrum, które formuje linia i część cyrkla CBD. Zackul K ma być jeden diametr od gęby A bez dwu trzecich części E. Ta długość KsZ gęba. Tak tedy wiele prochu trzyma ta szufla jako i druga. Rys
tej części, która ma być przybita na zackul K, ma mieć te 3 gęby OLP, zdjąwszy w MN 2 trzecich części 2 E po stronach. Ta szerokość QR i OLP, która ma trzymać proch, ma mieć 2 dalekości od tej CD. Tę zaś cyrkumferencyją QIR formuj od centrum S, a będziesz miał szuflę długą gęb 4 i pięć od 8 części. Także dla mocności uszu formuj cyrkuły TV wziąwszy od centrum, które formuje linija i część cyrkla CBD. Zackul K ma być jeden dyjametr od gęby A bez dwu trzecich części E. Ta długość XZ gęba. Tak tedy wiele prochu trzyma ta szufla jako i druga. Rys
Skrót tekstu: AquaPrax
Strona: 104
Tytuł:
Praxis ręczna działa
Autor:
Andrzej Dell'Aqua
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1624 a 1639
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1639
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Tadeusz Nowak
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1969
potym w K odyjm jednę od 6 części i w I drugą od szósty części, w G odyjm pół szósty części, w H odyjm drugą pól od szósty części. Tę okrągłość LEM formuj od centrum N. Abyś też umocnił uszy, formuj cyrkuły OP, wziąwszy od dwu szóstych części Q, i będziesz miał szuflę z proporcyją do nabijania trzema razami aż do funtów 36. Zaś od 36 ku górze ma się nabijać z workami płóciennymi, jako się na swym miejscu powie. Niejaki człowiek dobry pamięci powi mi, iż w przeszłym rozdziale czytał i znalazł, że szufla była ukrojona przez diametr gęby, na tej zaś gębie I rozdzielił się
potym w K odyjm jednę od 6 części i w I drugą od szósty części, w G odyjm pół szósty części, w H odyjm drugą pól od szósty części. Tę okrągłość LEM formuj od centrum N. Abyś też umocnił uszy, formuj cyrkuły OP, wziąwszy od dwu szóstych części Q, i będziesz miał szuflę z proporcyją do nabijania trzema razami aż do funtów 36. Zaś od 36 ku górze ma się nabijać z workami płóciennymi, jako się na swym miescu powie. Niejaki człowiek dobry pamięci powi mi, iż w przeszłym rozdziale czytał i znalazł, że szufla była ukrojona przez dyjametr gęby, na tej zaś gębie I rozdzielił się
Skrót tekstu: AquaPrax
Strona: 106
Tytuł:
Praxis ręczna działa
Autor:
Andrzej Dell'Aqua
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1624 a 1639
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1639
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Tadeusz Nowak
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1969
, TAKŻE O DANIU WIATRU KULI
Mam nadzieję, że z przeszłych rozdziałów każdy, który ma praxim, będzie kontent z mojej demonstracyjej około sztuk tego drugiego rodzaju i z inszych do niego należących, jako się powiedziało, że są niektóre różności między tymi kanonami. Z których kanonowi dzwonowatemu, komorą umocnionemu, że już formowałem szuflę, aby się mógł nabijać z proporcyją wagi swej kuli, zostaje mi teraz, w tym teraźniejszym rozdziale, abym uczył, jakim sposobem nabijają się drugie kanony tego właśnie rodzaju, które są równe w duszy. Abyś tedy ukroił szuflę do mianowanych kanonów przez gębę, bo częściej ja każę ukroić szuflę przez diametr od
, TAKŻE O DANIU WIATRU KULI
Mam nadzieję, że z przeszłych rozdziałów każdy, który ma praxim, będzie kontent z mojej demonstracyjej około sztuk tego drugiego rodzaju i z inszych do niego należących, jako się powiedziało, że są niektóre różności między tymi kanonami. Z których kanonowi dzwonowatemu, komorą umocnionemu, że już formowałem szuflę, aby się mógł nabijać z proporcyją wagi swej kuli, zostaje mi teraz, w tym teraźniejszym rozdziale, abym uczył, jakim sposobem nabijają się drugie kanony tego właśnie rodzaju, które są równe w duszy. Abyś tedy ukroił szuflę do mianowanych kanonów przez gębę, bo częściej ja każę ukroić szuflę przez dyjametr od
Skrót tekstu: AquaPrax
Strona: 222
Tytuł:
Praxis ręczna działa
Autor:
Andrzej Dell'Aqua
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
wojskowość
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
między 1624 a 1639
Data wydania (nie wcześniej niż):
1624
Data wydania (nie później niż):
1639
Tekst uwspółcześniony:
tak
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Tadeusz Nowak
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Wrocław
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1969