/ aby w jednej części ciała pomagając co przypadkóm tej choroby/ drugim zaś nie miała szkody uczynić: gdyż różne choroby i przypadki w jednym ciele z niej rodzą się. W prawdzie/ przypada na to Wojciech Oczko/ tak pisząc o Cieplicach/ jako też w onej książce/ co ją o Przymiocie pisał; że niektórym zwierzchownym skazom z tej choroby mogłaby pomóc: w przód jednak zażywszy innych lekarstw: jednakże/powiada Oczko/ istność choroby tej/ żadną miarą wyniszczyć się nie da/ ponieważ głęboko barzo zasiadła. Fallopius rozumie/ że niektóre z niej wodami cieplicznemi mogą być ratowane przypadki z francy: jedno nie kąpaniem w nich/ ale
/ áby w iedney cżęśći ćiałá pomagáiąc co przypadkóm tey choroby/ drugim zaś nie miała szkody vcżynić: gdyż rożne choroby y przypadki w iednym ćiele z niey rodzą się. W prawdźie/ przypada ná to Woyćiech Ocżko/ ták pisząc o Cieplicach/ iako też w oney książce/ co ią o Przymioćie pisał; że niektorym zwierzchownym skázom z tey choroby mogłáby pomóc: w przod iednák záżywszy innych lekarstw: iednákże/powiáda Ocżko/ istnosć choroby tey/ żadną miárą wyniszcżyć się nie da/ ponieważ głęboko bárzo záśiádłá. Fallopius rozumie/ że niektore z niey wodámi ćieplicżnemi mogą bydż rátowáne przypadki z francy: iedno nie kąpániem w nich/ ale
Skrót tekstu: SykstCiepl
Strona: 197.
Tytuł:
O cieplicach we Skle ksiąg troje
Autor:
Erazm Sykstus
Drukarnia:
Krzysztof Wolbramczyk
Miejsce wydania:
Zamość
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
medycyna
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1617
Data wydania (nie wcześniej niż):
1617
Data wydania (nie później niż):
1617
skrytych/ jako do zwierchnich/ jest barzo użyteczny/ do których samo ziele i z swym korzeniem. Wnętrznym chorobom może go dać z winem/ abo z jakim Sokiem /abo wodką przynależącą. trzy kropki na raz. Także z Pigułami/ z Lektwarzem/ z Konfektem może go używać. Chorobomwnętrznem. Zwiezchnim niedostatkom.
Zwierzchownym zaś chorobom/ przymięszując go innym Olejkom/ Maściom/ Plastrom/ według zdania mądrych i uczonych Lekarzów/ i Cyrulików. Ciału dziecinnemu.
Olej z tego ziela ciału dziecinnemu nabarziej służy/ i tym żyłom/ które od wielkiej pochodzą aż na dół. Górączkom
Górączkomsuchotnym/ i długim dziecinnym jest barzo użyteczny/ dając^o^ kwintę
skrytych/ iáko do zwierchnich/ iest bárzo vżyteczny/ do ktorych sámo źiele y z swym korzeniem. Wnętrznym chorobom może go dáć z winem/ ábo z iákim Sokiem /ábo wodką przynależącą. trzy kropki ná raz. Tákze z Pigułámi/ z Lektwarzem/ z Konfektem może go vżywáć. Chorobomwnętrznem. Zwiezchnim niedostátkom.
Zwierzchownym záś chorobom/ przymięszuiąc go innym Oleykom/ Máśćiom/ Plastrom/ według zdánia mądrych y vczonych Lekárzow/ y Cyrulikow. Ciáłu dźiećinnemu.
Oley z tego źiela ćiáłu dźiećinnemu nabárźiey służy/ y tym żyłom/ ktore od wielkiey pochodzą áż ná doł. Gorączkom
Gorączkomsuchotnym/ y długim dźiećinnym iest bárzo vżyteczny/ dáiąc^o^ kwintę
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 100
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
wszelakie wnętrzne leczy/ tymże sposobem z winem ciepłym go używając. Serce i duchy posila.
Naczczo korzeń jego gryząc i połykając/ serce mdłe/ i duchy w nim otrzeźwia i posila: abo z trochą ciepłego wina pijąc. Toż też Przeciw morowemu powietrzu.
Od zarazy morowego powietrza zachowuje. Ranom tak wnętrznym jako zwierzchownym.
Rany wszelakie/ tak zwierzchnie jako wnętrzne leczy z gruntu/ wziąwszy go zliściem i z korzeniem ze dwie garści/ Wołowego języka ziela/ Zankłu/ Kozłku/ Przetarznice/ Złomignatu/ Podróżnikowego ziela po garści: To wszystko drobno posiekawszy/ w flaszy dobrze zasrubowanej/ abo w konwi cynowej zalutowanej/ wina abo piwa dobrego
wszelákie wnętrzne leczy/ tymże sposobem z winem ćiepłym go vżywáiąc. Serce y duchy pośila.
Náczczo korzeń iego gryząc y połykáiąc/ serce mdłe/ y duchy w nim otrzeźwia y pośila: ábo z trochą ćiepłego winá piiąc. Toż też Przećiw morowemu powietrzu.
Od zarázy morowego powietrza záchowuie. Ránom ták wnętrznym iáko zwierzchownym.
Rány wszelákie/ ták zwierzchnie iáko wnętrzne leczy z gruntu/ wźiąwszy go zliśćiem y z korzeniem ze dwie gárśći/ Wołowego ięzyká źiela/ Zánkłu/ Kozłku/ Przetárznice/ Złomignatu/ Podrożnikowego ziela po gárśći: To wszystko drobno posiekawszy/ w flászy dobrze zásrubowáney/ ábo w konwi cynowey zálutowáney/ winá ábo piwá dobrego
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 269
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
ziemie pokazuje/ w Kwietniu i w Czerwcu kwitnie: którego też czasu ma być zbierany i suszony. Przyrodzenie.
WYsusza na końcu wtórego stopnia/ a na początku trzeciego zwiera/ stwierdza/ spaja/ zawściąga. Co się z jego smaku baczyć może. Moc i skutki. Wnętrznym i zwierzchnym dolegliwościom służy.
Pieniężnik nie tylko zwierzchownym niedostatkom na ciele/ ale i wnętrznym jest wielce użyteczny. Jako Płucom owrzedziałym.
Płucom owrzedziałym i zranionym w sycie miodowej warzony/ wielkim jest lekarstwem (Fuch.) Item.
Item, W wodzie albo w sycie miodowej z Kosztywałem i z Głowienkami/ a trunkiem rano i na noc przez kilka czasów używany/ toż czyni
źiemie pokázuie/ w Kwietniu y w Czerwcu kwitnie: ktorego też czásu ma bydź zbierány y suszony. Przyrodzenie.
WYsusza ná końcu wtorego stopniá/ á ná początku trzećiego zwiera/ stwierdza/ spaia/ záwśćiąga. Co się z iego smáku baczyć może. Moc y skutki. Wnętrznym y zwierzchnym dolegliwośćiom służy.
Pieniężnik nie tylko zwierzchownym niedostátkom ná ćiele/ ále y wnętrznym iest wielce vżyteczny. Iáko Płucom owrzedźiáłym.
Płucom owrzedźiáłym y zránionym w syćie miodowey wárzony/ wielkim iest lekárstwem (Fuch.) Item.
Item, W wodźie álbo w syćie miodowey z Kosztywałem y z Głowienkámi/ á trunkiem ráno y ná noc przez kilká czásow vżywány/ toż czyni
Skrót tekstu: SyrZiel
Strona: 302
Tytuł:
Zielnik
Autor:
Szymon Syreński
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
encyklopedie, kompendia
Tematyka:
botanika, zielarstwo
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1613
Data wydania (nie wcześniej niż):
1613
Data wydania (nie później niż):
1613
w Trenach 4. szczerniała nad węgle twarz ich/ i nie są poznani na ulicach. Teolog. Umysł ludzki na wygnaniu żywota tego/ ciężarem ciała obłożony/ i w tarasie jego zamkniony rozmaitymi fantazjami bywa oszukywany/ o których się niżej powie. Ile jednak temu miejscu służy/ trojakie mogą trafiać się/ wnętrznymi/ i zwierzchownym smysłom postaci/ rzadkie i dziwne. Niektórzy abowiem na jawi widzą dziwne rzeczy z łaski Bożej: drudzy z złego umiarkowania mózgu: a drudzy z chytrości szatańskiej. Przez pierwszą rzecz/ stawiają się niektórzy prorokami. Przez wotrą bywają oszukani takowi szaleńcy. A przez trzecią bywają zmamieni czarownicy/ i inszy szatanom oddani. O poerwsszych
w Threnách 4. sczerniáłá nád węgle twarz ich/ y nie są poznáni ná vlicách. Theolog. Vmysł ludzki ná wygnániu żywotá tego/ ciężarem ciáłá obłożony/ y w tárásie iego zámkniony rozmáitymi fántázyámi bywa oszukywány/ o ktorych sie niżey powie. Ile iednák temu mieyscu służy/ troiákie mogą tráfiáć sie/ wnętrznymi/ y zwierzchownym smysłom postáći/ rzadkie y dźiwne. Niektorzy ábowiem ná iáwi widzą dźiwne rzeczy z łáski Bożey: drudzy z złego vmiárkowánia mozgu: á drudzy z chytrośći szátánskiey. Przez pierwszą rzecz/ sstáwiáią sie niektorzy prorokámi. Przez wotrą bywáią oszukáni tákowi szaleńcy. A przez trzecią bywáią zmamieni czárownicy/ y inszy szátánom oddáni. O poerwsszych
Skrót tekstu: SpInZąbMłot
Strona: 289
Tytuł:
Młot na czarownice
Autor:
Jacob Sprenger, Heinrich Institor
Tłumacz:
Stanisław Ząbkowic
Drukarnia:
Szymon Kempini
Miejsce wydania:
Kraków
Region:
Małopolska
Typ tekstu:
proza
Rodzaj:
teksty naukowo-dydaktyczne lub informacyjno-poradnikowe
Gatunek:
traktaty
Tematyka:
magia, obyczajowość, religia
Poetyka żartu:
nie
Data wydania:
1614
Data wydania (nie wcześniej niż):
1614
Data wydania (nie później niż):
1614
