/ tak mu jest użyteczne. Doświadczone lekarstwo w tym przypadku Końskim. Item. Upławom jak białym jako krwawym.
Upławy białogłowskie/ tak białe jako rumienne zastanawia i leczy/ dając im go miasto potrawy i jarzyny/ albo z potrawami warząc. Także go w wino kłaść może. Nad które lekarstwo niemasz nic pewniejszego. Zaśniatu broni.
Od zaśniatu albo zaporzyska Białegłowy zachowuje/ przerzeczonym obyczajem używając obojga. Toku wszelakiemu.
Tok wszelaki krwie/ tak z otworzenia zbytniego złotych żyłek/ jako krwawej/ albo Czerwonej biegunki/ wszelakim sposobem używane/ osobliwie w winie moczone/ jest pewnym i doświadczonym ratunkiem. Także Krwie plującym.
Krwią plującym/ jest lekarstwem/
/ ták mu iest vżyteczne. Doświádczone lekárstwo w tym przypadku Końskim. Item. Vpławom iák białjm iáko krwáwym.
Vpłáwy białogłowskie/ ták białe iáko rumienne zástanawia y leczy/ dáiąc im go miásto potráwy y iárzyny/ álbo z potráwámi wárząc. Tákże go w wino kłáść może. Nád ktore lekárstwo niemász nic pewnieyszego. Záśniatu broni.
Od záśniatu álbo zaporzyská Białegłowy záchowuie/ przerzeczonym obyczáiem vżywáiąc oboygá. Toku wszelákiemu.
Tok wszeláki krwie/ ták z otworzenia zbytniego złotych żyłek/ iáko krwáwey/ álbo Czerwoney biegunki/ wszelákim sposobem vżywáne/ osobliwie w winie moczone/ iest pewnym y doświadczonym rátunkiem. Tákże Krwie pluiącym.
Krwią pluiącym/ iest lekárstwem/
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 83
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
użyteczne. Doświadczone lekarstwo w tym przypadku Końskim. Item. Upławom jak białym jako krwawym.
Upławy białogłowskie/ tak białe jako rumienne zastanawia i leczy/ dając im go miasto potrawy i jarzyny/ albo z potrawami warząc. Także go w wino kłaść może. Nad które lekarstwo niemasz nic pewniejszego. Zaśniatu broni.
Od zaśniatu albo zaporzyska Białegłowy zachowuje/ przerzeczonym obyczajem używając obojga. Toku wszelakiemu.
Tok wszelaki krwie/ tak z otworzenia zbytniego złotych żyłek/ jako krwawej/ albo Czerwonej biegunki/ wszelakim sposobem używane/ osobliwie w winie moczone/ jest pewnym i doświadczonym ratunkiem. Także Krwie plującym.
Krwią plującym/ jest lekarstwem/ tak pijąc z nim
vżyteczne. Doświádczone lekárstwo w tym przypadku Końskim. Item. Vpławom iák białjm iáko krwáwym.
Vpłáwy białogłowskie/ ták białe iáko rumienne zástanawia y leczy/ dáiąc im go miásto potráwy y iárzyny/ álbo z potráwámi wárząc. Tákże go w wino kłáść może. Nád ktore lekárstwo niemász nic pewnieyszego. Záśniatu broni.
Od záśniatu álbo zaporzyská Białegłowy záchowuie/ przerzeczonym obyczáiem vżywáiąc oboygá. Toku wszelákiemu.
Tok wszeláki krwie/ ták z otworzenia zbytniego złotych żyłek/ iáko krwáwey/ álbo Czerwoney biegunki/ wszelákim sposobem vżywáne/ osobliwie w winie moczone/ iest pewnym y doświadczonym rátunkiem. Tákże Krwie pluiącym.
Krwią pluiącym/ iest lekárstwem/ ták piiąc z nim
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 83
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
korzenia Dzięgielowego/ Chrzanu/ obojga zarówno/ i utłuc to co namielej/ a po dobrej łyżce tego/ przez cztery poranki/ porządnie z winem ciepłym dać pić na czczo/ ze cztery godziny przed obiadem: wypędzi bądź węże/ bądź inne jakiekolwiek jadowite chrobactwo i gadzinę/ usty albo stolcy. Łożysku
Łożysko pozostałe. I Zaśniatu
Zaśniat wywodzi/ dawszy go pół łota białejgłowie z winem ciepło pić. Morowemu powietrzu.
Tenże proch jest wielkim ratunkiem i lekarstwem/ tym którzyby morowego powietrza zachwycili/ by go tylko im z razu po zachwyceniu z trunkiem wina łot był dany. Także dla uwarowania jego naczczo/ niżby z domu wyszedł. Też
korzeniá Dźięgielowego/ Chrzanu/ oboygá zárowno/ y vtłuc to co namieley/ á po dobrey łyszce teg^o^/ przez cztery poránki/ porządnie z winem ćiepłym dáć pić ná czczo/ ze cztyry godźiny przed obiádem: wypędźi bądź węże/ bądź ine iákiekolwiek iádowite chrobáctwo y gádźinę/ vsty álbo stolcy. Lożysku
Łożysko pozostáłe. Y Záśniatu
Záśniat wywodźi/ dawszy go poł łotá białeygłowie z winem ćiepło pić. Morowemu powietrzu.
Tenże proch iest wielkim rátunkiem y lekárstwem/ tym ktorzyby moroweg^o^ powietrza záchwyćili/ by go tylko im z rázu po záchwyceniu z trunkiem winá łot był dány. Tákże dla vwárowánia iego náczczo/ niżby z domu wyszedł. Też
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 91
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
trunku dawać go dobrze. Glistom.
Glisty w żywocie morzy i wyrzuca/ ćwierć łota z białym winem. Dychawicznym.
Dychawicznym warzony w miedzie/ abo miałko utarty korzeń. Także w Cukrze smażony/ jest lekarstwem/ używając go. Ródzeniu
Paniom/ które się ciężko i długo pracują dziatkami z winem białym dawać pić dobrze. Zaśniatu
Zaśniat z żywota pędzi. Łożyskom.
Łożysko/ po porodzeniu pozostałe/ sześci niedziałkom wywodzi/ dając im go w ciepłym winie białym/ albo z żuwką. Też podkurzając je nim/ albo z Polejem utarszy korzeń/ w otwór łona węzełkiem kładąc. Płodu martwemu.
Płód martwym z żywota wywodzi/ pół łota z białym winem
trunku dawáć go dobrze. Glistom.
Glisty w żywoćie morzy y wyrzuca/ ćwierć łotá z białym winem. Dycháwicznym.
Dycháwicznym wárzony w miedźie/ ábo miáłko vtárty korzeń. Tákże w Cukrze smáżony/ iest lekárstwem/ vżywáiąc go. Rodzeniu
Pániom/ ktore sie ćiężko y długo prácuią dźiatkámi z winem białym dawáć pić dobrze. Záśniatu
Záśniat z żywotá pędźi. Lożyskom.
Lożysko/ po porodzeniu pozostáłe/ sześći niedźiałkom wywodźi/ dáiąc im go w ćiepłym winie białym/ álbo z żuwką. Też podkurzáiąc ie nim/ álbo z Poleiem vtárszy korzeń/ w otwor łoná węzełkiem kłádąc. Płodu martwemu.
Płod martwym z żywotá wywodźi/ poł łotá z białym winem
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 107
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
nad przyrodzenie zatrzymany wywodzi/ pijąć go po ćwierci łota z jegoż wodką/ albo z inną jaką przynależącą: Albo z Szałwiowym winem. Kamień nerk.
Kamień Nyrkowy krzy/ i moczem wywodzi. Miesięcz
Miesięczną zawściągnioną Paniom wzbudza. Płodu martw
Płód martwy z żywota wywodzi. Łożysko wywodży.
Łożysko pozostałe po porodzniu wypędza. Zaśniatu:
Zaśniat z żywota wyciąga. Podagrze
Podagrze/ Hiragrze/ Scjatyce/ z zimnych flusów jest lekarstwem. Poty wzbudza. Mężczyznie potężność do Wenusa czyni. Chyragr: Scjatyci. Potom. Do Wenusa wzbudza. Dychawicznym.
Dychawicznym jest wielkim ratunkiem/ warząc to ziele z korzeniem/ z liściem/ z kłączem/ i z nasieniem
nád przyrodzenie zátrzymány wywodźi/ piiąć go po czwierci łotá z iegoż wodką/ álbo z iną iáką przynależącą: Albo z Száłwiowym winem. Kámien nyrk.
Kámień Nyrkowy krzy/ y moczem wywodźi. Mieśięcz
Miesięczną záwśćiągnioną Pániom wzbudza. Płodu martw
Płod martwy z żywotá wywodźi. Lożysko wywodżi.
Lożysko pozostáłe po porodzniu wypądza. Záśniatu:
Záśniat z żywotá wyćiąga. Podágrze
Podágrze/ Hirágrze/ Scyátyce/ z źimnych flusow iest lekárstwem. Poty wzbudza. Mężczyznie potężność do Wenusá czyni. Chyrágr: Scyátyci. Potom. Do Venusá wzbudza. Dycháwicznym.
Dycháwicznym iest wielkim rátunkiem/ wárząc to źiele z korzeniem/ z liśćiem/ z kłączem/ y z naśieniem
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 117
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
D. Symona Syrenniusa. NiepłodnemPaniom. Mocz pędzi.
Mocz nad przyrodzenie zatrzymany wywodzi/ pijąc na czczo i na noc. Piasek i muł wyw
Muł i Piasek z Pęcherza z Nerek moczem wywodzi. Kamieniu.
W Nyrkach kamień krzy. Miesięcznej.
Miesięczną chorobę Paniom wzbudza. Łożysku.
Łożysko pozostałe po porodzeniu wywodzi. Zaśniatu
Zaśniat albo zaporzysko z macice wymiata. W macicj gryzieniu.
Gryzienie w Macicy układa/ które podczas niektórym rado zaraz po porodzeniu bywa/ ciepło pijąc/ albo z Zufką jej używając: miara na raz pięć łyżek. Pleurze.
Pleurze/ i kłóciu w bokach. Scjatyce.
Scjatyce/ i łupaniu w biodrach. Mleku.
D. Symoná Syrenniusá. NiepłodnemPániom. Mocz pędźi.
Mocz nád przyrodzenie zátrzymány wywodźi/ piiąc ná czczo y ná noc. Piasek y muł wyw
Muł y Piasek z Pęchyrzá z Nyrek moczem wywodźi. Kámieniu.
W Nyrkách kámień krzy. Mieśięczney.
Mieśięczną chorobę Pániom wzbudza. Lożysku.
Lożysko pozostáłe po porodzeniu wywodźi. Zaśniátu
Záśniat álbo zaporzysko z mácice wymiátá. W máćicj gryźieniu.
Gryźienie w Máćicy vkłáda/ ktore podczás niektorym rádo záraz po porodzeniu bywa/ ćiepło piiąc/ álbo z Zufką iey vżywáiąc: miárá ná raz pięć łyżek. Pleurze.
Pleurze/ y kłociu w bokách. Scyátyce.
Scyátyce/ y łupániu w biodrách. Mleku.
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 120
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
ognia dym jego w nos puszczać dobrze. Paznokciom chrop.
Paznogcie chropowate spądza/ a na to miejsce gładkie i chędogie daje. Soku tego wziąć i Arseniku/ albo Złotołuski/ a miałko utłuc/ z oliwą zaczynić/ żeby było jako maść/ i to na nie przykładać. Łożysku.
Łożysko po porodzeniu pozostałe. I Zaśniatu
Zaśniat wywodzi/ czopek z niego utoczywszy/ w otwór łona białogłowskiego puścić albo i dym z tego w łono lejkiem puszczany. Węże z domu wyg
Węże/ i inne jadowite bestie z domu wypędza/ po domu nim kurząc. Płód martwy wyw.
Płód martwy z żywota wyciąga/ podkurzając nim/ albo czopkiem w łono kładąc
ogniá dym iego w nos pusczáć dobrze. Páznokciom chrop.
Páznogćie chropowáte spądza/ á ná to mieysce głádkie y chędogie dáie. Soku tego wźiąć y Arseniku/ álbo Złotołuski/ á miáłko vtłuc/ z oliwą záczynić/ żeby było iáko máść/ y to ná nie przykłádáć. Lożysku.
Lożysko po porodzeniu pozostáłe. Y Záśniatu
Záśniat wywodźi/ czopek z niego vtoczywszy/ w otwor łoná białogłowskiego puśćić álbo y dym z tego w łono liykiem pusczány. Węże z domu wyg
Węże/ y ine iádowite bestyie z domu wypędza/ po domu nim kurząc. Płod martwy wyw.
Płod martwy z żywotá wyćiąga/ podkurzáiąc nim/ álbo czopkiem w łono kłádąc
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 204
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Gałbanu w nos puszczać. Albo tak Item.
Wziąć soku Gałbanowego przechędożonego pół łota/ korzenia Kopytnikowego/ kwiecia Bylicowego/ albo ziarnek/ Zwonków Matki Bożej/ po trzeciej części kwinty. To wszystko co namielej utłuc/ i Piguły z winem poczynić: z których po trzy/ co czwarty dzień/ pożywać aż się dobiorą. Zaśniatu z zaporzyska.
Zaśniat/ albo jako inni zaporzyskiem zowią/ Paniom wywodzi z Macice/ dając go po ćwierci łota z Kozim mlekiem pić. Łożysku.
Łożysko po porodzeniu pozostałe wyciąga: wziąwszy go/ Mirry/ Amoniaku/ Żywice/ po trzeciej części kwinty/ Polewki z nasienia Pietruszczanego warzonego/ Soku włoskiego Kopru po cztery łyżki
Gałbanu w nos pusczáć. Albo ták Item.
Wźiąć soku Gałbanowego przechędożone^o^ poł łotá/ korzeniá Kopytnikowego/ kwiećia Bylicowego/ álbo źiarnek/ Zwonkow Mátki Bożey/ po trzećiey częśći kwinty. To wszystko co namieley vtłuc/ y Piguły z winem poczynić: z ktorych po trzy/ co czwarty dźień/ pożywáć áż sie dobiorą. Záśniátu z záporzyská.
Zaśniát/ álbo iáko ini zaporzyskiem zowią/ Pániom wywodźi z Mácice/ dáiąc go po czwierći łotá z Koźim mlekiem pić. Lożysku.
Lożysko po porodzeniu pozostáłe wyćiąga: wźiąwszy go/ Mirrhy/ Ammoniaku/ Zywice/ po trzećiey częśći kwinty/ Polewki z naśienia Pietrusczánego wárzonego/ Soku włoskiego Kopru po cztyry łyszki
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 211
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
/ a ten dym lejkiem w otwór łona puszczać. To zaś wzbudza Miesięczną chorobę Paniam zawściągnioną/ przystojnych i zwykłych czasów. Toż czyni Czopek albo węzełek z Galbanu uczyniony/ w otwór łona wprawiony. Niektórzy też ten Czopek czynią z wodą/ w którejby Słonecznik z Piołunem był pierwej warzony. Item. Item. Zaśniatu
Zaśniat albo zaporzysko z żywota Paniam wywodzi/ tenże Czopek w otwór łona puszczony. Albo z Ciemierzyce białej/ a z Bobrowych strojów/ z Gałbanem z ognia kurzenie w Macicę puszczając. Zapamiętającem się.
Nad przyrodzenie zapamiętającym się/ jest użyteczny/ kurząc nim pod nosem. Płodu
Płód martwy z żywota wywodzi. Łożysku.
/ á ten dym liykiem w otwor łoná pusczáć. To zaś wzbudza Mieśięczną chorobę Pániam záwśćiągnioną/ przystoynych y zwykłych czásow. Toż czyni Czopek álbo węzełek z Galbanu vczyniony/ w otwor łoná wpráwiony. Niektorzy też ten Czopek czynią z wodą/ w ktoreyby Słonecznik z Piołunem był pierwey wárzony. Item. Item. Zaśniátu
Záśniat álbo zaporzysko z żywotá Pániam wywodźi/ tenże Czopek w otwor łoná pusczony. Albo z Ciemierzyce białey/ á z Bobrowych stroiow/ z Gałbanem z ogniá kurzenie w Máćicę pusczáiąc. Zápámiętáiącem sie.
Nád przyrodzenie zápámiętáiącym sie/ iest vżyteczny/ kurząc nim pod nosem. Płodu
Płod martwy z żywotá wywodźi. Lożysku.
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 214
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
Ciemięrzyce czarnej/ Lamikamienia /Kokornaku/ okrągłego/ Zamorskiego jabłka mięsiwości. To co nalepiej utrzeć/ zarówno każdego wziąwszy/ z Sokiem Ogórka Oślego/ i z Rucianym/ a z Krowią żołcią zaczynić/ i z tego czopek w otwór łona/ dziatkami się ciężko i długo pracującej wprawić. Łożysku.
Łożysko po porodzeniu pozostałe. Zaśniatu
Zaśniat/ albo Zaporzysko z Macice wywodzi/ z Amoniaku/ a z Naciasty kwasnej zarówno obojga wziąwszy z wołową żołcią/ czopek w otwór łona uczyniwszy/ wpuścić. Item.
Armoniaku wziąć Panakowego korzenia Soku/ abo Żywice/ zarówno/ z Sokiem korzenia Slazowego/ czopek z tego utoczywszy/ w otwór łona wprawić. Płód martwy
Ciemięrzyce czarney/ Lamikámieniá /Kokornaku/ okrągłego/ Zamorskiego iábłká mięśiwośći. To co nalepiey vtrzeć/ zárowno káżdeg^o^ wźiąwszy/ z Sokiem Ogurká Oślego/ y z Rućiánym/ á z Krowią żołćią záczynić/ y z tego czopek w otwor łoná/ dźiatkámi sie ćięszko y długo prácuiącey wpráwić. Lożysku.
Lożysko po porodzeniu pozostáłe. Zaśniátu
Záśniat/ álbo Zaporzysko z Máćice wywodźi/ z Ammoniaku/ á z Náćiásty kwásney zárowno oboygá wźiąwszy z wołową żołćią/ czopek w otwor łoná vczyniwszy/ wpuśćić. Item.
Armoniaku wźiąć Pánakowego korzeniá Soku/ ábo Zywice/ zárowno/ z Sokiem korzeniá Slazowego/ czopek z tego vtoczywszy/ w otwor łoná wpráwić. Płod martwy
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 221
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
