Niebieskich położenie: przez różne cyrkuły, linie, i punkta wydzielają całą sferę ziemi, tak jako i Astronomowie całą sferę Nieba gwiazdowego. I owszem któremi cyrkułami Niebo, temiż jak sekcjami jakimi, aż do centrum świata prowadzonemi i ziemię znaczą i dzielą na części. Pryncypalne sekcy i cyrkuły dzielące ziemię są te. Oś ziemna z dwiema punktami polarnemi. Cyrkuł ekwinokcjalny. Dwa cyrkuły tropiczne solstycjonalne. Dwa cyrkuły polarne południowy i północy. Cyrkuły merydyonalne. Cyrkuły parallelowe. Cyrkuł choryzontalny.
XXI. Oś ziemna, jest to diameter, to jest linia imaginacją prowadzona przez centrum ziemi, a pociągniona aż do biegunów Niebieskich, jest oraz osią Niebieską, na
Niebieskich położenie: przez rożne cyrkuły, linie, y punktá wydzielaią cáłą sferę ziemi, ták iáko y Astronomowie całą sferę Nieba gwiazdowego. Y owszem ktoremi cyrkułámi Niebo, temiż iák sekcyami iakiemi, aż do centrum świátá prowadzonemi y ziemię znaczą y dzielą ná części. Pryncypalne sekcy y cyrkuły dzielące ziemię są te. Oś ziemná z dwiema punktami polárnemi. Cyrkuł ekwinokcyalny. Dwa cyrkuły tropiczne solstycyonalne. Dwa cyrkuły polárne południowy y pułnocny. Cyrkuły merydyonálne. Cyrkuły párallelowe. Cyrkuł choryzontalny.
XXI. Oś ziemna, iest to dyameter, to iest linia imaginacyą prowadzoná przez centrum ziemi, a pociągniona áż do biegunow Niebieskich, iest oraz osią Niebieską, ná
Skrót tekstu: BystrzInfGeogr
Strona: C
Tytuł:
Informacja geograficzna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Drukarnia:
Drukarnia lubelska Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
jak sekcjami jakimi, aż do centrum świata prowadzonemi i ziemię znaczą i dzielą na części. Pryncypalne sekcy i cyrkuły dzielące ziemię są te. Oś ziemna z dwiema punktami polarnemi. Cyrkuł ekwinokcjalny. Dwa cyrkuły tropiczne solstycjonalne. Dwa cyrkuły polarne południowy i północy. Cyrkuły merydyonalne. Cyrkuły parallelowe. Cyrkuł choryzontalny.
XXI. Oś ziemna, jest to diameter, to jest linia imaginacją prowadzona przez centrum ziemi, a pociągniona aż do biegunów Niebieskich, jest oraz osią Niebieską, na której całe Niebo gwiazdowe dokoła ziemi codzienną czyni rewolucją, jak wozowe koło, około osi. Dwa punkta ostatnie zwierżchnie ziemi tej linii diametrowej, są dwa punkta polarne, jedno północe
iák sekcyami iakiemi, aż do centrum świátá prowadzonemi y ziemię znaczą y dzielą ná części. Pryncypalne sekcy y cyrkuły dzielące ziemię są te. Oś ziemná z dwiema punktami polárnemi. Cyrkuł ekwinokcyalny. Dwa cyrkuły tropiczne solstycyonalne. Dwa cyrkuły polárne południowy y pułnocny. Cyrkuły merydyonálne. Cyrkuły párallelowe. Cyrkuł choryzontalny.
XXI. Oś ziemna, iest to dyameter, to iest linia imaginacyą prowadzoná przez centrum ziemi, a pociągniona áż do biegunow Niebieskich, iest oraz osią Niebieską, ná ktorey całe Niebo gwiazdowe dokoła ziemi codzienną czyni rewolucyą, iák wozowe koło, około osi. Dwá punkta ostatnie zwierżchnie ziemi tey linii dyámetrowey, są dwa punkta polarne, iedno pułnocne
Skrót tekstu: BystrzInfGeogr
Strona: C
Tytuł:
Informacja geograficzna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Drukarnia:
Drukarnia lubelska Societatis Jesu
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
żadną stronę ruszyć się nie może. O SALAMANDRZE Czy ta zije Ogniem?
SALAMANDRA jest to Jaszczurka, do zielonej jaszczurki podobna, poniekąd czarna, czerwonemi skropiona cętkami, głowę i brzuch mająca jak u jaszczurki, ale grubsze, na czterech nogach chodząca: Miejsca zimne i wilgotne jej rezydencją najmilejsze. Jedna jest wodna, druga ziemna. Cała Antiquitas fortiter twierdzi, że te Animal w Ogniu żyje bez najmniejszego swego naruszenia. Ta prawda o Salamandrze mogłaby probary komparacją z następującym Zwierzątkiem. Arystoteles w Historyj o Zwierzętach, Cicero de Naturae Deorum, Solinus, Seneca w Kwestyach Naturalnych, Pliniusz Naturalista, AElianus, Albertus Magnus, i świeży Medyk Marsilius Cagnanus
żadną stronę ruszyć się nie może. O SALAMANDRZE Czy ta źyie Ogniem?
SALAMANDRA iest to Iaszczurka, do zieloney iaszczurki podobna, poniekąd czarna, czerwonemi zkropiona cętkami, głowę y brzuch maiąca iak u iaszczurki, ale grubsze, na czterech nogach chodząca: Mieysca zimne y wilgotne iey rezydencyą naymileysze. Iedna iest wodna, druga ziemna. Cała Antiquitas fortiter twierdzi, że te Animal w Ogniu żyie bez naymnieyszego swego naruszenia. Ta prawda o Salamandrze mogłaby probári komparacyą z następuiącym Zwierzątkiem. Aristoteles w Historyi o Zwierzętach, Cicero de Naturae Deorum, Solinus, Seneca w Kwestyach Naturalnych, Pliniusz Naturalista, AElianus, Albertus Magnus, y świeży Medyk Marsilius Cagnanus
Skrót tekstu: ChmielAteny_I
Strona: 132
Tytuł:
Nowe Ateny, t. 1
Autor:
Benedykt Chmielowski
Drukarnia:
J.K.M. Collegium Societatis Iesu
Miejsce wydania:
Lwów
Region:
Ziemie Ruskie
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1755
Data wydania (nie wcześniej niż):
1755
Data wydania (nie później niż):
1755
jeśliż te własności hałunowi mogą służyć abo nie. Oczywiście to baczyć możesz/ że hałun ani tłusty jest/ ani też nic oliwnego to jest oliwie podobnego w sobie nie ma/ gdyż jest hałun suchy: toć podobno dla tej suchości łatwie się może zapalić: ale ta suchość jest siccitas terrestris: to jest suchość ziemna/ która nie jest prędka do zapalenia: a tamże suchość mi kładzie/ któraby w sobie wiatr abo powietrze miała: I przeto byś niewiem jako długo hałun w ogniu miał/ tedy nigdy się hałun nie zapali od ognia/ czego może każdy doświadczyć bez wielkich zawodów doma. Tak tedy i Vitruujusa sentencja niepewna
ieśliż te własnośći háłunowi mogą służyć ábo nie. Ocżywiśćie to bacżyć możesz/ że háłun áni tłusty iest/ áni też nic oliwnego to iest oliwie podobnego w sobie nie ma/ gdyż iest háłun suchy: toć podobno dla tey suchośći łatwie sie może zápalić: ále tá suchość iest siccitas terrestris: to iest suchość źiemna/ ktora nie iest prędka do zápalenia: á támże suchość mi kłádźie/ ktoraby w sobie wiátr ábo powietrze miáłá: Y przeto byś niewiem iáko długo hałun w ogniu miał/ tedy nigdy się háłun nie zápali od ogniá/ cżego może káżdy doświádcżyć bez wielkich zawodow domá. Ták tedy y Vitruuiusa sentencya niepewna
Skrót tekstu: SykstCiepl
Strona: 107.
Tytuł:
O cieplicach we Skle ksiąg troje
Autor:
Erazm Sykstus
Drukarnia:
Krzysztof Wolbramczyk
Miejsce wydania:
Zamość
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1617
Data wydania (nie wcześniej niż):
1617
Data wydania (nie później niż):
1617
s. Trochiscor. Alch. gr. 5. cum s. q. extr. Absint. f. pull. probatae. Mają też niektórzy za sekret proszek z ususzonego Bufona. dajac go na raz scr: 1. (trzeba mu łep uciąć, nogi, i wnętrzności wyrzucić) Bufo, nazywa się żaba ziemna. Item. Purgans osobliwy na puchlinę, jest: electuarium Hidragogum Sylvij; Insi też wydrażają korzeń Przestępowy: (nie ruszqiąc go z ziemie, jako się weń wody napełni, tę wodę wybierają, piją, purguje dobrze puchlinę; ale że jest obrzydła, chyba grubym naturom służyć może In Afcite, jako się już
s. Trochiscor. Alch. gr. 5. cum s. q. extr. Absint. f. pull. probatae. Máią też niektorzy zá sekret proszek z ususzonego Bufoná. dáiac go na raz scr: 1. (trzebá mu łep ućiąć, nogi, y wnętrzności wyrzućić) Bufo, názywa się żábá źiemna. Item. Purgáns osobliwy ná puchlinę, iest: electuarium Hidragogum Sylvij; Inśi też wydráżaią korzeń Przestępowy: (nie ruszqiąc go z ziemie, iako się weń wody nápełni, tę wodę wybieráią, piią, purguie dobrze puchlinę; ále że iest obrzydła, chybá grubym naturom służyć może In Afcite, iáko się iuż
Skrót tekstu: CompMed
Strona: 302
Tytuł:
Compendium medicum
Autor:
Anonim
Drukarnia:
Drukarnia Jasnej Góry Częstochowskiej
Miejsce wydania:
Częstochowa
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1719
Data wydania (nie wcześniej niż):
1719
Data wydania (nie później niż):
1719
nieznośne. Miasta i Krainy te niech się obawiają. Graecía, Croacia, Caringia, Silesia inferior, Vratislauia, Z tąd już uważaj efekty Kometofisiczne/ tak od Planet którzy sprawują/ jako i znaków w których się Kometa bawił. Jeżeli w ziemnyjch jako in Virgine, tedy nie urodzaj. przyczyna dla suchości/ że wilgotność ziemna wysuszona bywa. Na co czytaj remedium w Prognostyku moim tego rocznym. Takowy Kometa był za Cesarza Klaudyusza/ który wielki nie urodzaj i głód sprawił. Orosius świadczy Roku 1005. że wiele ludzi znajdowało się takich/ którzy corpora furum, é patibulis detracta, sumebant, i trupów dobywali. Jeżeli zaś Kometa w wodnym znaku
nieznośne. Miástá y Kráiny te niech się obawiáią. Graecía, Croacia, Caringia, Silesia inferior, Vratislauia, Z tąd iuż vważay effekty Kometophisiczne/ ták od Plánet ktorzy spráwuią/ iáko y znakow w ktorych się Kometá báwił. Ieżeli w źiemnyych iako in Virgine, tedy nie vrodzay. przyczyná dla suchośći/ że wilgotność źiemna wysuszona bywa. Ná co czytay remedium w Prognostyku moim teg^o^ rocznym. Tákowy Kometá był zá Cesarza Klaudyuszá/ ktory wielki nie vrodzay y głod spráwił. Orosius świadczy Roku 1005. że wiele ludźi znaydowáło się tákich/ ktorzy corpora furum, é patibulis detracta, sumebant, y trupow dobywali. Ieżeli záś Kometá w wodnym znáku
Skrót tekstu: ŻędzKom
Strona: B3
Tytuł:
Kometa z przestrogi niebieskiej
Autor:
Andrzej Żędzianowski
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
dialogi
Tematyka:
astrologia, astronomia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1618
Data wydania (nie wcześniej niż):
1618
Data wydania (nie później niż):
1618
wiele. Tu się też kryją podróżni/ gdy niespodziewanie napadną na nie wody. Rzeka Vapai wzbiera i upada jak Nilus: i bieży znienagła i równo do Sonny. Znajduje się tam wiele zwierząt różnych od naszych. Jest tam jedno zwierzę podobne we wszystkim świni/ oprócz nosa/ który ma jako Gryf: jak bestia ziemna pasie się trawą; a jak ryba sypia w wodzie. Sonalie nazywają Hiszpanowie pewne jaszczurki na łokieć długie/ miąższe jako kopija: mają pewne dzwoneczki pod ogonem/ tak wielkie jako orzeszki/ wydrożone/ i spojone jeden z drugim/ na kształt członków u palców: a powiadają/ iż im każdego roku jeden przyroście. Są
wiele. Tu się też kryią podrożni/ gdy niespodźiewánie nápádną ná nie wody. Rzeká Vápái wzbiera y vpada iak Nilus: y bieży znienagłá y rowno do Sonny. Znáyduie się tám wiele źwierząt roznych od nászych. Iest tám iedno źwierzę podobne we wszystkim świni/ oprocz nosá/ ktory ma iáko Gryf: iák bestia źięmna pásie się trawą; á iák rybá sypia w wodźie. Sonáliae názywáią Hiszpanowie pewne iásczurki ná łokieć długie/ miąższe iáko kopiia: máią pewne dzwoneczki pod ogonem/ ták wielkie iáko orzeszki/ wydrożone/ y spoione ieden z drugim/ ná kształt członkow v pálcow: á powiádáią/ iż im káżdego roku ieden przyrośćie. Są
Skrót tekstu: BotŁęczRel_I
Strona: 316
Tytuł:
Relacje powszechne, cz. I
Autor:
Giovanni Botero
Tłumacz:
Paweł Łęczycki
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
literatura faktograficzna
Gatunek:
opisy geograficzne
Tematyka:
egzotyka, geografia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1609
Data wydania (nie wcześniej niż):
1609
Data wydania (nie później niż):
1609
ustająca, zaczym i uspokojenia morza. Przeciwnym sposobem gdy się w kupie trzyma ekshalacja, znakiem jest obfitości innych w morzu sposobnych do jego wzburzenia.
Czwarty ogień jest gwiazda lecąca: która przy wypogodzonym Niebie w nocy częstokroć się wydaje, okazując że niby gwiazda z nieba na dół, albo na bok leci. Jest zaś ekshalacja ziemna tłusta na najwyższy krai ery wyniesiona i zapalona, czyli od gorąca górnego, czyli przez atrycją z powietrzem, czyli przez antiperisthasim od zimna.
Piąty ogień jest, Smok lecący, pospolicie nazwany Latawiec: albo koza skacząca: albo kolumna: albo miecz: albo kosa: albo mietła: etc. J jest ekshalacja ognista
ustáiąca, záczym y uspokoienia morza. Przeciwnym sposobem gdy się w kupie trzyma exchalacya, znákiem iest obfitości innych w morzu sposobnych do iego wzburzenia.
Czwarty ogień iest gwiazda lecąca: ktora przy wypogodzonym Niebie w nocy częstokroć się wydáie, okazuiąc że niby gwiazda z nieba ná doł, álbo ná bok leci. Jest zaś exchalacya ziemna tłusta na naywyższy krai aery wyniesiona y zapalona, czyli od gorąca gornego, czyli przez attrycyą z powietrzem, czyli przez antiperisthasim od zimna.
Piąty ogień iest, Smok lecący, pospolicie nazwany Latawiec: álbo koza skacząca: álbo kolumna: álbo miecz: álbo kosa: álbo mietła: etc. J iest exchalacya ognista
Skrót tekstu: BystrzInfElem
Strona: S4v
Tytuł:
Informacja elementarna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
fizyka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
nie jest inszego tylko wiatr. Nie obroty luminarzów niebieskich, nie sam bieg chmur, jak niektórzy sądzą. Gdyż jako codzienny jest obrót luminarzów od wschodu ku zachodowi, tak ustawiczny i jednostainy powinienby wiatr panować. Częstokroć też chmury po powietrzu przechodzą bez znacznego wiatru. Zaczym prawdziwsza Arystotelesa jest sentencja: iż wiatr jest ekshalacja ziemna sucha, gorąca, na powietrze wypadająca, i jegoż czyniąca komocją. Te ekshalacje pochodzą to z mineralnych meatów podziemnych ogniem zapalonym popędzonych; to z morza słoności, siarczystości nawałnością wzburzonego. Komocja zaś eryj z tąd idzie. Częścią że ekshalacje na powietrze wypadszy rożgrzane bardziej, i rozszerzone impuls w powietrzu czynią. Jak gdy
nie iest inszego tylko wiatr. Nie obroty luminarzow niebieskich, nie sam bieg chmur, iák niektorzy sądzą. Gdyż iáko codzienny iest obrot luminarzow od wschodu ku zachodowi, ták ustawiczny y iednostainy powinienby wiatr pánowáć. Częstokroć też chmury po powietrzu przechodzą bez znacznego wiatru. Záczym prawdziwsza Arystotelesa iest sentencya: iż wiatr iest exchalacya ziemna sucha, gorąca, ná powietrze wypadáiąca, y iegoż czyniąca kommocyą. Te exchalacye pochodzą to z mineralnych meatow podziemnych ogniem zapalonym popędzonych; to z morza słoności, siarczystości náwałnością wzburzonego. Kommocya zaś aeryi z tąd idzie. Częścią że exchalacye ná powietrze wypadszy rożgrzane bardziey, y rozszerzone impuls w powietrzu czynią. Ják gdy
Skrót tekstu: BystrzInfElem
Strona: T2v
Tytuł:
Informacja elementarna
Autor:
Wojciech Bystrzonowski
Miejsce wydania:
Lublin
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
podręczniki
Tematyka:
fizyka
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1743
Data wydania (nie wcześniej niż):
1743
Data wydania (nie później niż):
1743
jednakie: w mleku zasię które się rodzi z ziół mających w sobie wodę i ziemię. jedne części są wodne i te się od ciepła do gromady nie zbierają: drugie są ziemne a te się w ser od ciepła lepią. i dla tego
też sera zabraniają tym krorzy na kamień chorzeją, iż w serze jest istota ziemna. 51. Czemu w wielkim ogniu cegła się topi? Które rzeczy wiele mają ziemie, w ogniu się rozsypują jako niektóre kamienie: które mają ziemie wiele ale też i nie co wilgotności od zimna zrosłej, jako żelazo, w ogniu miękczeją: które jeszcze mają więcej tedy i płyną: a takowe są kruszce i cegła
iednákie: w mleku zásię ktore się rodzi z źioł máiących w sobie wodę y ziemię. iedne częśći są wodne y te się od ciepłá do gromády nie zbieráią: drugie są źiemne á te się w ser od ciepła lepią. y dla tego
też será zábraniáią tym krorzy ná kámień chorzeią, iż w serze iest istotá zięmna. 51. Czemu w wielkim ogniu cegłá się topi? Ktore rzeczy wiele máią źięmie, w ogniu się rozsypuią iáko niektore kámięnie: ktore máią źiemie wiele ále też y nie co wilgotnośći od źimna zrosłey, iáko żelázo, w ogniu miękczeią: ktore iescze máią więcey tedy y płyną: á tákowe są kruszce y cegła
Skrót tekstu: TylkRoz
Strona: 101
Tytuł:
Uczone rozmowy
Autor:
Wojciech Tylkowski
Miejsce wydania:
Warszawa
Region:
Mazowsze
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1692
Data wydania (nie wcześniej niż):
1692
Data wydania (nie później niż):
1692
