, tego nie wiążą.
Dano Kurowi grzędę, a on chce wieże.
Na upor lekarstwa nie masz.
Każdy człowiek, gani swój wiek.
Kto na czyjem wozku jedzie, musi jego piosnkę śpiewać.
Kto mówi co chce, usłyszy czego niechce.
Gdzie dwiema nagotują, i trzeci się pożywi.
Czasem przy winnym i niewinnemu się dostaje.
Złemu dobrze czyń dla ludzkości.
Boga wzywaj, a ręku przykładaj.
Na pogrzeb bogatego więc co żywo idzie. Na ubogiego ledwie jeden, drugi przydzie.
Pies szczeka, a dworzanin jedzie.
Frasunki przed czasem siwiznę przynoszą.
Lepsza cnota wbłocie, niż niecnota wzłocie.
Nie zów swoim
, tego nie wiążą.
Dano Kurowi grzędę, a on chce wieże.
Na upor lekarstwa nie masz.
Każdy cżłowiek, gani swoy wiek.
Kto na czyjem wozku jedźie, muśi jego piosnkę śpiewać.
Kto mowi co chce, usłyszy czego niechce.
Gdzie dwiemá nagotują, y trzeći śię pożywi.
Czasem przy winnym y niewinnemu śię dostaje.
Złemu dobrze czyń dla ludzkośći.
Boga wzyway, a ręku przykładay.
Na pogrzeb bogatego więc co żywo idźie. Na ubogiego ledwie jeden, drugi przydźie.
Pies szczeka, a dworzanin jedźie.
Frasunki przed czasem śiwiznę przynoszą.
Lepsza cnota wbłoćie, niż niecnota wzłoćie.
Nie zow swoim
Skrót tekstu: FlorTriling
Strona: 37
Tytuł:
Flores Trilingues
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Johannes Zacharias Stollius
Miejsce wydania:
Gdańsk
Region:
Pomorze i Prusy
Typ tekstu:
mieszany
Rodzaj:
teksty perswazyjne
Gatunek:
przysłowia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1702
Data wydania (nie wcześniej niż):
1702
Data wydania (nie później niż):
1702
zepsucia zachować, wypatroszywszy, co trzeci dzień pokrzywą świeżą natykaj, powiesiwszy w cieniu, na chłodzie. O sekretach osobliwych Jak Ptastwo łowić?
Ptastwa nałowisz dość wodnego, lub powietrznego, dawszy przynetę, potym Pszenice, owsa, w soku w Cykutyj alias w zielu świniawesz zwanym, przez dni dziesięć, albo w lagrze winnym, lub w mocnej gorzałce moczywszy, i na miejscu przynęty nasypawszy; zbożem bowiem tym upiwszy się, doczekają rąk łowczego, lub Ptasznika. Jak nauczyć Ptaka gadać?
Nie każdy Ptak do tej zda się szkoły ; aletylko młody ten, co ma język szeroki zwyczajnie; przez eksperiencią docieczono, że szpak, kos, drożd
zepsucia zachowáć, wypatroszywszy, co trzeci dzień pokrzywą swieżą natykay, powiesiwszy w cieniu, na chłodzie. O sekretach osobliwych Iak Ptastwo łowić?
Ptastwa nałowisz dość wodnego, lub powietrznego, dawszy przynetę, potym Pszenice, owsa, w soku w Cykutyi alias w zielu swiniawesz zwanym, przez dni dziesięc, albo w lagrze winnym, lub w mocney gorzałce moczywszy, y na mieyscu przynęty násypáwszy; zbożem bowiem tym upiwszy się, doczekaią rąk łowczego, lub Ptasznika. Iak nauczyć Ptaka gadać?
Nie każdy Ptak do tey zda sie szkoły ; aletylko młody ten, co ma ięzyk szeroki zwyczaynie; przez experiencią docieczono, że szpak, kos, drożd
Skrót tekstu: ChmielAteny_III
Strona: 511
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 3
Autor:
Benedykt Chmielowski
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1754
Data wydania (nie wcześniej niż):
1754
Data wydania (nie później niż):
1754
z członkami/ Cebule drobno pietruszki/ rosołu wlej/ Masła płokanego Pieprzu/ kwiatu/ przywarz a daj ciepło. Jeżeli chcesz możesz Cytrynę wycisnąć/ albo octu dobrego winnego wlać/ albo Agrestu włożyć. LXXXI. Brazelle Wołowe.
Weźmij od górnej pieczeni ziober kilka/ porąb cienko po jednemu ziebrze/ potłucz/ namocz w occie winnym przez dwie godzinie/ przydawszy soli/ potym osusz/ piecz na roście/ usiekaj bardzo drobno/ łoju kruchego włóż w rynkę/ i te Brazelle włóż/ wlej rosołu/ warz/ przylej potym Octu tego w którymeś moczył/ i pieprzu/ Imbieru/ Gałki/ przywarz/ a daj ciepło na stół/ LXXXII.
z członkámi/ Cebule drobno pietruszki/ rosołu wley/ Másłá płokánego Pieprzu/ kwiátu/ przywarz á day ćiepło. Ieżeli chcesz możesz Cytrynę wyćisnąć/ álbo octu dobrego winnego wlać/ álbo Agrestu włożyć. LXXXI. Brázelle Wołowe.
Weźmiy od gorney pieczeni źiober kilká/ porąb ćienko po iednemu źiebrze/ potłucz/ namocz w ocćie winnym przez dwie godźinie/ przydawszy soli/ potym osusz/ piecz ná rośćie/ uśiekay bardzo drobno/ łoiu kruchego włoż w rynkę/ y te Brazelle włoż/ wley rosołu/ warz/ przyley potym Octu tego w ktorymeś moczył/ y pieprzu/ Imbieru/ Gałki/ przywarz/ a day ćiepło na stoł/ LXXXII.
Skrót tekstu: CzerComp
Strona: 33
Tytuł:
Compendium ferculorum albo zebranie potraw
Autor:
Stanisław Czerniecki
Drukarnia:
Jerzy i Mikołaj Schedlowie
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
kulinaria
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1682
Data wydania (nie wcześniej niż):
1682
Data wydania (nie później niż):
1682
mięsiste a chudsze miejsca prześpikuj/ uwiń w płótno/ warz w tym Occie/ w którymeś moczył/ zasoliwszy dobrze/ a gdy uwre wyłóż na Misę potrząsnąwszy różnym kwieciem/ daj na zimno. VII. Gęsi albo kaczki dzikie na zimno.
Gęsi albo kaczki dzikie naśpikuj przez srzodek grubą Słoniną/ a namocz w Occie winnym/ przez godzin dwie/ zawiń w serwetę włóż Majeronu/ albo Rozmarynu/ albo Kolendry/ zasol wstaw w tym Occie/ a uwarzywszy daj na zimno potrząsnąwszy kwieciem/ albo zielonością. Tak Gęsi domowe/ kaczki/ Indyki/ Udzce Sarnie/ etc. VIII. Gęsi albo Kaczki dzikie w winie na zimno.
Weźmij Gęś
mięśiste á chudsze mieyscá prześpikuy/ uwiń w płotno/ warz w tym Oććie/ w ktorymeś moczył/ zasoliwszy dobrze/ á gdy uwre wyłoż ná Misę potrząsnąwszy rożnym kwiećiem/ day ná źimno. VII. Gęśi álbo káczki dźikie ná źimno.
Gęśi albo káczki dźikie náśpikuy przez srzodek grubą Słoniną/ á námocz w Oććie winnym/ przez godźin dwie/ zawiń w serwetę włoż Máieronu/ álbo Rozmárynu/ albo Kolendry/ zasol wstaw w tym Occie/ á uwárzywszy day ná źimno potrząsnąwszy kwiećiem/ álbo źielonośćią. Ták Gęśi domowe/ kaczki/ Indyki/ Vdzce Sárnie/ etc. VIII. Gęśi álbo Káczki dźikie w winie ná źimno.
Weźmiy Gęś
Skrót tekstu: CzerComp
Strona: 41
Tytuł:
Compendium ferculorum albo zebranie potraw
Autor:
Stanisław Czerniecki
Drukarnia:
Jerzy i Mikołaj Schedlowie
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
kulinaria
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1682
Data wydania (nie wcześniej niż):
1682
Data wydania (nie później niż):
1682
/ uwierć jako masło rozpuść Octem winnym/ wlej Oliwy i soli i Rozmarynu/ przywarz/ a wychłodziwszy/ ułożoną materią w Jaszczu pieczoną zalej/ chowaj na zimno. ADDyTAMENT X. Potrawa na zimno.
Kapłona weźmij/ lubo cielęcą pieczenią/ lubo Wołową/ na spiku/ rubą słoniną przez srzodek/ a namocz w Occie winnym/ przydawszy do niego Pieprzu/ Imbieru/ Majeronu suchego i soli/ mocz przez godzin trzy/ piecz/ a polewaj tym Octem a upiekszy daj na zimno. KondyMENTA Do Pieczystego.
PO dziesiąci Addytamentach/ kładę dziesięć Kondymentów do Pieczystych rzeczy/ których według upodobania zażywać będziesz do czego będziesz chciał i rozumiał/ Pierwszy Kondyment.
/ vwierć iáko másło rospuść Octem winnym/ wley Oliwy y soli y Rozmárynu/ przywarz/ á wychłodźiwszy/ vłożoną máteryą w Iaszczu pieczoną zaley/ choway ná źimno. ADDITAMENT X. Potráwa ná źimno.
Kápłoná weźmiy/ lubo ćielęcą pieczenią/ lubo Wołową/ ná spiku/ rubą słoniną przez srzodek/ á námocz w Oććie winnym/ przydawszy do niego Pieprzu/ Imbieru/ Máieronu suchego y soli/ mocz przez godźin trzy/ piecz/ á poleway tym Octem á vpiekszy day ná źimno. CONDIMENTA Do Pieczystego.
PO dźieśiąći Additámentách/ kładę dźieśięć Condimentow do Pieczystych rzeczy/ ktorych według vpodobánia záżywáć będźiesz do czego będźiesz chćiał y rozumiał/ Pierwszy Condiment.
Skrót tekstu: CzerComp
Strona: 42
Tytuł:
Compendium ferculorum albo zebranie potraw
Autor:
Stanisław Czerniecki
Drukarnia:
Jerzy i Mikołaj Schedlowie
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
kulinaria
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1682
Data wydania (nie wcześniej niż):
1682
Data wydania (nie później niż):
1682
/ przywarz dobrze mieszając/ polej góracą pieczyste/ a daj gorąco na stół, Dziewiąty Kondyment.
Kaulefiorów wstaw w garnuszku/ rozwarz/ uwierć/ przebij przez sito/ zmieszaj z masłem dobrym/ pieprzem/ gałką/ w nakrawane pieczyste kładz/ a daj gorąco na stół. KondyMENTA Dziesiąty Kondyment
Kaparów przepłokanych/ wstaw w Occie winnym/ warz/ dobrze/ uwierć/ przebij przez Sito/ zmieszaj z masłem dobrym/ w nakrawane pieczyste gorące kładź/ a daj gorąco na stół. Są też różne Sapoty do pieczystego/ które że się już przydawały i w potrawy prawie wszytkie/ niechę ich specyfikować/ i onemi zatrudniać/
Zem tedy trzema Sty potraw
/ przywarz dobrze mieszaiąc/ poley goracą pieczyste/ a day gorąco na stoł, Dźiewiąty Condiment.
Kaulefiorow wstaw w garnuszku/ rozwarz/ vwierć/ przebiy przez śito/ zmieszay z masłem dobrym/ pieprzem/ gałką/ w nakráwane pieczyste kładz/ á day gorąco ná stoł. CONDIMENTA Dźieśiąty Condiment
Kápárow przepłokánych/ wstaw w Oććie winnym/ warz/ dobrze/ vwierć/ przebiy przez Sito/ zmieszay z masłem dobrym/ w nakráwáne pieczyste gorące kładź/ a day gorąco na stoł. Są też rożne Sápoty do pieczystego/ ktore że się iuż przydawáły y w potrawy prawie wszytkie/ niechę ich specyfikować/ y onemi zatrudniać/
Zem tedy trzemá Sty potraw
Skrót tekstu: CzerComp
Strona: 44
Tytuł:
Compendium ferculorum albo zebranie potraw
Autor:
Stanisław Czerniecki
Drukarnia:
Jerzy i Mikołaj Schedlowie
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
kulinaria
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1682
Data wydania (nie wcześniej niż):
1682
Data wydania (nie później niż):
1682
rosołu, albo Kaszanatu, pieczony Ogon, którą tak zrobisz.
Wezmij Szczukę/ jako wielką chcesz/ ogol trochę od głowy/ w srzodku zostaw łuszczkę/ od ogona też trochę ogol/ spraw/ natkniej na rozen mięsny/ ten srzodek z łuszczką/ obwiń chustą/ a obwiąż sznurkami/ zmaczawszy tę chustę w Occie winnym osolonym/ potrząsnij też Solą Głowę i Ogon/ a przyłóż Do wolnego ognia/ piecz a obracaj/ miej Ocet winny/ solony w rynce przy ogniu/ któryby wrzał/ a polewaj nim/ często tę chustę/ którąś obwinął Szczukę/ głowę też wcześnie pozynguj oliwą/ albo olejem/ albo masłem a potrząśnij trochę mąką
rosołu, álbo Kászánátu, pieczony Ogon, ktorą ták zrobisz.
Wezmiy Szczukę/ iáko wielką chcesz/ ogol trochę od głowy/ w srzodku zostaw łuszczkę/ od ogoná też trochę ogol/ spraw/ natkniey na rozen mięsny/ ten srzodek z łuszczką/ obwiń chustą/ á obwiąż sznurkámi/ zmáczawszy tę chustę w Ocćie winnym osolonym/ potrząsniy też Solą Głowę y Ogon/ á przyłoż Do wolnego ogniá/ piecz á obracay/ miey Ocet winny/ solony w rynce przy ogniu/ ktoryby wrzał/ á poleway nim/ często tę chustę/ ktorąś obwinął Szczukę/ głowę też wcześnie pozynguy oliwą/ álbo oleiem/ albo masłem á potrząśniy trochę mąką
Skrót tekstu: CzerComp
Strona: 67
Tytuł:
Compendium ferculorum albo zebranie potraw
Autor:
Stanisław Czerniecki
Drukarnia:
Jerzy i Mikołaj Schedlowie
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
poradniki
Tematyka:
kulinaria
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1682
Data wydania (nie wcześniej niż):
1682
Data wydania (nie później niż):
1682
, Że też i zazdrość, lubo oczom szkodzi, cicha, Nalazła w sercu naszym, chociaż dusza na nie Boleć będzie, niestetyż, swe upodobanie. Kto ich tu nie wykrztusi gorzkich łez womitem, Musi wypalać z strasznym w piekle zębów zgrzytem. 68 (D). WINO
Trzy pożytki z pism świętych w winnym widzę trunku: Pierwsza, krew Pańska z niego; druga, że w frasunku Serca cieszy; ostatnia, i tu skutek jawny, Że stwierdza i posila żołądek niestrawny. Przebóg! we wszytkich tych trzech rzeczach wielka skaza: Bo miasto ubłagania boska w tym obraza, Kto w niegodne usta krew, a rzadka nowina,
, Że też i zazdrość, lubo oczom szkodzi, cicha, Nalazła w sercu naszym, chociaż dusza na nie Boleć będzie, niestetyż, swe upodobanie. Kto ich tu nie wykrztusi gorzkich łez womitem, Musi wypalać z strasznym w piekle zębów zgrzytem. 68 (D). WINO
Trzy pożytki z pism świętych w winnym widzę trunku: Pierwsza, krew Pańska z niego; druga, że w frasunku Serca cieszy; ostatnia, i tu skutek jawny, Że stwierdza i posila żołądek niestrawny. Przebóg! we wszytkich tych trzech rzeczach wielka skaza: Bo miasto ubłagania boska w tym obraza, Kto w niegodne usta krew, a rzadka nowina,
Skrót tekstu: PotFrasz3Kuk_II
Strona: 556
Tytuł:
Ogrodu nie wyplewionego część trzecia
Autor:
Wacław Potocki
Miejsce wydania:
nieznane
Region:
nieznany
Typ tekstu:
wiersz
Rodzaj:
liryka
Gatunek:
fraszki i epigramaty
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1677
Data wydania (nie wcześniej niż):
1677
Data wydania (nie później niż):
1677
Tekst uwspółcześniony:
tak
Tytuł antologii:
Dzieła
Redaktor wersji uwspółcześnionej:
Leszek Kukulski
Miejsce wydania wersji uwspółcześnionej:
Warszawa
Wydawca wersji uwspółcześnionej:
Państwowy Instytut Wydawniczy
Data wydania wersji uwspółcześnionej:
1987
. Abowiem wietrzności w nich zimne rozpędza/ zamulenia otwiera/ wilgotności w nich grube i klijnowate rozrzedza i rozprawuje. Syrop z Kosacu. Syropus de Ireos.
Syrop z korzenia Kosacowego/ tak z swojskiego jako i Słowieńskiego/ tym sposobem może być czyniony. Wziąć Kosacu ochędożonego z ośm łotów/ przetłukszy/ przez trzy dni w Winnym occie moczyć go/ przydać do tego Reupontiku dwa łota/ Lakryciej/ Anyżu po pół łotu/ Kwiatków Borakowych/ Języczków Jelenich/ każdego po pół garści/ Rozynków świeżych łot: To wszystko przetłukszy warzyć wpułtoru kwart wody/ żeby trzecia część wywrzała: A przecedziwszy/ Cukru włożyć według potrzeby i upodobania/ znowu przywarzyć/ A
. Abowiem wietrznośći w nich źimne rospądza/ zámulenia otwierá/ wilgotnośći w nich grube y kliinowáte rozrzedza y rospráwuie. Syrop z Kosacu. Syropus de Ireos.
Syrop z korzenia Kosacowego/ ták z swoyskiego iáko y Słowieńskiego/ tym sposobem może bydź czyniony. Wźiąć Kosacu ochędożonego z ośm łotow/ przetłukszy/ przez trzy dni w Winnym ocćie moczyć go/ przydáć do tego Rheupontiku dwa łotá/ Lákryciey/ Anyżu po puł łotu/ Kwiatkow Borakowych/ Ięzyczkow Ielenich/ kożdego po puł garśći/ Rozynkow świeżych łot: To wszystko przetłukszy wárzyć wpułtoru kwart wody/ żeby trzećia część wywrzáłá: A przecedźiwszy/ Cukru włożyć według potrzeby y vpodobánia/ znowu przywárzyć/ A
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 9
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
jakimkolwiek sposobem używany. Miodek.
Czynią MIód kwaśny/ albo Ocet miodowy/ z miodu/ z octu/ a z korzenia ziela Tatarskiego/ przeciwko Wątrobie i Ślezionie/ z oziębłości zatwardziałej/ tym sposobem: Biorą korzenia Ziela Tatarskiego ochędożonego funt/ a przetłukszy z gruba/ moczą przez try dni i trzy nocy w mocnym Occie winnym. Czwartego dnia przy wolnym ogniu warzą/ aż trzecią część wywre. potym przecedziwszy przydają Miodu chędogiego ile potrzeba/ i tak długo znowu warzą/ miód szymując/ aż wszytek ocet wywre: którego miody przeciwko pomienionym niedostatkom śledziony i wątroby/ każdego dnia na czco co dwa łoty zaważy/ to jest/ łyżek dwie/ z
iákimkolwiek sposobem vżywány. Miodek.
Czynią MIod kwáśny/ álbo Ocet miodowy/ z miodu/ z octu/ á z korzenia źiela Tátárskiego/ przećiwko Wątrobie y Sleźionie/ z oźiębłośći zátwárdziałey/ tym sposobem: Biorą korzenia Ziela Tátárskiego ochędożonego funt/ á przetłukszy z hrubá/ moczą przez try dni y trzy nocy w mocnym Ocćie winnym. Czwartego dnia przy wolnym ogniu wárzą/ áż trzećią część wywre. potym przecedźiwszy przydáią Miodu chędogiego ile potrzebá/ y ták długo znowu wárzą/ miod szymuiąc/ áż wszytek ocet wywre: ktore^o^ miody przećiwko pomienionym niedostátkom sleźiony y wątroby/ káżdego dniá ná czco co dwá łoty záważy/ to iest/ łyżek dwie/ z
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 21
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
